/
news/က်န္းမာေရး-ဆိုင္ရာဗဟုသုတမ်ား/ေလထိုးတာလား-အူအတက္-ေရာင္တာလား-ဘယ္လိုခြဲမလဲ

ေလထိုးတာလား ... အူအတက္ ေရာင္တာလား ... ဘယ္လိုခြဲမလဲ

Category
က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာဗဟုသုတမ်ား

          ဗိုက္ထဲကေန စူးခနဲ ထိုးၿပီးေအာင့္တာက ႐ိုး႐ိုးသာမာန္ေလထိုးတာျဖစ္ႏုိင္သလို အူအတက္ေရာင္တာလည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဒီႏွစ္ခုၾကားက ျခားနားခ်က္ကို သိထားမွသာပဲ အေရးေပၚကုသမႈ ခံယူဖို႔ လို၊ မလိုဆိုတာကို ဆုံးျဖတ္ႏုိင္မွာပါ။

          အူအတက္ဆိုတာက ဝမ္းဗိုက္ရဲ႕ ညာဘက္ေအာက္ျခမ္းေလးမွာ ရွိၿပီးေတာ့ ဒါက မရွိမျဖစ္ လိုအပ္တဲ့ ကိုယ္အဂၤါတစ္ခုေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။

          ဒီအူအတက္ေလးမွာ ပိတ္ဆို႔သြားရင္ ေရာင္ၿပီးေတာ့ ေရာဂါပိုးေတြ ဝင္တာကို အူအတက္ေရာင္တယ္လို႔ ေခၚၿပီးေတာ့ ခြဲစိတ္ၿပီးေတာ့ ဖယ္ထုတ္ပစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။

          ေလထိုးလို႔ ဗိုက္ေအာင့္တာကေတာ့ ခဏပဲေအာင့္ၿပီးေတာ့ ကုသမႈခံယူဖို႔ မလိုတတ္ပါဘူး။ အစာစားတဲ့အခါ (သို႔) ေသာက္တဲ့အခါေတြမွာ ေလေတြကို မ်ိဳခ်မိၿပီးေတာ့ ဗိုက္ေအာင့္တတ္ပါတယ္။ အူထဲမွာရွိတဲ့ ဘက္တီးရီးယားပိုးေတြက အစားအစာေတြကို ၿဖိဳခြဲတဲ့အခါမွာ ဂက္စ္ေတြထြက္လာၿပီးေတာ့ ဗိုက္ထဲမွာ ေလေတြ ထတတ္ပါတယ္။ ေလလည္လိုက္ရင္ (သို႔) ေလတက္တဲ့အခါေတြမွာ ဗိုက္ေအာင့္တာ သက္သာသြားတတ္ပါတယ္။

 

>>    အူအတက္ေရာင္တဲ့လကၡဏာေတြ

          အသိသာဆုံး လကၡဏာကေတာ့ ဝမ္းဗိုက္ညာဘက္ေအာက္ပိုင္းေလးမွာ ႐ုတ္တရက္ႀကီး ထိုးထိုးေအာင့္တာပါ။ ေအာင့္တာက ခ်က္နားပတ္လည္ကစၿပီးေတာ့ ညာဘက္ေအာက္ဘက္ကို ေရြ႕သြားတတ္ပါတယ္။ ပထမပိုင္းမွာ ရစ္ၿပီးနာသလို ျဖစ္တာကေနၿပီးေတာ့ ေနာက္မွာ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ႏွာေခ်၊ လႈပ္ရွားမႈလုပ္တာနဲ႔ ေအာင့္တာ ပိုဆိုးတတ္ပါတယ္။ ေရာင္ေနတဲ့အူအတက္ကို ခြဲမထုတ္ပစ္မခ်င္း ေအာင့္တာ မသက္သာတတ္ပါဘူး။

          တျခားလကၡဏာေတြကေတာ့ -

●        ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း

●        ကိုယ္ေငြ႕ေငြ႕ပူျခင္း

●        ဝမ္းပ်က္ျခင္း (သို႔) ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း

●        ဗိုက္ႀကီးတင္းၿပီးကယ္ျခင္း

●        အစာစားခ်င္စိတ္ နည္းျခင္း (သို႔) မရွိျခင္း

 

>>    အူအတက္ေရာင္ရာကေနၿပီး ေပါက္ထြက္သြားရင္ ဘာျဖစ္မလဲ?

          အူအတက္ေရာင္တာကို မကုဘဲထားရင္ ေပါက္ထြက္ႏုိင္ပါတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာေတြကို စၿပီးသတိထားမိတဲ့အခ်ိန္ကေနၿပီး ၃၆-၇၂ နာရီ ေလာက္မွာ အူအတက္ ေပါက္ထြက္ႏုိင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ဒီထက္ ေစာေစာေပါက္ထြက္ႏုိင္တဲ့အတြက္ အူအတက္ေရာင္ၿပီဆိုရင္ ခ်က္ခ်င္းကုသမႈခံယူဖို႔ အေရးႀကီးတာပါ။ 

          အူအတက္ ေပါက္ထြက္သြားၿပီဆိုရင္ အူအတက္ထဲမွာရွိတဲ့ ဘက္တီးရီးယားပိုးေတြက ဝမ္းဗိုက္ေခါင္းထဲကို ေရာက္သြားၿပီးေတာ့ ဗိုက္ထဲမွာပါ ေရာဂါပိုးေတြ ဝင္သြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္ၿပီဆိုရင္ေတာ့ အေရးေပၚကုသမႈခံယူဖို႔ လိုပါတယ္။

          အူအတက္ ေပါက္ထြက္ၿပီးေတာ့ ဗိုက္ထဲမွာပါ ေရာဂါပိုး ျပန္႔သြားတဲ့လကၡဏာေတြကေတာ့ -

●        ဗိုက္ႀကီးတစ္ခုလုံး နာျခင္း၊ ထိ႐ုံနဲ႔ နာေနျခင္း

●        လႈပ္ရွားမႈ (သို႔) ထိလိုက္တာနဲ႔ ဗိုက္နာတာ ပိုဆိုးျခင္း

●        ပ်ိဳ႕ျခင္း၊ အန္ျခင္း

●        ဗိုက္ႀကီးတင္းၿပီးကယ္ျခင္း

●        ဝမ္းပ်က္ျခင္း (သို႔) ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း

●        ခ်မ္းတုန္ဖ်ားျခင္း

          ဒီလကၡဏာေတြက ေဆးကုသမႈ မခံယူမခ်င္းခံေနရၿပီးေတာ့ အခ်ိန္ၾကာတာနဲ႔အမွ် ပိုပိုဆိုးလာပါတယ္။

 

>>    ကေလးမ်ားတြင္ အူအတက္ေရာင္ျခင္း

          အူအတက္က ဘယ္အရြယ္မွာမဆို ေရာင္ႏုိင္ေပမယ့္လည္း အသက္ ၁၀-၂၀ ၾကားမွာ အျဖစ္မ်ားဆုံးပါ။ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ဗိုက္ေအာင့္တာက အျဖစ္မ်ားၿပီး တျခားလကၡဏာေတြအေနနဲ႔-

●        လမ္းေလွ်ာက္ရင္ ခါးေနရာက ကုန္းေနျခင္း

●        ဒူးကို ေထာင္ၿပီးေတာ့ ေဘးေစာင္းအိပ္ျခင္း

●        ပ်ိဳ႕ျခင္း၊ အန္ျခင္း

●        ဗိုက္ကို ထိလိုက္တာနဲ႔ နာျခင္း

          ဒီမွာ သတိထားရမွာက ကေလးေတြက လူႀကီးေတြလို သူတို႔ခံစားေနရတဲ့လကၡဏာေတြကို အေသးစိတ္ ေျပာျပတတ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

 

>>    ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ အူအတက္ေရာင္ျခင္း

          ရွားေပမယ့္လည္း ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနတုန္းမွာ အူအတက္ ေရာင္ႏုိင္ပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ အူအတက္ေရာင္တာနဲ႔ ႐ိုး႐ိုးလူေတြမွာ အူအတက္ေရာင္တာ လကၡဏာေတြကေတာ့ အတူတူပါပဲ။ ဒါေပမဲ့လည္း ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာက်ေတာ့ သေႏၶသားေလးက အူကိုတြန္းလိုက္ေတာ့ အူအတက္ေလးက အေပၚ နည္းနည္းတက္သြားပါတယ္။ ဒီေတာ့ အူအတက္ေရာင္လို႔နာရင္လည္း ဗိုက္အေပၚဘက္က နာတာေပါ့။

          ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ အူအတက္ေရာင္ၿပီး ေပါက္ထြက္ရင္ေတာ့ အေမေရာ၊ ကေလးေရာအတြက္ပါ အႏၲရာယ္ မ်ားပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အူအတက္ခြဲစိတ္ဖယ္ရွားတာကလည္း ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြအတြက္ ပိုၿပီးအႏၲရာယ္မ်ားပါတဘ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြမွာဆိုရင္ ဗိုက္ကိုမခြဲဘဲနဲ႔ အေပါက္ေလးပဲေဖာက္ၿပီး laproscope လို႔ေခၚတဲ့ကိရိယာနဲ႔ ခြဲစိတ္တာက ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးျဖစ္ႏုိင္ေခ် အနည္းဆုံးပါပဲ။

 

>>    ေလေအာင့္တဲ့လကၡဏာေတြ

          ေလေအာင့္တဲ့အခါမွာ ေလလုံးက အူထဲမွာ ေလွ်ာက္သြားသလို ခံစားရပါမယ္။ အူအတက္ေရာင္ရင္ ဗိုက္ညာဘက္ေအာက္ပိုင္းမွာေအာင့္ၿပီး ေလေအာင့္တာကေတာ့ ဗိုက္တစ္ခုလုံး ဘယ္ေနရာမဆို ေအာင့္တတ္ပါတယ္။ ရင္ဘတ္ထဲမွာလည္း ေအာင့္သလို ခံစားရႏုိင္ပါတယ္။

          တျခားလကၡဏာေတြအေနနဲ႔ -

●        ေလတက္ျခင္း

●        ဗိုက္ထဲမွာ ဖိထားသလိုျဖစ္ျခင္း

●        ဗိုက္ႀကီးတင္းၿပီး ကယ္ေနျခင္း

          ေလေအာင့္တာက မိနစ္အနည္းငယ္ကေနၿပီးေတာ့ နာရီအနည္းငယ္အထိ ၾကာႏုိင္ၿပီးေတာ့ ေဆးကုစရာမလိုဘဲ ျပန္ေကာင္းႏုိင္ပါတယ္။

          ေလေအာင့္တယ္လို႔ ထင္ေပမယ့္ ၂၄ နာရီထက္ ပိုၾကာေနရင္ေတာ့ ဆရာဝန္ျပၾကည့္ပါ။

 

>>    ဘယ္အခ်ိန္မွာ ေဆး႐ုံ၊ ေဆးခန္းျပဖို႔လိုလဲ?

          ႐ုတ္တရက္ႀကီး ဗိုက္ေအာင့္ၿပီးေတာ့ ဗိုက္ရဲ႕ညာဘက္ေအာက္ပိုင္းေလးမွာပဲ ေအာင့္ေနတာဆိုရင္ ကိုယ္ပူ၊ ပ်ိဳ႕တာနဲ႔ တျခား အစာအိမ္နဲ႔ အူလမ္းေၾကာင္းျပႆနာေတြ ရွိ၊ မရွိဆိုတာကို ေသခ်ာသတိျပဳပါ။

          ဒီလကၡဏာေတြရွိၿပီးေတာ့ ဗိုက္ေအာင့္တာက မေပ်ာက္ဘူး (သို႔) ပိုဆိုးတယ္ဆိုရင္ အေရးေပၚဌာနကို အျမန္သာ ေျပးပါေတာ့။ အူအတက္ေရာင္တာဆိုရင္ အေရးေပၚကုသမႈခံယူဖို႔ လိုပါတယ္။

 

>>    ေရာဂါရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ျခင္း

          အူအတက္ ေရာင္၊ မေရာင္ဆိုတာကို စစ္ဖို႔ဆိုရင္ ဆရာဝန္က ေရာဂါလကၡဏာေတြကို ေမးျမန္းၿပီးေတာ့ ဗိုက္ကို စမ္းပါလိမ့္မယ္။ နာတဲ့ေနရာကို ဖိၿပီးေတာ့ ဖိလိုက္ရင္ ျပန္လႊတ္လိုက္ရင္ နာ၊ မနာဆိုတာကို ေမးပါလိမ့္မယ္။ ပိုနာတယ္ဆိုရင္ အူအတက္ေဘးက တစ္သွ်ဴးေတြ ေရာင္ေနလို႔ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

 

**     မွတ္သားစရာ

          အူအတက္ေရာင္တာနဲ႔ ေလေအာင့္တာက ပထမပိုင္းမွာေတာ့ ေအာင့္တာျခင္း ဆင္တူပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဒီႏွစ္ခုၾကားက ျခားနားခ်က္ကို ခြဲျခားသိဖို႔ဆိုရင္ တျခားလကၡဏာေတြကို ဂ႐ုစိုက္ၿပီး ေစာင့္ၾကည့္ရပါမယ္။

          ဝမ္းဗိုက္ရဲ႕ ညာဘက္ေအာက္ပိုင္းမွာ ေအာင့္တယ္ဆိုရင္ ကိုယ္ပူတာ၊ ပ်ိဳ႕တာ၊ အစာစားခ်င္စိတ္ မရွိတာ စတဲ့ လကၡဏာေတြ ရွိ၊ မရိွ ေစာင့္ၾကည့္ပါ။ ဒီလကၡဏာေတြနဲ႔အတူ ဗိုက္ေအာင့္ရင္ အူအတက္ေရာင္တာ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

          ဗိုက္ေတာ့ ေအာင့္တယ္၊ တျခားလကၡဏာေတြမျပဘဲနဲ႔ သူ႔ဟာသူ ျပန္ေပ်ာက္သြားတယ္ဆိုရင္ ေလေၾကာင့္ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

          အူအတက္ေရာင္ရင္ အေရးေပၚကုသမႈခံယူဖို႔ လိုတဲ့အတြက္ အူအတက္ေရာင္တယ္ ထင္ရင္ေတာ့ ေဆး႐ုံကို ခ်က္ခ်င္းသြားပါ။

Dr. Mya Myo Myo Swe (www.drmyanmar.com)