/
news/က်န္းမာေရး-ဆိုင္ရာဗဟုသုတမ်ား/ေသြးနီဥမ်ားၿပီး-ေသြးပ်စ္တဲ့ေရာဂါ

ေသြးနီဥမ်ားၿပီး ေသြးပ်စ္တဲ့ေရာဂါ

Category
က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာဗဟုသုတမ်ား

          ေသြးနီဥ မ်ားတယ္ဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ရတာလဲ၊ ဘယ္လိုကုသဖို႔ လိုတယ္ဆိုတာေတြကို ေျပာျပေပးပါ့မယ္။

          Polycythrmia vera လို႔ေခၚတဲ့ ေသြးနီဥမ်ားေရာဂါဆိုတာ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီထဲမွာ ေသြးနီဥေတြ အမ်ားႀကီး ထုတ္လုပ္ေနတဲ့ ေသြးကင္ဆာ အေႏွးစားတစ္မ်ိဳးပါ။ ဒီလိုေသြးနီဥေတြ မ်ားလာတဲ့အခါ ေသြးျပစ္လာၿပီး ေသြးစီးႏႈန္းကို ဟန္႔တားလာပါေတာ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေသြးခဲပိတ္ၿပီး ႏွလံုးပုတ္တာ၊ ေလျဖတ္တာေတြ ျဖစ္လာနိုင္ပါတယ္။

          ေသြးနီဥမ်ားတဲ့ေရာဂါဟာ သိပ္ၿပီးျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထ မရွိပါဘူး။ ျဖစ္လို႔ရွိရင္လည္း တျဖည္းျဖည္းခ်င္းသာ ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ေရာဂါတစ္မ်ိဳးပါ။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျဖစ္လို႔ျဖစ္ေနမွန္းမသိဘဲ တျခားအေၾကာင္းတစ္ခုခုေၾကာင့္ ေသြးစစ္ရင္းနဲ႔မွ သိတာမ်ိဳးမ်ားပါတယ္။

          မကုသဘဲထားမယ္ဆိုရင္ ေသြးနီဥမ်ားေရာဂါဟာ အသက္အႏၲရာယ္ကိုပါ ထိခိုက္နိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေသခ်ာေဆးကုသမႈခံယူမယ္ဆိုရင္ သူ႔ရဲ႕ေရာဂါလကၡဏာေတြ၊ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြကို သက္သာကာကြယ္ႏိုင္မွာပါ။ တခ်ိဳ႕မွာဆိုရင္ ေနာက္ပိုင္းၾကာလာတဲ့အခါ ပိုဆိုးတဲ့ေသြးကင္ဆာမ်ိဳးေတြျဖစ္တဲ့ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ အမွ်င္ပြားေရာဂါနဲ႔ ေသြးျဖဴဥကင္ဆာေရာဂါေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါေသးတယ္။

 

>>    ေသြးနီဥမ်ားတဲ့အခါ ...

          မ်ားေသာအားျဖင့္ ဘာလကၡဏာမွမျပတတ္ပါဘူး။ ျပခဲ့ရင္ -

●        အသားအေရ ယားယံျခင္း၊ (အထူးသျဖင့္ ေရေႏြးနဲ႔ ေရခ်ိဳးတဲ့အခါမ်ိဳး)

●        ေခါင္းကိုက္ျခင္း

●        မူးေဝျခင္း

●        ေသြးထြက္ျခင္း၊ ေသြးေျခဥျခင္း

●        ႏြမ္းနယ္ျခင္း

●        ႏံုးေနျခင္း

●        အျမင္ေဝဝါးျခင္း

●        ေခြၽး အလြန္အကြၽံထြက္ျခင္း

●        အဆစ္အျမစ္တစ္ခုခု အထူးသျဖင့္ ေျခမ နာက်င္ေရာင္ရမ္းျခင္း

●        အသက္ရွဴ ၾကပ္ျခင္း

●        လက္ေတြ ေျခေထာက္ေတြ ထံုျခင္း၊ က်ဥ္ျခင္း၊ အားနည္းျခင္း

●        ေဘလံုးႀကီးျခင္းေၾကာင့္ ဗိုက္ဘယ္ဘက္အေပၚျခမ္း ျပည့္တင္းေနျခင္း၊ ေလပြသလို ခံစားရျခင္း

●        ဖ်ားနာျခင္း

●        မရည္႐ြယ္ပါဘဲ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေတြ ေလ်ာ့နည္းလာျခင္း စတဲ့ လကၡဏာေတြနဲ႔ လာတတ္ပါတယ္။

 

>>    ဆရာဝန္နဲ႔ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ျပသရမလဲ?

          ဒီလို ေသြးနီဥမ်ားတဲ့လကၡဏာေတြ ျပသခဲ့ရင္ ဆရာဝန္နဲ႔သာ ျပၾကည့္ပါေတာ့။

          ေသြးနီဥမ်ားေရာဂါျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကေတာ့ -

          ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီပြား ကင္ဆာေရာဂါေတြထဲက ေသြးကင္ဆာတစ္မ်ိဳးပါ။ ေသြးဆဲလ္ေတြ ထုတ္လုပ္မႈအတြက္ အေရးပါတဲ့ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇတစ္မ်ိဳးမွာ ျပႆနာျဖစ္တာပါ။ ပံုမွန္ဆိုရင္ ေသြးေၾကာထဲက ေသြးဆဲလ္ ၃ မ်ိဳးျဖစ္တဲ့ ေသြးနီဥ၊ ေသြးျဖဴဥ၊ ေသြးခဲဆဲလ္ပမာဏကို ခႏၶာကိုယ္က ထိန္းညႇိေပးပါတယ္။ ေသြးနီဥမ်ားေရာဂါမွာေတာ့ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီထဲမွာ ေသြးနီဥထုတ္လုပ္မႈ မ်ားေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

          ေသြးနီဥမ်ားေရာဂါမွာ ဆိုရင္ေတာ့ ဆဲလ္ေတြကိုပြားေစဖို႔ တြန္းအားေပးတဲ့ ခလုတ္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ ပ႐ုိတင္းမွာ ျပႆနာျဖစ္တာပါ။ တိတိက်က် ေဆးပညာစကားလံုးနဲ႔ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ Janus kinase 2 (JAK2) ဆိုတဲ့ ပ႐ိုတင္းမွာ ျပႆနာျဖစ္တာပါ။ ဘာေၾကာင့္ဒီလို ျပႆနာျဖစ္တယ္ဆိုတာ မသိရေပမယ့္ မ်ိဳး႐ိုးလိုက္တာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။

 

>>    ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကေတာ့ -

          အသက္အရြယ္မေရြး ျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုေပမယ့္ အသက္ ၆၀ ေက်ာ္အရြယ္မွာ ပိုေတြ႕ရတတ္ပါတယ္။

 

          ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြအေနနဲ႔ -

●        ေသြးခဲျခင္း : ေသြးေတြ ပ်စ္ခဲလာၿပီး ေသြး အသြားအလာ ေႏွးလာတာအျပင္ ေသြးခဲဆဲလ္ေလးေတြပါ ပံုမမွန္ျဖစ္လာတာေၾကာင့္ ေသြးခဲဖို႔ အခြင့္အလမ္း ပိုမ်ားလာတာေပါ့။ ေသြးခဲျခင္းေၾကာင့္ ေလျဖတ္ျခင္း၊ ႏွလံုးပုတ္ျခင္း၊ အဆုတ္ေသြးခဲပိတ္ျခင္း၊ ေျခသလံုး ေသြးခဲပိတ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

●        ေဘလံုးႀကီးျခင္း : ေဘလံုးဆိုတာ ခႏၶာကိုယ္မွာ ေရာဂါပိုးမႊားေတြနဲ႔ ေသြးဆဲလ္ အအိုအေဟာင္းေတြလိုမ်ိဳး မလိုလားတဲ့အမႈိက္ေတြကို ရွင္းထုတ္ေပးႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းတစ္ခုပါ။ ဒီေတာ့ ေသြးနီဥေတြ မ်ားလာတဲ့အခါ ေဘလံုးက နဂိုထက္ကို ပိုၿပီးအလုပ္လုပ္ရေတာ့တာေပါ့။ ဒါေၾကာင့္ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ႀကီးလာတာပါ။

●        ေသြးနီဥမ်ားျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ျပႆနာမ်ား : ေသြးနီဥမ်ားျခင္းေၾကာင့္ အစာအိမ္နံရံ အတြင္းသား၊ အူသိမ္အေပၚပိုင္းနဲ႔ အစာႁပြန္မွာ အနာျဖစ္ျခင္း၊ အဆစ္အျမစ္ေတြ ေရာင္ရမ္းျခင္း စတဲ့ ျပႆနာအမ်ိဳးမ်ိဳးေတြ ႀကံဳေတြ႕လာရတတ္ပါတယ္။

●        တျခားေသြးေရာဂါမ်ား : ရွားရွားပါးပါး ေသြးနီဥမ်ားေရာဂါေၾကာင့္ တျခားေသြးေရာဂါေတြ ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီမွာ အမာ႐ြတ္ အမွ်င္ေတြ ဝင္လာျခင္း (myelofibrosis)၊ ေသြးဆဲလ္ပင္မဆဲလ္ေတြ ေကာင္းေကာင္း မဖြံ႕ၿဖိဳး မရင့္က်က္ျခင္း (myelodysplastic syndrome)၊ ေသြးနဲ႔ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီမွာ ကင္ဆာျဖစ္ျခင္း စတဲ့ ေရာဂါေတြအျဖစ္ ေျပာင္းလဲတတ္ပါတယ္။

Dr. Mya Phoo Ngon (www.drmyanmar.com)