/
news/က်န္းမာေရး-z/ကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါမ်ား

ကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါမ်ား

Category
က်န္းမာေရး (A-Z)

            ကူးစက္တတ္ေသာေရာဂါေတြဆိုတာ ဘက္တီးရီးယား၊ ဗိုင္းရပ္စ္၊ မႈိ (သို႔) ကပ္ပါးေကာင္ေတြေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါေတြကို ဆိုလိုပါတယ္။ သက္ရွိပိုးမႊားအမ်ားစုဟာ ခႏၶာကိုယ္တြင္းကိုယ္ပမွာ ေနထုိင္ၾက၍ ပံုမွန္အားျဖင့္ အႏၲရာယ္မရွိၾကေပ။ သို႔ေသာ္ အေျခအေနတခ်ိဳ႕မွာေတာ့ ပိုးမႊားေတြေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။

            အခ်ိဳ႕ေသာကူးစက္ေရာဂါေတြဟာ လူတစ္ဦးမွတစ္ဦး ကူးစက္တာျဖစ္ၿပီး အခ်ိဳ႕မွာမူ အင္းဆက္ (သို႔) တိရစာၦန္ကိုက္ရာမွတစ္ဆင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္ပါတယ္။ ထို႔ျပင္ မသန္႔ရွင္းတဲ့အစာ၊ ေရတို႔ကို ေသာက္သံုးျခင္း၊ ပတ္၀န္းက်င္ရွိ ေရာဂါပိုးမႊားမ်ားနဲ႔ ထိေတြ႕မိျခင္းတို႔ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

            ေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့ ပိုးမႊားေပၚမူတည္၍ ေရာဂါလကၡဏာအမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲျပားျခားနားႏိုင္ေသာ္လည္း အမ်ားအားျဖင့္ ကိုယ္အပူခ်ိန္ ျမင့္တက္၍ ႏံုးေခြႏိုင္ပါတယ္။ သာမန္ပိုး၀င္ျခင္းဆိုပါက အိမ္၌အနားယူ၍ ေဆးၿမီးတိုမ်ား ေသာက္သံုး႐ံုျဖင့္ ေပ်ာက္ကင္းႏုိင္ေသာ္လည္း အသက္အႏၲရာယ္ စိုးရိမ္ရတဲ့ ကူးစက္ေရာဂါျဖစ္ပါက ေဆး႐ံုတင္ရန္ လိုအပ္ပါတယ္။

            ၀က္သက္၊ ေရေက်ာက္ကဲ့သို႔ ကူးစက္ေရာဂါမ်ိဳးကို ကာကြယ္ေဆးထိုးျခင္းျဖင့္ ကာကြယ္ႏုိင္ပါတယ္။ လက္ကို စင္ၾကယ္စြာ မၾကာခဏ ေဆးေၾကာျခင္းဟာလည္း ကူးစက္ေရာဂါအမ်ားစုမွ ကာကြယ္ေပးႏုိင္ပါတယ္။

 

♦ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

            ကူးစက္ေရာဂါ တစ္ခုစီတိုင္းမွာ သူနဲ႔သက္ဆုိင္တဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေတြ႕ရေလ့ရွိတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့ -

•           အဖ်ားႀကီးျခင္း

•           ၀မ္းေလွ်ာျခင္း

•           ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း

•           ၾကြက္သားမ်ား ကိုက္ခဲျခင္း

•           ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း

 

♦ ျဖစ္ပြားေစသည့္ အေၾကာင္းအရင္းမ်ား

ဘက္တီးရီးယားပိုးမ်ား - ဥပမာ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း၊ ဆီးပိုး၀င္ျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးေသြးပါေရာဂါ

ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမ်ား - ဘက္တီးရီးယားထက္ ေသးငယ္၍ သာမန္အေအးမိဖ်ားနာျခင္းမွ အစျပဳကာ ခုခံအားက်ဆင္းေသာေရာဂါထိ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

မႈိမ်ား - အေရျပားေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ျဖစ္ေစႏုိင္႐ံုသာမက အဆုတ္နဲ႔ အာ႐ံုေၾကာစနစ္တို႔ကိုလည္း ေရာဂါျဖစ္ေစတတ္ပါတယ္။

ကပ္ပါးပိုးမ်ား - ငွက္ဖ်ားေရာဂါဆိုတာ ျခင္ကိုက္ျခင္းမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ကပ္ပါးတစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ ျဖစ္ရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အျခားကပ္ပါးပိုးေတြကေတာ့ တိရစာၦန္ရဲ႕မစင္မွတစ္ဆင့္ လူေတြကို ကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္။

 

♦ တိုက္႐ိုက္နည္းျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္ျခင္း

            ကူးစက္ေရာဂါအမ်ားစု ျဖစ္ပြားေစတဲ့ အလြယ္ကူဆံုးနည္းလမး္ကေတာ့ ေရာဂါရွိတဲ့လူ (သို႔) တိရစာၦန္ေတြနဲ႔ ထိေတြ႕မိျခင္းပါပဲ။ ေရာဂါပိုး တိုက္႐ိုက္ကူးစက္ေစႏုိင္တဲ့ နည္းလမ္း 3 မ်ိဳးကေတာ့ -

•           လူတစ္ဦးမွတစ္ဦး ကူးစက္ျခင္း - ေရာဂါပိုငးေတြ ကူးစက္ေလ့ရွိတဲ့ နည္းလမ္းကေတာ့ လူတစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ထိေတြ႕ျခင္း၊ နမ္း႐ႈပ္ျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ႏွာေစးျခင္းတို႔မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္ပါတယ္။

            ထို႔ျပင္ လိင္ဆက္ဆံရာမွ ခႏၶာကိုယ္တြင္းအရည္မ်ားနဲ႔ ထိေတြ႕ၿပီးေတာ့လည္း ကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္။ မည္သည့္ေရာဂါလကၡဏာမွ် မရွိသည့္သူတစ္ဦး ျဖစ္သည့္တိုင္ေအာင္ ေရာဂါပိုး သယ္ေဆာင္သူတစ္ဦး ျဖစ္ေနႏုိင္ေသးပါတယ္။

•           တိရစာၦန္မွ လူသို႔ ကူးစက္ျခင္း - ေရာဂါပိုးရွိတဲ့ တိရစာၦန္ေတြရဲ႕ ကိုက္ခဲျခင္း၊ ကုတ္ျခစ္ျခင္းကို ခံရပါက ဖ်ားနာႏုိင္တဲ့အျပင္ ေရာဂါျပင္းထန္ပါက ေသဆံုးသည္အထိ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ တိရစာၦန္အညစ္အေၾကးေတြနဲ႔ ထိေတြ႕ျခင္းဟာလည္း အႏၲရာယ္မ်ားလွပါတယ္။ (ဥပမာ - ေၾကာင္ရဲ႕မစင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္တဲ့ toxoplasmosis ေရာဂါ)

•           မိခင္မွတစ္ဆင့္ သေႏၶသားေလာင္းကို ကူးစက္ျခင္း - ကိုယ္၀န္ေဆာင္အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးမွာရွိတဲ့ ကူးစက္ေရာဂါပိုးေတြဟာ အခ်င္းမွတစ္ဆင့္ သေႏၶသားေလာင္းသို႔ ေရာက္ရွိသြားႏုိင္ပါတယ္။ မိန္းမကိုယ္တြင္းမွာရွိတဲ့ ေရာဂါပိုးေတြကေတာ့ ကေလးေမြးဖြားတဲ့အခ်ိန္က်မွသာ ကေလးဆီသို႔ ကူးစက္ႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

 

♦ သြယ္၀ိုက္ေသာနည္းျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္ျခင္း

            သက္ရွိမဟုတ္တဲ့အရာေတြျဖစ္တဲ့ စားပြဲမ်က္ႏွာျပင္၊ တံခါးလက္ကိုင္ဖု စတာေတြမွာ ကပ္ၿငိေနတဲ့ ေရာဂါပိုးမႊားေတြဟာ သြယ္၀ိုက္ေသာနည္းျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္ေစႏုိင္ပါတယ္။

            ဥပမာအားျဖင့္ ေရာဂါရွိသူတစ္ေယာက္ ကိုင္တြယ္သြားတဲ့ တံခါးလက္ကိုင္ကို ကိုင္တြယ္ၿပီးေနာက္ လက္မေဆးဘဲ မ်က္လံုး၊ ပါးစပ္၊ ႏွာေခါင္း စတာေတြကို ထိေတြ႕မိျခင္းျဖင့္ ေရာဂါကူးႏုိင္ပါတယ္။

 

♦ အင္းဆက္ပိုးမ်ား ကိုက္ခံရျခင္း

          အခ်ိဳ႕ေသာပိုးမႊားေတြဟာ ျခင္၊ ယင္၊ သန္း၊ မွက္ စတဲ့ အင္းဆက္ပိုးမႊားမ်ား အကူအညီနဲ႔ တစ္ဦးမွတစ္ဦး ေရာဂါကူးစက္ေစပါတယ္။ (ဥပမာ - ျခင္သည္ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ ျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့ ေရာဂါပိုးကို သယ္ေဆာင္ျခင္း)

 

♦ မသန္႔ရွင္းေသာ အစားအစာမ်ား

            ေရာဂါပိုး ကူးစက္ေစႏုိင္တဲ့ အျခားနည္းလမ္းတစ္ခုကေတာ့ မသန္႔ရွင္းတဲ့ေရနဲ႔ အစားအစာေတြကို စားေသာက္မိျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဤကဲ့သို႔ ေရာဂါကူးစက္နည္းမ်ိဳးဟာ ပင္မအရင္းအျမစ္တစ္ခုတည္းမွ လူအေျမာက္အျမားကို ေရာဂါျဖစ္တတ္ပါတယ္။ (ဥပမာအားျဖင့္ မက်က္တက်က္အသားမ်ား၊ ပိုးမသတ္ထားေသာ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္မ်ားတြင္ ပါ၀င္ေသာ E.coli ဘက္တီးရီးယား)

 

♦ ေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ေျခကို ျမင့္တက္ေစတဲ့အခ်က္မ်ား

            မည္သူမဆို ေရာဂါကူးစက္ႏိုင္ေျခရွိေသာ္လည္း ခုခံအားစနစ္ အားနည္းတဲ့သူေတြကေတာ့ ဖ်ားနာဖို႔ ပိုမိုလြယ္ကူပါတယ္။

•           စတီး႐ြိဳက္ (သို႔) ခုခံအားနည္းေစတဲ့ေဆးမ်ား ေသာက္သံုးျခင္း (ဥပမာ - ကိုယ္အဂၤါ အစားထိုးထားတဲ့အတြက္ တံု႔ျပန္မႈမရွိေအာင္ ဖိႏွိပ္ထားေသာေဆးမ်ား)

•           ခုခံအား က်ဆင္းေသာေရာဂါ ခံစားေနရျခင္း

•           ကင္ဆာ (သို႔) ခုခံအားစနစ္ကို ထိခိုက္ေစႏုိင္ေသာေရာဂါမ်ား

            ထို႔ျပင္ ခႏၶာကိုယ္တြင္း တစ္ခုခုထည့္ထားျခင္း၊ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း၊ အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္ျခင္း၊ ေမြးကင္းစကေလးျဖစ္ျခင္း စတဲ့အခ်က္ေတြေၾကာင့္လည္း ေရာဂါကူးစက္ခံႏုိင္ေျခ ပိုမိုျမင့္မားေစႏိုင္ပါတယ္။

 

♦ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးမ်ား

            ကူးစက္ေရာဂါအမ်ားစုမွာ သာမန္ဆိုးက်ိဳးေတြသာ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိေပမယ့္လည္း အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါ၊ ခုခံအားက်ဆင္းတဲ့ေရာဂါ၊ ဦးေႏွာက္အေျမႇးေရာင္ေရာဂါ စတဲ့ ကူးစက္ေရာဂါေတြကေတာ့ အသက္အႏၲရာယ္ကိုပါ ၿခိမ္းေျခာက္ႏုိင္ပါတယ္။ ေရရွည္မွာ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္ေျခမ်ားတဲ့ ေရာဂါပိုးေတြကေတာ့ -

•           Human Papilloma ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဟာ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာႏွင့္ ဆက္စပ္ေနျခင္း

•           Helicobacter Pylori သည္ အစာအိမ္ကင္ဆာ၊ အစာအိမ္နာကင္ဆာမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနျခင္း

•           အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ဘီႏွင့္ စီပိုးတို႔သည္ အသည္းကင္ဆာႏွင့္ ဆက္စပ္ေနျခင္း

            ထို႔ျပင္ အခ်ိဳ႕ေသာေရာဂါပိုးေတြဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဘာေရာဂါလကၡဏာမွ်မျပဘဲ ေနာင္တစ္ခ်ိန္က်မွသာ ျပန္လည္ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ေရေက်ာက္ေပါက္ဖူးသူတစ္ဦးဟာ တစ္ခ်ိန္မွာ ေရယုန္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

 

♦ ေရာဂါရွာေဖြျခင္း

            ေရာဂါေ၀ဒနာ ခံစားရေစတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကို ရွာေဖြဖို႔ ဆရာ၀န္မွ ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္မႈမ်ားနဲ႔ ပံုရိပ္ေဖာ္ စစ္ေဆးခ်က္မ်ားကို ျပဳလုပ္ရန္ ၫႊန္ၾကားပါလိမ့္မယ္။

 

♦ ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္မႈမ်ား

•           ေသြးစစ္ေဆးျခင္း

•           ဆီးစစ္ေဆးျခင္း

•           လည္ေခ်ာင္းမွ နမူနာယူၾကည့္ျခင္း

•           ၀မ္းနမူနာယူျခင္း

•           ခါး႐ိုးေက်ာမႀကီးကိုေဖာက္၍ ဦးေႏွာက္ဆုိင္ရာ ေက်ာ႐ိုးအရည္ကို ရယူျခင္း

 

♦ ပံုရိပ္ေဖာ္စစ္ေဆးမႈမ်ား

            ဓာတ္မွန္၊ ကြန္ပ်ဴတာဓာတ္မွန္၊ သံလိုက္ဓာတ္မွန္ စတဲ့ စစ္ေဆးမႈေတြကို ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါရွာေဖြႏိုင္႐ံုသာမက မိမိေရာဂါမဟုတ္တဲ့ အေျခအေနေတြကိုလည္း ဖယ္ထုတ္ႏုိင္ပါတယ္။

 

♦ အသားစယူျခင္း

            အဂၤါအစိတ္အပိုင္းတစ္ခုမွ ေသးငယ္တဲ့ နမူနာတစ္သွ်ဴးစကိုယူ၍ ေရာဂါရွာေဖြတဲ့ေနရာမွာ အသံုးျပဳႏုိင္ပါတယ္။

 

♦ ကုသမႈခံယူျခင္း

            ေရာဂါျဖစ္ပြားေစတဲ့ ပိုးအမ်ိဳးအစားကို သိတာနဲ႔ ဆရာ၀န္မွ သင့္ေတာ္တဲ့ ကုသမႈကိုေပးရန္ အလြန္ပင္ လြယ္ကူသြားၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

 

♦ ပဋိဇီ၀ေဆး၀ါးမ်ား

            အကယ္၍ ဆရာ၀န္မွ ေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့ ဘက္တီးရီးယားပိုးကို သိရွိပါက ေဆးကုသရာမွာ ပိုမိုထိေရာက္ႏိုင္ပါတယ္။

            ပဋိဇီ၀ေဆးေတြကို ဘက္တီးရီးယားေရာဂါပိုးအတြက္သာ အသံုးျပဳရျခင္းအေၾကာင္းမွာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါေ၀ဒနာေတြအေပၚမွာ ဘာအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမွမရွိလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါပေမဲ့ ဘယ္ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ျဖစ္လဲ ဆိုတာေတာ့ တိတိက်က် ေျပာရခက္ခဲပါတယ္။ ဥပမာ - အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါဟာ ဘက္တီးရီးယားပိုးေၾကာင္းလည္း ျဖစ္ႏုိင္သလို ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

            ပဋိဇီ၀ေဆးကို အလြန္အကၽြံ အသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ ဘက္တီးရီးယားပိုးေတြဟာ ထိုေဆးေတြကို ပိုမိုခံႏုိင္ရည္ရွိလာၿပီး ေဆးကုသမႈမွာ ခက္ခဲေစႏုိင္ပါတယ္။

 

♦ ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါ ပိုးသတ္ေဆးမ်ား

            ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါပိုး အားလံုးအတြက္မဟုတ္ဘဲ အခ်ိဳ႕အတြက္သာ ပိုးသတ္ေဆးရွိပါတယ္။ ၎တို႔မွာ -

•           ခုခံအားက်ဆင္းေသာေရာဂါ

•           ေရယုန္ေရာဂါ

•           အသည္းေရာင္ အသား၀ါဘီေရာဂါ

•           အသည္းေရာင္ အသား၀ါစီေရာဂါ

•           တုပ္ေကြးေရာဂါ

 

♦ မႈိသတ္ေဆးမ်ား

            မႈိလိမ္းေဆးေတြဟာ အေရျပား (သို႔) လက္သည္းေျခသည္း မႈိေရာဂါ စြဲကပ္တဲ့ေရာဂါေတြမွာ အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ အဆုတ္ (သို႔) ခၽြဲအေျမႇးပါးကို ထိခိုက္ေစတဲ့ မႈိေရာဂါေတြအတြက္ကိုေတာ့ ေသာက္ေဆးေတြေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဆုိးရြားျပင္းထန္တဲ့ မႈိေရာဂါပိုးမ်ား (အထူးသျဖင့္ ခုခံအားနည္းတဲ့သူမ်ား) အတြက္မူ ထိုေဆးမ်ား လိုအပ္ပါတယ္။

 

♦ ကပ္ပါးေရာဂါ ေပ်ာက္ေဆးမ်ား

            ငွက္ဖ်ားအပါအ၀င္ အခ်ိဳ႕ေသာေရာဂါေတြဟာ ကပ္ပါးပိုးေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ထိုကပ္ပါးပိုးေတြကို ကုသဖို႔ ေဆးေတြရွိေပမယ့္လည္း ေဆးဒဏ္ခံႏုိင္ရည္ရွိတဲ့ ကပ္ပါးအသစ္ေတြ ထပ္မံေပၚထြက္လာေနတုန္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

 

♦ တိုင္းရင္းေဆးမ်ား

            တုိင္းရင္းေဆးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သုေတသနမ်ားစြာ ျပဳလုပ္ဖို႔ လိုေသးေပမယ့္လည္း ေရာဂါကာကြယ္ႏုိင္တယ္ (သို႔) ေရာဂါျဖစ္ပြားခ်ိန္ကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏုိင္တယ္လို႔ ယူဆၾကတဲ့ အရာေတြကေတာ့ -

•           ကရန္ဘယ္ရီသီး

•           ေဒစီပန္း

•           ၾကက္သြန္ျဖဴ

•           ခ်င္း (ဂ်င္း)

•           လိေမၼာ္ျမစ္

•           ဗီတာမင္စီ

•           ဗီတာမင္ဒီ

•           ဇင့္ တို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

            အခ်ိဳ႕ေသာပစၥည္းေတြဟာ ဓာတ္မတည့္တာေတြ ျဖစ္ႏုိင္သလို မိမိေသာက္သံုးရတဲ့ ေဆး၀ါးမ်ားနဲ႔လည္း ဓာတ္ျပဳႏုိင္တာေၾကာင့္ မေသာက္သံုးမီ ဆရာ၀န္ႏွင့္ ဦးစြာတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

 

♦ လူေနမႈပံုစံႏွင့္ အိမ္သံုးေဆးၿမီးတိုမ်ား

            အေအးမိဖ်ားနာျခင္းကဲ့သို႔ ကူးစက္ေရာဂါေတြဟာ သူ႕ဘာသာ အလိုအေလ်ာက္ ေကာင္းသြားေလ့ရွိပါတယ္။ ေရာဂါေ၀ဒနာ ခံစားေနရတဲ့ အေတာအတြင္းမွာ ေရမ်ားမ်ားေသာက္၍ အနားယူဖို႔ပဲ လိုအပ္ပါတယ္။

 

♦ ကာကြယ္ျခင္း

            ကူးစက္တတ္တဲ့ေရာဂါပိုးေတြဟာ ခႏၶာကိုယ္တြင္းသို႔ ေအာက္ပါနည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ၀င္ေရာက္ႏုိင္ပါတယ္။

•           အေရျပားျဖင့္ ထိေတြ႕ျခင္း (သို႔) ထိခိုက္ဒဏ္ရာရျခင္း

•           ေလထုထဲမွ ပိုးမႊားမ်ားကို ႐ွဴမိျခင္း

•           မသန္႔ရွင္းတဲ့ေရနဲ႔ အစားအစာမ်ားကို စားေသာက္မိျခင္း

•           မွက္ (သို႔) ျခင္ ကိုက္ခံရျခင္း

•           လိင္ဆက္ဆံရာမွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ျခင္း

            ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကို လိုက္နာက်င့္သံုးျခင္းျဖင့္ မိမိကိုယ္တိုင္သာမက အျခားသူမ်ား ေရာဂါျဖစ္ပြားႏႈန္းကိုပါ ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ပါတယ္။

1.         လက္ကို စင္ၾကယ္စြာေဆးပါ - အစာမ်ားကို မျပင္ဆင္မီႏွင့္ ျပင္ဆင္ၿပီးခ်ိန္၊ အိမ္သာသြားၿပီးခ်ိန္မ်ားတြင္ လက္ေဆးဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ထို႔ျပင္ ခႏၶာကိုယ္တြင္းသို႔ ေရာဂါပိုးမႊားမ်ား ၀င္ေရာက္ႏုိင္တဲ့ မ်က္လံုး၊ ႏွာေခါင္းနဲ႔ ပါးစပ္ကို လက္ျဖင့္ပြတ္သပ္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

2.         ကာကြယ္ေဆးထိုးပါ။ ကာကြယ္ေဆးထိုးျခင္းဟာ ေရာဂါပိုးမ်ားစြာကို ကာကြယ္ေပးႏုိင္တာေၾကာင့္ မိမိကိုယ္တိုင္ သာမက ကေလးငယ္မ်ားကိုပါ ပံုမွန္ကာကြယ္ေဆး ထိုးေပးသင့္ပါတယ္။

3.         ေနမေကာင္းျဖစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ အိမ္၌သာ အနားယူပါ။ ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း၊ ၀မ္းေလွ်ာျခင္း၊ ဖ်ားနာျခင္းတို႔ကို ခံစားေနရပါက အလုပ္မသြားပါႏွင့္။ မိမိကေလးငယ္မ်ား အထက္ပါလကၡဏာမ်ား ခံစားေနရပါကလည္း ေက်ာင္းသို႔ မသြားခိုင္းပါႏွင့္။

4.         အစားအေသာက္မ်ားကို သန္႔ရွင္းလတ္ဆတ္စြာ ျပင္ဆင္ပါ။ အစားအစာေတြ ျပင္ဆင္တဲ့အခါမွာ မီးဖိုေခ်ာင္ မ်က္ႏွာျပင္ဟာ သန္႔ရွင္းေနပါေစ။ ခ်က္ျပဳတ္တဲ့အခ်ိန္မွာလည္း ေသခ်ာႏူးေအာင္ ခ်က္ျပဳတ္ျပင္ဆင္သင့္ပါတယ္။

5.         ထို႔ျပင္ ခ်က္ျပဳတ္ၿပီးတဲ့ အစားအစာေတြကို အျပင္မွာ ၾကာရွည္စြာမထားဘဲ ေရခဲေသတၱာထဲမွာ ထည့္သိမ္းထားပါ။

6.         အကယ္၍ မိမိ (သို႔) မိမိအေဖာ္မွ လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္တဲ့ ေရာဂါရာဇ၀င္ရွိပါက ကြန္ဒံုးအသံုးျပဳရန္ မေမ့ပါႏွင့္။

7.         တစ္ကိုယ္ရည္သံုးပစၥည္းမ်ားကို ခြဲေ၀မသံုးပါႏွင့္။ သြားပြတ္တံ၊ ဘီးနဲ႔ ဂ်ဳတ္ စတာေတြကို မိမိတစ္ဦးတည္းသာ အသံုးျပဳသင့္ပါတယ္။ ထို႔ျပင္ ေသာက္သံုးၿပီးသား ဖန္ခြက္၊ မီးဖိုေခ်ာင္ပစၥည္းေတြကို ခြဲေ၀သံုးစြဲျခင္းမွလည္း ေရွာင္ၾကဥ္သင့္ပါတယ္။

8.         ျပည္ပႏုိင္ငံမ်ားသို႔ ခရီးသြားေတာ့မယ္ဆိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္တုိင္ပင္၍ လိုအပ္တဲ့ကာကြယ္ေဆးမ်ား (ဥပမာ - အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ေအ၊ ဘီ၊ အူေရာင္ငန္းဖ်ား) ထိုးသြားသင့္ပါတယ္။

 

Dr. Thinzar Wynn (www.drmyanmar.com)