တုပ်ကွေးရောဂါ မိမိအိမ်မှာ ကာကွယ်ပါ

7.      ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်သော အမူအကျင့်များကို ကျင့်သုံးပါ။

          အောက်ပါအချက်တွေက ကိုယ်ခံအား ကောင်းစေပြီး တုပ်ကွေးရာသီမှာ မိသားစု၀င်တွေကို ကျန်းမာစေဖို့ အထောက်အကူ ပြုနိုင်ပါတယ်။

•        အိပ်ရေး၀၀အိပ်ပါ။

•        ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ သစ်သီးများများနှင့်အတူ ကောင်းကောင်းစားပါ။

•        အရည်များများ သောက်ပါ။

•        လေ့ကျင့်ခန်း ပုံမှန်လုပ်ပါ။

•        စိတ်ဖိစီးမှုများကို ကောင်းကောင်းစီမံခန့်ခွဲပါ။

>>    သိမှတ်စရာများ

•        တုပ်ကွေး မပျံ့စေဖို့ အရေးကြီးဆုံး တစ်ခုတည်းသောအရာက ကာကွယ်ဆေး ထိုးထားခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

•        တစ်ကိုယ်ရည် သန့်ရှင်းရေးနဲ့ အိမ်ကို မကြာခဏ သန့်ရှင်းရေး ပြုလုပ်ခြင်းကလည်း တုပ်ကွေးရောဂါပိုးတွေ ကင်းေ၀းစေပါတယ်။

•        မိသားစု၀င် တစ်ယောက်ယောက် တုပ်ကွေးဖြစ်ရင် နေမကောင်းတဲ့သူကို အိမ်မှာပဲ ထားပါ။ အိမ်ကို သန့်ရှင်းစွာ ထားပါ။ နေမကောင်းတဲ့သူနဲ့ တတ်နိုင်သမျှ ထိတွေ့မှုကို ကန့်သတ်ထားပါ။

8.      ကာကွယ်ဆေး ထိုးထားပါ။

          တုပ်ကွေးမဖြစ်အောင် ကာကွယ်နိုင်တဲ့ တစ်ခုတည်းသော အရေးကြီးတဲ့နည်းလမ်းကတော့ ကာကွယ်ဆေး ထိုးထားခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ယခုအခါမှာ ရာသီတုပ်ကွေးရောဂါ ကာကွယ်ဆေး အဓိက အမျိုးအစား (4) မျိုး ရှိပါတယ်။

>>    တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးက ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ ရှိပါသလား?

          အချို့သောသူတွေမှာ တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေး ထိုးပြီးနောက် ကိုယ်ပူခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ချမ်းတုန်ခြင်း၊ ဆေးထိုးသောနေရာတွင် နာကျင်ခြင်း စတဲ့ လက္ခဏာ အပျော့စားလေးတွေ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။ ဒီရောဂါလက္ခဏာတွေက အပျော့စားပဲဖြစ်ပြီးတော့ တစ်ရက်၊ နှစ်ရက် ကြာရင် ပြန်ပျောက်သွားလေ့ ရှိပါတယ်။ ပြဒါး (သို့) ကြက်ဥနှင့် ဓာတ်မတည့်လျှင် (သို့) အရင်က ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းကြောင့် မကောင်းတဲ့တုံ့ပြန်မှု ရှိခဲ့ဖူးရင် ကာကွယ်ဆေး မထိုးခင်မှာ ဆရာ၀န်ကို ပြောပြပါ။

Dr. Mya Myo Myo Swe (www.drmyanmar.com)

          မိသားစုဝငျတဈယောကျမှာ တုပျကှေးဖွဈပွီဆိုရငျ သတိမထားမိခငျမှာပဲ တခွားသူတှကေိုလညျး ကူးစကျပွီးနပေါပွီ။ တုပျကှေးဖွဈစတေဲ့ ရောဂါပိုးတှကေ ရောဂါလက်ခဏာမပေါျခငျကနပွေီး ပေါျပွီး တဈပတျလောကျထိ အခွားသူတှကေို ကူးစကျနိုငျပါတယျ။ အောကျပါ ရိုးရှငျးလှယျကူတဲ့ နညျးလမျးအခြို့ကို အိမျမှာ ကငြ့ျသုံးခွငျးအားဖွင့ျ တုပျကှေးကူးစကျမှုကို ကာကှယျနိုငျပွီး မိသားစုတှကေို ကနြျးမာစနေိုငျပါတယျ။

1.       နှာခြေ၊ ခြောငျးဆိုးလြှငျ ဖုံးအုပျထားပါ။

          ပါးစပျနှင့ျ နှာခေါငျးမှထှကျသော အစကျငယျမြားမှတဈဆင့ျ တုပျကှေးရောဂါပိုးမြား ပြံ့နှံ့နိုငျတဲ့အတှကျ နှာခြေ၊ ခြောငျးဆိုးတဲ့အခါ ပါးစပျနှင့ျ နှာခေါငျးကို တဈရှူးနှင့ျ အုပျပွီးဆိုးပါ။ တဈရှူးကို အမှိုကျပုံးထဲကို ခကြျခငြျးပဈပွီး လကျသခြောဆေးဖို့ မမေ့ပါနှင့ျ။ တဈရှူးမရှိပါက တံတောငျကှေးဖွင့ျ အုပျပွီး ဆိုးပါ။

2.       မကြျလုံးမြား၊ ပါးစပျ၊ နှာခေါငျးတို့ကို ထိတှေ့ကိုငျတှယျခွငျး မပွုပါနှင့ျ။

          တုပျကှေးရောဂါပိုးတှကေ မာကွောတဲ့မကြျနှာပွငျတှပေေါျမှာ 2 နာရီကွာထိ အသကျရှငျနနေိုငျတဲ့အတှကျ ကြှနျုပျတို့ သတိမထားမိခငျမှာပဲ ဒီရောဂါပိုးတှကေို ကောကျယူပွီး ဖွဈနိုငျပါတယျ။ ရောဂါပိုးရှိနတေဲ့ တံခါးလကျကိုငျဘု (သို့) မီးခလုတျတှကေို ထိတှေ့ပွီးနောကျ မကြျလုံးကို ပှတျသပျမိလြှငျ (သို့) လကျသညျးကိုကျမိတယျဆိုရငျ ရောဂါကူးစကျနိုငျပါတယျ။ လကျနှင့ျ မကြျနှာကို မထိတှေ့အောငျ နရေတာက အထူးသဖွင့ျ ကလေးတှအေတှကျ ခကျခဲနိုငျပါတယျ။ ကလေးတှနှေင့ျ ကိုယျ ကိုယျတိုငျကို မကွာခဏ သတိပေးနပေါ။

3.       လကျကို မကွာခဏ ဆေးကွောပါ။

          လကျဆေးတဲ့အခါမှာ အောကျပါအခကြျတှကေို လိုကျနာပါ။

(1)      လကျကို ရနှေေးနှေးအောကျမှာ ခံထားပါ။

(2)      ဆပျပွာတိုကျပါ။

(3)      အနညျးဆုံး 20 စက်ကန့ျလောကျကွာအောငျ ပှတျတိုကျပါ။

(4)      သခြောစှာ ဆေးပွီး အခွောကျခံပါ။

          လကျဆေးဖို့ အဆငျမပွလြှေငျ အရကျပွနျ ပါဝငျသော လကျသန့ျရှငျးဆေးရညျ အသုံးပွုနိုငျပါတယျ။ လကျသန့ျရှငျးဆေးရညျမှာ အနညျးဆုံး အရကျပွနျ 60% ခန့ျ ပါဝငျသင့ျပွီး ဒါက ရဆေေးတာနဲ့တော့ အစားထိုးလို့ မရပါဘူး။

          ကလေးတှကေို -

•      အိမျသာတကျပွီးတိုငျး

•      အစာ မစားမီ

•      ကြောငျးမှ အိမျသို့ ပွနျရောကျလြှငျ (သို့) ကစားရာမှ ပွနျလာတိုငျး လကျဆေးဖို့ သတိပေးပါ။

          လကျဆေးဖို့ မမေ့ဖို့အတှကျ သတိပေးတဲ့စာရှကျတှကေို ဘစေငျတှမှော ကပျထားခွငျးက လေးတှနေဲ့ မေ့တတျသူတှအေတှကျ အထောကျအကူ ရစပေါတယျ။

4.       နမေကောငျးတဲ့ မိသားစုဝငျနဲ့ ထိတှေ့မှုကို ကန့ျသတျထားပါ။

          မိသားစုထဲက တဈယောကျယောကျ တုပျကှေးဖွဈပါက ရောဂါကူးစကျမှုကို ကာကှယျဖို့အတှကျ အောကျအခကြျတှကေို လိုကျနာပါ။

•      နမေကောငျးတဲ့သူကို အိမျမှာပဲ အနားယူခိုငျးပါ။

•      နမေကောငျးတဲ့သူနဲ့ အခွားမိသားစုဝငျတှေ ထိတှေ့မှုကို တတျနိုငျသမြှ ကန့ျသတျထားပါ။ ကူးစကျနိုငျခြိနျက လက်ခဏာပွပွီး တဈပတျလောကျအထိ ကူးစကျနိုငျပါတယျ။

•      ဖွဈနိုငျရငျ အိပျရာနရောတှပေါ ပွောငျးလဲပါ။

5.       နမေကောငျးတဲ့သူနဲ့ အောကျပါအရာတှကေို မြှဝသေုံးစှဲခွငျးမှ ရှောငျကွဉျပါ။

•      လြှောျစရာအဝတျမြား

•      တဘကျ

•      ပနျးကနျ

•      အရုပျ

•      အခွား အသုံးအဆောငျပစ်စညျးမြား

6.       အိမျသန့ျရှငျးရေးလုပျပါ။

          တုပျကှေးရောဂါပိုးတှေ ကွိုကျတဲ့၊ အနမြေားတဲ့ နရောတှကေတော့ -

•      မီးဖိုခြောငျမှ ရမွှေုပျမြား၊ ပနျးကနျဆေးအဝတျ

•      စဉျးတီတုံး

•      စားပှဲမြား

•      ကွမျးပွငျ

•      ဘစေငျ

•      ရအေိမျ

          ဒီနရောတှကေို သန့ျရှငျးရေး ပုံမှနျလုပျပါ။ အိမျရှိလူ တဈယောကျယောကျ တုပျကှေးဖွဈပါက သူတို့ပစ်စညျးတှကေို အထူးဂရုစိုကျပွီး ဆေးကွော လြှောျဖှပျသန့ျစငျပါ။

7.       ကနြျးမာရေးနဲ့ ညီညှတျသော အမူအကငြ့ျမြားကို ကငြ့ျသုံးပါ။

          အောကျပါအခကြျတှကေ ကိုယျခံအား ကောငျးစပွေီး တုပျကှေးရာသီမှာ မိသားစုဝငျတှကေို ကနြျးမာစဖေို့ အထောကျအကူ ပွုနိုငျပါတယျ။

•      အိပျရေး၀၀အိပျပါ။

•      ဟငျးသီးဟငျးရှကျ၊ သဈသီးမြားမြားနှင့ျအတူ ကောငျးကောငျးစားပါ။

•      အရညျမြားမြား သောကျပါ။

•      လေ့ကငြ့ျခနျး ပုံမှနျလုပျပါ။

•      စိတျဖိစီးမှုမြားကို ကောငျးကောငျးစီမံခန့ျခှဲပါ။

>>     သိမှတျစရာမြား

•      တုပျကှေး မပြံ့စဖေို့ အရေးကွီးဆုံး တဈခုတညျးသောအရာက ကာကှယျဆေး ထိုးထားခွငျးပဲ ဖွဈပါတယျ။

•      တဈကိုယျရညျ သန့ျရှငျးရေးနဲ့ အိမျကို မကွာခဏ သန့ျရှငျးရေး ပွုလုပျခွငျးကလညျး တုပျကှေးရောဂါပိုးတှေ ကငျးဝေးစပေါတယျ။

•      မိသားစုဝငျ တဈယောကျယောကျ တုပျကှေးဖွဈရငျ နမေကောငျးတဲ့သူကို အိမျမှာပဲ ထားပါ။ အိမျကို သန့ျရှငျးစှာ ထားပါ။ နမေကောငျးတဲ့သူနဲ့ တတျနိုငျသမြှ ထိတှေ့မှုကို ကန့ျသတျထားပါ။

8.       ကာကှယျဆေး ထိုးထားပါ။

          တုပျကှေးမဖွဈအောငျ ကာကှယျနိုငျတဲ့ တဈခုတညျးသော အရေးကွီးတဲ့နညျးလမျးကတော့ ကာကှယျဆေး ထိုးထားခွငျးပဲ ဖွဈပါတယျ။ ယခုအခါမှာ ရာသီတုပျကှေးရောဂါ ကာကှယျဆေး အဓိက အမြိုးအစား (4) မြိုး ရှိပါတယျ။

>>     တုပျကှေးကာကှယျဆေးက ဘေးထှကျဆိုးကြိုးတှေ ရှိပါသလား?

          အခြို့သောသူတှမှော တုပျကှေးကာကှယျဆေး ထိုးပွီးနောကျ ကိုယျပူခွငျး၊ ခေါငျးကိုကျခွငျး၊ ခမြျးတုနျခွငျး၊ ဆေးထိုးသောနရောတှငျ နာကငြျခွငျး စတဲ့ လက်ခဏာ အပြော့စားလေးတှေ ခံစားရနိုငျပါတယျ။ ဒီရောဂါလက်ခဏာတှကေ အပြော့စားပဲဖွဈပွီးတော့ တဈရကျ၊ နှဈရကျ ကွာရငျ ပွနျပြောကျသှားလေ့ ရှိပါတယျ။ ပွဒါး (သို့) ကွကျဥနှင့ျ ဓာတျမတည့ျလြှငျ (သို့) အရငျက ကာကှယျဆေးထိုးခွငျးကွောင့ျ မကောငျးတဲ့တုံ့ပွနျမှု ရှိခဲ့ဖူးရငျ ကာကှယျဆေး မထိုးခငျမှာ ဆရာဝနျကို ပွောပွပါ။

Dr. Mya Myo Myo Swe (www.drmyanmar.com)