ဗိုက်ခွဲပြီးကလေးမွေးတဲ့အခါ အနာကျက်မြန်စေဖို့

• နေ့တိုင်းလမ်းနည်းနည်းပိုလျှောက်ပေးပါ။ ဆေးရုံမှာလိုပဲ အိမ်မှာလည်းလှုပ်ရှားမှုလုပ်ဖို့လိုပါတယ်။ တစ်နေ့ကိုမိနစ်အနည်းငယ်တိုးပြီးတော့လမ်းလျှောက်ပါ။ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရမယ်လို့မဆိုလိုဘူးနော်။ စက်ဘီးစီးတာ၊ ခုန်တာ နဲ့ ပြင်းထန်တဲ့လေ့ကျင့်ခန်းတွေကို ခွဲမွေးပြီး အနည်းဆုံး ၆ ပတ်ကြာတဲ့အထိမလုပ်ရပါဘူး။ တတ်နိုင်ရင် လှေကားလည်းမတက်ပါနဲ့ဦး။ ကိုယ့်ရဲ့အိပ်ခန်းက အပေါ်ထပ်မှာဆိုရင်တော့ ကလေးမွေးပြီး ပထမရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်လောက် အောက်ထပ်ကိုရွှေ့ပြီးတော့နေပါ။ တကယ်လို့ရွှေ့ဖို့မဖြစ်နိုင်ရင် လှေကားအတက်အဆင်းလုပ်တဲ့အကြိမ်ရေကိုလျှော့ချပါ။ ကိုယ့်ရဲ့ကလေးငယ်ထက်လေးတဲ့ဘယ်အရာကိုမှမမပါနဲ့ဦး၊ ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်ပြီးမတာတွေမလုပ်ပါနဲ့။ အနာရှိတဲ့နေရာကိုဖိအားသက်ရောက်စေမယ့်အလုပ်တွေမလုပ်ပါနဲ့။

• နာလာရင်ဆေးသောက်လို့ရပါတယ်။ အနာသက်သာဆေးအများစုက ကလေးနို့တိုက်နေချိန်မှာစိတ်ချလက်ချသော် လို့ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း ခွဲစိတ်မှုလုပ်ပြီး အနည်းဆုံး ၁၀-၁၄ ရက်လောက်ကြာတဲ့အထိ Aspirin ပါတဲ့ဆေးတေ မသောက်ပါနဲ့။ နာကျင်မှုက နို့ထွက်စေတဲ့ ဟော်မုန်းထွက်တာကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေတဲ့အတွက် အနာသက်သာအောင်လုပ်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

• ကိုယ့်ရဲ့ဗိုက်ကိုသေချာထိန်းပါ။ အနာကိုသေချာထိန်းပေးတာက အနာသက်သာစေပြီးတော့ အနာပြန်မပွင့်အောင်ကာကွယ်ပေးပါတယ။် ချောင်းဆိုးတဲ့အခါ၊ အသက်ပြင်းပြင်းရှူတဲ့အခါတွေမှာ ခွဲရာပေါ်မှာခေါင်းအုံးလေးတင်ထားပေးပါ။ ဗိုက်စည်းတွေ၊ ခါးပတ်တွေက အသုံးဝင်တယ်ဆိုတာကို သက်သေပြချက်မရှိသေးပါဘူး။ ဒီတော့ဒါတွေမသုံးခင်မှာ ကိုယ့်ရဲ့ဆရာဝန်ကိုသေချာမေးပါ။

• အနာချုပ်ရိုးကို သန့်သန့်ရှင်းရှင်းထားပါ။ အနာချုပ်ရိုးကု ရေနွေး၊ ဆပ်ပြာရေတွေနဲ့နေ့စဉ်ဆေးပေးပြီး ခြောက်အောင်ပြန်သုတ်ပါ။ ဆရာဝန်က အနာပေါ်မှာပလာစတာကပ်ပေးလိုက်ရင် ဒီပလာစတာသူ့အလိုလိုကွာလာတာကိုစောင့်ပြီး တစ်ပတ်လောက်ကြာမှခွာလိုက်ပါ။ ပတ်တီးလေးကပ်ထားလို့လည်းရပါတယ်။ ဒါပေမယ့်နေ့တိုင်းလဲပေးဖို့တော့လိုပါတယ်။ ချုပ်ရိုးပေါ်ကို လိုးရှင်းတွေ၊ ပေါင်ဒါတွေမလိမ်းပါနဲ့။ ချုပ်ရိုးကို ပွတ်တိုက်တာ၊ ကုတ်တာ၊ ရေစိုတာ၊ နေရောင်ခံတာတွေက အနာကျက်နှေးစေပြီးတော့ ချုပ်ရိုးပြန်ပွင့်နိုင်ချေကို များစေပါတယ်။ hydrogen peroxide လိုမျိုး အနာကျက်နှေးစေတဲ့ သန့်စင်ဆေးတွေမသုံးပါနဲ့။ ပုံမှန်ရေချိုးသလိုပဲချိုးလို့ရပါတယ်။ ရေချိုးပြီးရင်တော့အနာကိုခြောက်အောင်သုတ်ပေးပးါ။ ချုပ်ရိုးကိုရေထဲမှာနစ်နေစေမယ့် ရေချိုးကန်ထဲစိမ်တာ၊ ရေကူးတာမျိုးတွေမလုပ်ပါနဲ့။

• ပွပွချောင်ချောင်အဝတ်တွေကိုဝတ်ပါ။ ချုပ်ရိုးကိုမပွတ်တိုက်စေမယ့် ချောင်တဲ့ အဝတ်ပျော့ပျော့တွေဝတ်ပါ။

• လိင်ဆက်ဆံခြင်းမလုပ်ပါနဲ့ဦး၊ ခွဲမွေးပြီးရင်ပဲဖြစ်ဖြစ် ရိုးရိုးပဲမွေးမွေး လိင်ဆက်ဆံမှုပုံစံအတော်များများကိုလက်ခံနို်င်ဖို့အတွက် ခန္ဓာကိုယ်က ပြန်ကောင်းလာဖို့အတွက် အနည်းဆုံး ၆ ပတ်လိုပါတယ်။ ခွဲမွေးတာဆိုရင် အနာကောင်းကောင်းကျက်ဖို့အတွက် အချိန်ပိုလိုပါတယ်။

• လစဉ်သုံးခံပါ။ ရိုးရိုးမမွေးရင်တောင်မှ ကလေးမွေးပြီးပထမလမှာ အောက်က သွေးဆင်းနိုင်ပါတယ်။ Tampon အတောင့်သုံးတာက ရောဂါပိုးဝင်နို်င်တဲ့အတွက် လစဉ်သုံးပဲသုံးပါ။ မိန်းမကိုယ်ကသွေးဆင်းတာများရင် (သို့) အနံ့နံရင် ၊ 100.4’F ထက်ဖျားတယ်ဆိုရင် ဆရာဝန်သွားပြပါ။

Dr. Mya Myo Myo Swe (www.drmyanmar.com)

(Unicode)

>> ဆေးရုံမှာအနာမွနျမွနျကကြျအောငျ

• လမျးလြှောကျပါ။ ဗိုကျခှဲမှေးပွီးတဲ့အခါ ဆေးရုံမှာ ၂-၃ ရကျလောကျတော့နရေဦးမှာပါ။ မှေးပွီး ပထမ ၂၄ နာရီအတှငျးမှာ မတျတပျရပျပွီးလမျးလြှောကျလို့ရပါတယျ။ လှုပျရှားမှုလုပျခွငျးက ဝမျးခြုပျခွငျး၊ ဗိုကျထဲမှာလတှေပွေည့ျနခွေငျးစတဲ့ ခှဲမှေးခွငျးရဲ့ ဘေးထှကျဆိုးကြိုးတှနေဲ့ ပွငျးထနျတဲ့ဆိုးကြိုးဖွဈတဲ့ သှေးခဲခွငျးတှကေိုကာကှယျနိုငျပါတယျ။ ကိုယ့ျရဲ့သူနာပွုက ကိုယ့ျလှုပျရှားမှုကိုစောင့ျကွည့ျပေးပါလိမ့ျမယျ။ စလြှောကျစမှာတော့ လြှောကျရတာမသကျသာပမေယ့ျ တဖွညျးဖွညျးနဲ့အနာလြော့သှားပါလိမ့ျမယျ။

• မိခငျနို့တိုကျတဲ့အခါမှာ ဗိုကျကအနာပေါျကိုဖိအားမသကျရောကျစဖေို့ ဆရာမကိုအကူအညီတောငျးပါ။ ခေါငျးအုံးလေးခံပွီးတိုကျလို့ရပါတယျ။

• ဘာကာကှယျဆေးတှထေိုးဖို့လိုလဲမေးပါ။ ကလေးနဲ့မိခငျရဲ့ကနြျးမာရေးအတှကျ လိုအပျတဲ့ကာကှယျဆေးတှကေို သခြောမေးပွီး ဆေးရုံမှာကတညျးက သခြောထိုးသှားပါ။

• သန့ျသန့ျရှငျးရှငျးနပေါ။ ဘယျသူ့ကိုမဆို ကိုယ့ျကိုမထိခငျ၊ ကလေးကိုမကိုငျခငျမှာ လကျသန့ျစငျဆေးရညျသုံးဖို့ပွောရမှာ မကွောကျပါနဲ့။ ဆေးရုံကနရေတဲ့ရောဂါပိုးတှကေို လကျဆေးခွငျးဆိုတဲ့ရိုးရှငျးတဲ့နညျးလေးနဲ့ပဲ ကာကှယျနိုငျပါတယျ။

• ဘယျတော့ပွနျပွရမလဲဆိုတာကို သခြောမေးပါ။ ဆေးရုံဆငျးပွီး ၄-၆ ပတျ လောကျမှာ ဆရာဝနျနဲ့တဈခါပွနျပွဖို့လိုပါတယျ။

>> အိမျမှာအနာမွနျမွနျကကြျစဖေို့

• အနားယူပါ။ ဖွဈနိုငျရငျ တဈညကို ၇နာရီ ၈ နာရီလောကျအိပျပါ။ အိပျစကျခွငျးက တဈသြှူးတှေ ကွီးထှားမှုကိုအားပေးပွီးတော့ အနာကကြျမွနျစပေါတယျ။ အိပျစကျခွငျးက စိတျဖိစီးမှုတှကေိုလြော့နညျးစတေဲ့အတှကျ ရောငျရမျးခွငျးကိုလြော့ကစြကော ကနြျးမာစပေါတယျ။ ဒါပမေယ့ျလညျး မှေးကငျးစကလေးငယျနဲ့ အိပျရေးဝဝအိပျဖို့ဆိုတာက တကယျတမျးတော့မလှယျပါဘူး။ ဒီတော့ ကိုယ့ျရဲ့ခငျပှနျး၊ အိမျကလူတှကေို ညဘကျမှာထဖို့ပွောပါ။ ကလေးထိနျးဆရာမရှိရငျလညျး သူက ကလေးငိုရငျခေါျလာပေးပါလိမ့ျမယျ။ ကလေးအိပျရငျကိုယျလညျးလိုကျအိပျပါ။ ကလေးကွည့ျပေးတဲ့သူတှရှေိရငျ ကိုယျအိပျနတေဲ့အခြိနျမှာ ကလေးကိုကွည့ျထားပေးဖို့ပွောပါ။

• အရညျမြားမြားသောကျပါ။ ကလေးမှေးဖှားတဲ့အခြိနျမှာ ဆုံးရှုံးသှားတဲ့ရဓောတျကိုပွနျလညျဖွည့ျတငျးပေးဖို့နဲ့ ဝမျးမခြုပျစဖေို့အတှကျ ရနေဲ့အခွားအရညျတှမြေားမြား သောကျပေးပါ။ အိမျရောကျရငျကိုယ့ျဟာကိုသတိထားပွီး ရသေောကျဖို့လိုပါတယျ။ ကလေးနို့တိုကျနခြေိနျမှာဘေးမှာ ရခှေကျဆောငျထားပါ။ တဈယောကျကို ရဘေယျလောကျသောကျသင့ျတယျလို့တော့ တိတိကကြသြတျမှတျထားတာမရှိပါဘူး။ ဆီးအရောငျရင့ျနရေငျတော့ ဒါက ရဓောတျခမျးခွောကျတဲ့လက်ခဏာဖွဈလို့ ရပေိုသောကျပေးရပါမယျ။ တဈခါတဈလတေော့လညျး ဆရာဝနျက ရလြှေော့သောကျဖို့၊ ရတေိုးမသောကျဖို့ညှှနျကွားတာတှရှေိနိုငျပါတယျ။

• ကောငျးကောငျးစားပါ။ ခှဲစိတျပွီးပွနျကောငျးတဲ့အခြိနျမှာ အာဟာရပွည့ျဝတဲ့အစားအစာတှစေားဖို့အရေးကွီးပါတယျ။ အစာအိမျကလကျမခံနိုငျသေးရငျ အဆီနညျး၊ ကွိတျထားတဲ့ ဆနျပွုတျ၊ စှပျပွုတျ၊ ဒိနျခဉြျ၊ အသားပေါငျး စတာတှစေားပေးပါ။ ဝမျးခြုပျရငျ အမြှငျဓာတျမြားမြားစားပါ။ အနာကကြျမွနျစဖေို့ ကိုယျဝနျဆောငျအားဆေးကိုဆကျသောကျပါ။ ခကြျပွုတျခွငျးက ကှေးရတာ၊ မရတာတှရှေိနိုငျတဲ့အတှကျ ကိုယ့ျရဲ့ခငျပှနျး၊ မိသားစုဝငျတှကေို အစားအစာ ခကြျပွုတျပွငျဆငျပေးဖို့ အကူအညီတောငျးပါ။

• နေ့တိုငျးလမျးနညျးနညျးပိုလြှောကျပေးပါ။ ဆေးရုံမှာလိုပဲ အိမျမှာလညျးလှုပျရှားမှုလုပျဖို့လိုပါတယျ။ တဈနေ့ကိုမိနဈအနညျးငယျတိုးပွီးတော့လမျးလြှောကျပါ။ လေ့ကငြ့ျခနျးလုပျရမယျလို့မဆိုလိုဘူးနောျ။ စကျဘီးစီးတာ၊ ခုနျတာ နဲ့ ပွငျးထနျတဲ့လေ့ကငြ့ျခနျးတှကေို ခှဲမှေးပွီး အနညျးဆုံး ၆ ပတျကွာတဲ့အထိမလုပျရပါဘူး။ တတျနိုငျရငျ လှကေားလညျးမတကျပါနဲ့ဦး။ ကိုယ့ျရဲ့အိပျခနျးက အပေါျထပျမှာဆိုရငျတော့ ကလေးမှေးပွီး ပထမရကျသတ်တပတျအနညျးငယျလောကျ အောကျထပျကိုရှှေ့ပွီးတော့နပေါ။ တကယျလို့ရှှေ့ဖို့မဖွဈနိုငျရငျ လှကေားအတကျအဆငျးလုပျတဲ့အကွိမျရကေိုလြှော့ခပြါ။ ကိုယ့ျရဲ့ကလေးငယျထကျလေးတဲ့ဘယျအရာကိုမှမမပါနဲ့ဦး၊ ဆောင့ျကွောင့ျထိုငျပွီးမတာတှမေလုပျပါနဲ့။ အနာရှိတဲ့နရောကိုဖိအားသကျရောကျစမေယ့ျအလုပျတှမေလုပျပါနဲ့။

• နာလာရငျဆေးသောကျလို့ရပါတယျ။ အနာသကျသာဆေးအမြားစုက ကလေးနို့တိုကျနခြေိနျမှာစိတျခလြကျခသြောျ လို့ရပါတယျ။ ဒါပမေယ့ျလညျး ခှဲစိတျမှုလုပျပွီး အနညျးဆုံး ၁၀-၁၄ ရကျလောကျကွာတဲ့အထိ Aspirin ပါတဲ့ဆေးတေ မသောကျပါနဲ့။ နာကငြျမှုက နို့ထှကျစတေဲ့ ဟောျမုနျးထှကျတာကို အနှောင့ျအယှကျဖွဈစတေဲ့အတှကျ အနာသကျသာအောငျလုပျဖို့ အရေးကွီးပါတယျ။

• ကိုယ့ျရဲ့ဗိုကျကိုသခြောထိနျးပါ။ အနာကိုသခြောထိနျးပေးတာက အနာသကျသာစပွေီးတော့ အနာပွနျမပှင့ျအောငျကာကှယျပေးပါတယ။ျ ခြောငျးဆိုးတဲ့အခါ၊ အသကျပွငျးပွငျးရှူတဲ့အခါတှမှော ခှဲရာပေါျမှာခေါငျးအုံးလေးတငျထားပေးပါ။ ဗိုကျစညျးတှေ၊ ခါးပတျတှကေ အသုံးဝငျတယျဆိုတာကို သကျသပွေခကြျမရှိသေးပါဘူး။ ဒီတော့ဒါတှမေသုံးခငျမှာ ကိုယ့ျရဲ့ဆရာဝနျကိုသခြောမေးပါ။

• အနာခြုပျရိုးကို သန့ျသန့ျရှငျးရှငျးထားပါ။ အနာခြုပျရိုးကု ရနှေေး၊ ဆပျပွာရတှေနေဲ့နေ့စဉျဆေးပေးပွီး ခွောကျအောငျပွနျသုတျပါ။ ဆရာဝနျက အနာပေါျမှာပလာစတာကပျပေးလိုကျရငျ ဒီပလာစတာသူ့အလိုလိုကှာလာတာကိုစောင့ျပွီး တဈပတျလောကျကွာမှခှာလိုကျပါ။ ပတျတီးလေးကပျထားလို့လညျးရပါတယျ။ ဒါပမေယ့ျနေ့တိုငျးလဲပေးဖို့တော့လိုပါတယျ။ ခြုပျရိုးပေါျကို လိုးရှငျးတှေ၊ ပေါငျဒါတှမေလိမျးပါနဲ့။ ခြုပျရိုးကို ပှတျတိုကျတာ၊ ကုတျတာ၊ ရစေိုတာ၊ နရေောငျခံတာတှကေ အနာကကြျနှေးစပွေီးတော့ ခြုပျရိုးပွနျပှင့ျနိုငျခြကေို မြားစပေါတယျ။ hydrogen peroxide လိုမြိုး အနာကကြျနှေးစတေဲ့ သန့ျစငျဆေးတှမေသုံးပါနဲ့။ ပုံမှနျရခြေိုးသလိုပဲခြိုးလို့ရပါတယျ။ ရခြေိုးပွီးရငျတော့အနာကိုခွောကျအောငျသုတျပေးပးါ။ ခြုပျရိုးကိုရထေဲမှာနဈနစေမေယ့ျ ရခြေိုးကနျထဲစိမျတာ၊ ရကေူးတာမြိုးတှမေလုပျပါနဲ့။

• ပှပှခြောငျခြောငျအဝတျတှကေိုဝတျပါ။ ခြုပျရိုးကိုမပှတျတိုကျစမေယ့ျ ခြောငျတဲ့ အဝတျပြော့ပြော့တှဝေတျပါ။

• လိငျဆကျဆံခွငျးမလုပျပါနဲ့ဦး၊ ခှဲမှေးပွီးရငျပဲဖွဈဖွဈ ရိုးရိုးပဲမှေးမှေး လိငျဆကျဆံမှုပုံစံအတောျမြားမြားကိုလကျခံနိုငျဖို့အတှကျ ခန်ဓာကိုယျက ပွနျကောငျးလာဖို့အတှကျ အနညျးဆုံး ၆ ပတျလိုပါတယျ။ ခှဲမှေးတာဆိုရငျ အနာကောငျးကောငျးကကြျဖို့အတှကျ အခြိနျပိုလိုပါတယျ။

• လစဉျသုံးခံပါ။ ရိုးရိုးမမှေးရငျတောငျမှ ကလေးမှေးပွီးပထမလမှာ အောကျက သှေးဆငျးနိုငျပါတယျ။ Tampon အတောင့ျသုံးတာက ရောဂါပိုးဝငျနိုငျတဲ့အတှကျ လစဉျသုံးပဲသုံးပါ။ မိနျးမကိုယျကသှေးဆငျးတာမြားရငျ (သို့) အနံ့နံရငျ ၊ 100.4’F ထကျဖြားတယျဆိုရငျ ဆရာဝနျသှားပွပါ။

Dr. Mya Myo Myo Swe (www.drmyanmar.com)