သွေးပြန်ကြောထုံးခြင်း (Varicose Veins)

        အသက်ရတာနဲ့အမျှ ခြေသလုံးနဲ့ပေါင်တွေမှာ သွေးကြောပြာပြာစိမ်းစိမ်းတွေကို တွေ့လာတတ်ပါတယ်။ အဲဒီထဲက ၆၀% က Varicose vein လို့ခေါ်တဲ့သွေးပြန်ကြောထုံးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။  တကိုယ်လုံးမှာဖြစ်နိုင်သော်လည်း ခြေထောက်မှာပိုပြီး အဖြစ်များပါတယ်။

♦ ရောဂါလက္ခဏာများ

        ရောဂါလက္ခဏာတွေကတော့ -

-   ခြေထာက်ရောင်လာခြင်း

-   ခြေသလုံးကြွက်သားနာကျင်ခြင်း

-   ကြွက်တက်ခြင်း

-   အချိန်တော်တော်ကြာအောင်ထိုင်မိပါက (သို့) မတ်တပ်ရပ်မိပါက နာကျင်မှုပိုဆိုးလာခြင်း

-   ယားယံခြင်း

-   ခြေမျက်စိနားတွင်အနာဖြစ်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါတယ်။

♦ ဖြစ်ပွားရတဲ့အကြောင်းရင်းများ

        သွေးကြောဟုဆိုရာတွင် နှလုံးကနေ တကိုယ်လုံးကိုရောက်အောင် လွှတ်ပေးတဲ့ arteny သွေးလွှတ်ကြောနဲ့ တကိုယ်လုံးက သွေးအဟောင်းတွေကို နှလုံးဆီပြန်လာဖို့ သယ်ပို့ပေးတဲ့ vein သွေးပြန်ကြောဆိုပြီး ၂ မျိုးရှိ ပါတယ်။ နှလုံးဆီကို သွေးတွေပြန်ပို့ဖို့အတွက် ခြေထောက်မှာ ရှိတဲ့ သွေးပြန်ကြောတွေဟာကမ်ဘာမြေကြီးရဲ့ ဆွဲအားကို ဆန့်ကျင်ပြီး လုပ်ဆောင်ရပါတယ်။ ဒီသွေးပြန်ကြောတွေထဲမှ သွေးတွေနောက်ပြန် မစီးအောင် ပြုလုပ်ပေးနေတဲ့ အဆို့ရှင်လေးတွေရှိပါတယ်။ ၎င်းအဆို့ရှင်လေးတွေ ကောင်းကောင်းအလုပ်မလုပ်တဲ့အခါမှာ သွေးတွေအောင်း လာပြီး သွေးပြန်ကြောတွေ ဖောင်းကြွလာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါကို သွေးပြန်ကြောထုံးခြင်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။

          အသက် - အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ သွေးပြန်ကြောတွေရဲ့ ကျုံ့နိုင်ဆန့်နိုင်စွမ်း (Elasticity) လည်း လျှော့ကျလာသလို အဆို့ရှင်လေးတွေလည်း အားနည်းလာပါတယ်။ ဒီလိုအနေအထားမျိုးမှာ သွေးပြန်ကြောထုံးတာတွေ ဖြစ်လာပါတယ်။

          ကိုယ်၀န်ဆောင်ချိန် - ကိုယ်၀န်ဆောင်စဉ်ကာလမှာ သာမန်အချိန်ထက် ခန္ဓာကိုယ်တွင်း သွေးပမာဏ များနေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ခြေထောက်ကနေ တင်ပဆုံကို သွေးပြန်စီးဆင်းတဲ့နှုန်းကတော့ ကျဆင်းသွားပါတယ်။ ဒီအတွက် ခြေထောက်ထဲက သွေးပြန်ကြောတွေဟာ သွေးတွေနဲ့ ဖောင်းလာရာ က သွေးပြန်ကြောထုံးခြင်း ဖြစ်လာပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကိုယ်၀န်ဆောင်စဉ် ဟော်မုန်းအပြောင်းအလဲဖြစ်ခြင်း၊ သားအိမ်မှ သွေးပြန်ကြောများအပေါ် ဖိအားများလွန်းခြင်းတို့ကလည်း သွေးပြန်ကြောထုံးခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုယ်၀န်ဆောင်ချိန်ကာလအတွင်းမှာ ပေါ်လာတဲ့ သွေးပြန်ကြောအထုံးတွေက ကလေးမွေးပြီး (3) လအတွင်းမှာ ကုသမှုခံယူစရာမလိုဘဲ တဖြည်းဖြည်းသက်သာသွားပါတယ်။

♦ သွေးပြန်ကြောထုံးခြင်းကို မြင့်တက်စေသောအကြောင်းရင်းများ

1.  အသက်ကြီးခြင်း

2.  အမျိုးသမီးများ - ဟော်မုန်းအပြောင်းအလဲတွေ (ဥပမာ - ရာသီမလာခင် ဟော်မုန်းပြောင်းလဲခြင်း၊ ကိုယ်၀န်ဆောင်စဉ် ဟော်မုန်းပြောင်းလဲခြင်း၊ သွေးဆုံးချိန်ဟော်မုန်းပြောင်းလဲခြင်း၊ ဟော်မုန်းဆေးများသုံးစွဲခြင်း၊ သနေ္ဓတားဆေးများသုံးစွဲခြင်းတို့ကြောင့် အမျိုးသမီးတွေဟာ အမျိုးသားတွေထက် သွေးပြန်ကြောထုံးနိုင်ခြေပို များပါတယ်။

3.  မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း

4.  အ၀လွန်ခြင်း

5.  အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိုင်ခြင်း

6.  အချိန်ကြာမြင့်စွာ မတ်တတ်ရပ်ခြင်း

7.  လေးလံသောပစ္စည်းများကို ထမ်းပိုးရသော အလုပ်မျိုးကို လုပ်ခြင်း

♦ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများ

1.  အနာဖြစ်ခြင်း - ခြေမျက်စိနားမှာဖြစ်လေ့ရှိပြီး အလွန်အမင်းနာကျင်တတ်ပါတယ်။

2.  သွေးပြန်ကြောအတွင်း သွေးခဲဖြစ်ပေါ်ခြင်း

♦ စစ်ဆေးခြင်း

        သွေးပြန်ကြောထုံးခြင်းက သိသာထင်ရှားတာမို့ မြင်ရုံနဲ့သိနိုင်ပါတယ်။ သွေးပြန်ကြောအတွင်းရှိ အဆို့ရှင်များ ကောင်း၊ မကောင်းသိချင်ရင်တော့ တယ်လီဗွီးရှင်းဓာတ်မှန် (USG) ရိုက်ကြည့်လို့ရပါတယ်။

♦ ကုသမှု

1.  အိပ်ရင်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ထိုင်ရင်ပဲဖြစ်ဖြစ် ခြေထောက်ကိုမြင့်မြင့်ထားပါ။

2.  ကိုယ်အလေးချိန်လျော့ပါ။

3.  လေ့ကျင့်ခန်းမှန်မှန်လုပ်ပါ။

4.  အရမ်းကျပ်တဲ့အ၀တ်အစားများကို မ၀တ်ပါနဲ့။

5.  ကြာကြာမတ်တတ်ရပ်ခြင်း (သို့) ထိုင်ခြင်းကိုရှောင်ပါ။

6.  Compression Stocking လို့ခေါ်တဲ့ ခြေအိတ်၀တ်ပေးပါ။

7.  နာကျင်မှုအတွက် ဆရာ၀န်နှင့် တိုင်ပင်ပြီး အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး သောက်ပါ။

♦ အခြားသောကုသမှုများ

Sclerotherapy – သွေးပြန်ကြောများအတွင်းသို့ ဆေးထိုးပြီး သွေးပြန်ကြောများ ထုံးခြင်းကို ပျောက်ကင်းအောင် ပြုလုပ်တဲ့နည်းဖြစ်ပါတယ်။ သေချာစွာပြုလုပ်နိုင်ပါက ထိရောက်မှုရှိတဲ့ နည်းဖြစ်ပါတယ်။

Laser therapy - လေဆာအသုံးပြု၍ အပူပေးပြီး သွေးပြန်ကြောများပိတ်သွားအောင် လုပ်တဲ့နည်းဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ခါဘဲလုပ်ပေးဖို့လိုအပ်ပါတယ်။

Vein Stripping - အပေါ်ယံသွေးပြန်ကြောအတွင်း သွေးပြန်ကြောထုံခြင်းဖြစ်ပါက အသုံးပြုနိုင်ပါ တယ်။ ဖြစ်နေတဲ့ သွေးပြန်ကြောကို ခွဲထုတ်တဲ့နည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ခြေထောက်ကနေ နှလုံးဆီသို့ ပြန်လာ တဲ့ သွေးအများစုကို အတွင်းပိုင်းက သွေးပြန်ကြောကနေ သယ်ပို့ပေးတာကြောင့် အပေါ်ယံ သွေးပြန်ကြောကို ဖယ်ရှားပစ်လို့ ရပါတယ်။

Ambulatory phegbectomy - ခွဲစိတ်တာပဲဖြစ်ပါတယ်။ သွေးပြန်ကြောသေးသေးလေးများ တွင်ဖြစ်ပါက အသုံးပြုပါတယ်။

Endoscopic Vein Surgeny - ကင်မရာအသုံးပြုပြီး ခွဲစိတ်တဲ့နည်းဖြစ်ပါတယ်။

Catheter assisted procedures -  သွေးပြန်ကြောအကြီးများတွင်ဖြစ်ပါက ဤနည်းကို အသုံးပြုကြပါတယ်။ ပိုက်သေးတစ်ချောင်းရဲ့ထိပ်ကို အပူပေးပြီး ဖြစ်နေတဲ့သွေးပြန်ကြောထဲကို ထိုးသွင်းပါတယ်။ ပြီးရင်ပိုက်ကို ပြန်ဆွဲထုတ်ပါတယ်။ အပူကြောင့်သွေးပြန်ကြောပြားချပ်သွားပြီး ပိတ်သွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

♦ ကာကွယ်နည်း

        နေထိုင်မှုပုံစံပြောင်းပါ။ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ။ ပုံမှန်လမ်းလျှောက်ပါ။ ခြေထောက်အဖျားပိုင်းကို အမြင့်မှာ ထားပြီးနားပါ။ ခြေချိတ်မထိုင်ပါနှင့်၊ ကျပ်လွန်းသောအ၀တ်အစားများ၀တ်ဆင်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ ဆားလျော့စားပါ။ သင့်တင့်မျှတသောကိုယ်အလေးချိန်ကိုထိန်းပါ။ အချိန်အကြာကြီး ထိုင်ခြင်း(သို့) မတ်တပ်ရပ်ခြင်းကိုရှောင်ကြဉ်ပါ။

Dr. Htet Htet Aung

www.drmyanmar.com