ကလေးများအတွက် ကောင်းမွန်သော အူလမ်းကြောင်း အလေ့အထများ
“ဆရာမရေ သမီးလေး ဝမ်းသွားတိုင်း စမြင်းတုံးခံနေတယ် အရမ်းညှစ်ရလို့ နာနေတယ်ထင်တယ် ဝမ်းသွားတိုင်း ငိုနေတယ် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ ... ”
“ကျွန်မသားလေးက တစ်လကို ၃ ခါလောက် ဝမ်းပျက်တတ်တယ် ဆရာရယ် ... ဘယ်လိုအစားအစာတွေ ဦးစားပေး ကျွေးရမလဲ ...”
ကလေးငယ်များတွင် ဝမ်းသွားခြင်းပုံစံဟာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မတူညီတတ်ကြပါဘူး။ အချို့ကလေးများဟာ ဝမ်းချုပ်တတ်ကြပြီး တချို့ကကျ နေ့စဉ်ပုံမှန်အလေးသွားကြပါတယ်။ ဘယ်လိုဖြစ်ဖြစ် စားလိုက်သမျှ အစားအစာတိုင်းကို ကောင်းမွန်စွာ ပြန်လည်စွန့်ထုတ်နိုင်မှသာ ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်မှာဖြစ်တဲ့အတွက် မိမိရင်သွေးလေးများကို ကောင်းမွန်သော ဝမ်းသွားသည့် အလေ့အထများကို မွေးမြူပေးဖို့ လိုပါတယ်။
>> ဒါဆို ဝမ်းမှန်ပြီး ကျန်းမာစေဖို့ ဘယ်အချက်တွေကို အဓိက အလေးပေးသင့်သလဲ?
(၁) ဝမ်းမှန်စေသောအစာများကို ကျွေးမွေးပါ (ဥပမာ - ဂျူံနှင့်ပြုလုပ်သော အစာများ၊ သစ်သီးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ)
(၂) နေ့စဉ်ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ရှိပါစေ
(၃) ကလေးကို ဝမ်းသွားချင်ပါက မအောင့်ထားဘဲ သွားဖို့ သင်ကြားပေးပါ
(၄) နေ့စဉ်ဝမ်းမှန်ဖို့ အရေးကြီးကြောင်း ပြောပြပေးပါ
(၅) ဝမ်းနဲ့ပတ်သက်သော ကိစ္စကို ရွံစရာအဖြစ် မသတ်မှတ်အောင် နားလည်အောင် ပြောပြပေးသင့်ပါတယ်။
>> ဝမ်းချုပ်ခြင်းလက္ခဏာများ
● တစ်ပတ်မှာ သုံးကြိမ်ထက်နည်းပြီး ဝမ်းသွားခြင်း
● စမြင်းတုံးခံခြင်း၊ အရွယ်အစားကြီးခြင်း
● ဝမ်းသွားရင် ညှစ်ရသဖြင့် နာကျင်ခြင်း
ဝမ်းချုပ်ခြင်းကြောင့် ဗိုက်နာခြင်းနဲ့အတူ ဝမ်းတွင် သွေးစများ ပါတတ်သဖြင့် ဂရုတစိုက် ကြည့်ရှုပေးသင့်ပါတယ်။
>> ဘာကြောင့် ဝမ်းချုပ်ရသလဲ?
● အမျှင်ဓာတ် လုံလောက်စွာ မစားခြင်း
● နွားနို့နဲ့ နို့ထွက်ပစ္စည်းများကို လိုတာထက်ပိုပြီး သောက်သုံးခြင်း
● အိမ်သာမသွားဘဲ ဝမ်းအောင့်ထားခြင်း
● ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုမရှိခြင်း
● အချို့သော ဝမ်းချုပ်စေသည့်ဆေးများကို သောက်သုံးနေခြင်း
>> ကလေးများ ဝမ်းချုပ်သည့်အခါ ဘာတွေလုပ်သင့်သလဲ?
● နေ့စဉ် နံနက်တိုင်း ဝမ်းတည်ပေးပါ။
● ကလေး ဝမ်းသွားနေစဉ် စိတ်ရှည်စွာ စောင့်ပေးပါ။ လောခြင်း၊ မြန်မြန်ပါခိုင်းခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်သင့်ပါတယ်။
● သစ်သီးနဲ့ အသီးအရွက်များကို နေ့စဉ်ကျွေးပါ။
● ကလေး ဝမ်းညှစ်နေစဉ် ခြေထောက်အောက်တွင် ခွေးခြေခုံခံပေးခြင်းဖြင့် ညှစ်အားကို ပိုကောင်းစေတာ တွေ့ရပါတယ်။
ဒါဆိုရင်တော့ ဝမ်းချုပ်ခြင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သိသင့်တာလေးတွေ တော်တော်များများ သိသွားပြီလို့ ယူဆပါတယ်နော်။
Ceelin Plus 1
မေမေတို့ရဲ့ ရင်သွေးလေးတွေအနေနဲ့ ပုံမှန်သွားနေကြ အကြိမ်ထက် ပိုဝမ်းသွားခြင်း၊ ဝမ်းအရည်ကျဲကျဲများ သွားခြင်းရှိပါက ဝမ်းပျက်နေပြီဟု သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။
>> ဘာကြောင့် ဝမ်းပျက်ရသလဲ?
● အကြောင်းရင်းများစွာအနက် အဖြစ်အများဆုံးကတော့ Rota ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးဝင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးရှိတဲ့ ကလေးတစ်ဦးဆီကနေ အခြားကလေးဆီ ကူးစက်တတ်ပါတယ်။
● မသန့်ရှင်းသော အစာများကို စားမိရာကနေ ဝမ်းပျက်တတ်သလို အိမ်သာအဆင်း လက်ကို စင်ကြယ်အောင် မဆေးခြင်းကြောင့်လည်း ဝမ်းပျက်နိုင်ပါသေးတယ်။
>> ကလေးငယ် ဝမ်းပျက်တဲ့အခါ ဘာတွေလုပ်သင့်လဲ?
● အကြိမ်များစွာ ဝမ်းသွားတဲ့အခါ ရေဓာတ်နဲ့ ဆားဓာတ်တွေ ဆုံးရှူံးသွားတဲ့အတွက် ပြန်လည်ဖြည့်တင်းဖို့ ဓာတ်ဆားရည်ကို မဖြစ်မနေ တိုက်ကျွေးရပါမယ်။ နောက်ပြီး အာဟာရရှိသော အစားအစာများကို ကျွေးမွေးဖို့ လိုအပ်ပါသေးတယ်။
● အလွန်အမင်း ဝမ်းသွားခြင်းကြောင့် ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးခြင်း ဖြစ်ပေါ်ပါက အသက်အန္တရာယ်ရှိတာမို့ နီးစပ်ရာဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ရပါမယ်။
>> ဘယ်အချိန်တွင် ကလေးကို ဆရာဝန်ထံ ပြသဖို့ လိုအပ်နေပြီလဲ?
● အသက် ၆ လအောက်ကလေးများ ဝမ်းလျှောခြင်း
● မကြာခဏဝမ်းချုပ်ခြင်း
● သွေးဝမ်းသွားခြင်း၊ ဝမ်းမည်းမည်းသွားခြင်း
● ဝမ်းမထိန်းနိုင်ခြင်း
● ဝမ်းပျက်ခြင်းနှင့်အတူ ဖျားနာခြင်း
● ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးသော လက္ခဏာများရှိခြင်း (ရေဆာခြင်း၊ မျက်ရည်နည်းခြင်း၊ ရှူးနည်းခြင်း၊ အာခေါင်ခြောက်ခြင်း၊ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း)
● ကိုယ်အလေးချိန် မတက်လာခြင်း စသည်တို့ရှိပါက ကလေးဆရာဝန်နှင့် ပြသဆွေးနွေးဖို့ လိုနေပြီဖြစ်ကြောင်း အကြံပေး တင်ပြလိုက်ပါတယ်။
လေပြေနုသွေး (ဆေး၂) (www.drmyanmar.com)
Ceelin Plus 2
(Zawgyi)
“ဆရာမေရ သမီးေလး ဝမ္းသြားတိုင္း စျမင္းတုံးခံေနတယ္ အရမ္းညႇစ္ရလို႔ နာေနတယ္ထင္တယ္ ဝမ္းသြားတိုင္း ငိုေနတယ္ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ ... ”
“ကြၽန္မသားေလးက တစ္လကို ၃ ခါေလာက္ ဝမ္းပ်က္တတ္တယ္ ဆရာရယ္ ... ဘယ္လိုအစားအစာေတြ ဦးစားေပး ေကြၽးရမလဲ ...”
ကေလးငယ္မ်ားတြင္ ဝမ္းသြားျခင္းပုံစံဟာ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး မတူညီတတ္ၾကပါဘူး။ အခ်ိဳ႕ကေလးမ်ားဟာ ဝမ္းခ်ဳပ္တတ္ၾကၿပီး တခ်ိဳ႕ကက် ေန႔စဥ္ပုံမွန္အေလးသြားၾကပါတယ္။ ဘယ္လိုျဖစ္ျဖစ္ စားလိုက္သမွ် အစားအစာတိုင္းကို ေကာင္းမြန္စြာ ျပန္လည္စြန႔္ထုတ္ႏိုင္မွသာ က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီၫြတ္မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ မိမိရင္ေသြးေလးမ်ားကို ေကာင္းမြန္ေသာ ဝမ္းသြားသည့္ အေလ့အထမ်ားကို ေမြးျမဴေပးဖို႔ လိုပါတယ္။
>> ဒါဆို ဝမ္းမွန္ၿပီး က်န္းမာေစဖို႔ ဘယ္အခ်က္ေတြကို အဓိက အေလးေပးသင့္သလဲ?
(၁) ဝမ္းမွန္ေစေသာအစာမ်ားကို ေကြၽးေမြးပါ (ဥပမာ - ဂ်ဴံႏွင့္ျပဳလုပ္ေသာ အစာမ်ား၊ သစ္သီးႏွင့္ ဟင္းသီးဟင္း႐ြက္မ်ား)
(၂) ေန႔စဥ္ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ ရွိပါေစ
(၃) ကေလးကို ဝမ္းသြားခ်င္ပါက မေအာင့္ထားဘဲ သြားဖို႔ သင္ၾကားေပးပါ
(၄) ေန႔စဥ္ဝမ္းမွန္ဖို႔ အေရးႀကီးေၾကာင္း ေျပာျပေပးပါ
(၅) ဝမ္းနဲ႔ပတ္သက္ေသာ ကိစၥကို ႐ြံစရာအျဖစ္ မသတ္မွတ္ေအာင္ နားလည္ေအာင္ ေျပာျပေပးသင့္ပါတယ္။
>> ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းလကၡဏာမ်ား
● တစ္ပတ္မွာ သုံးႀကိမ္ထက္နည္းၿပီး ဝမ္းသြားျခင္း
● စျမင္းတုံးခံျခင္း၊ အ႐ြယ္အစားႀကီးျခင္း
● ဝမ္းသြားရင္ ညႇစ္ရသျဖင့္ နာက်င္ျခင္း
ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းေၾကာင့္ ဗိုက္နာျခင္းနဲ႔အတူ ဝမ္းတြင္ ေသြးစမ်ား ပါတတ္သျဖင့္ ဂ႐ုတစိုက္ ၾကည့္ရႈေပးသင့္ပါတယ္။
>> ဘာေၾကာင့္ ဝမ္းခ်ဳပ္ရသလဲ?
● အမွ်င္ဓာတ္ လုံေလာက္စြာ မစားျခင္း
● ႏြားႏို႔နဲ႔ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းမ်ားကို လိုတာထက္ပိုၿပီး ေသာက္သုံးျခင္း
● အိမ္သာမသြားဘဲ ဝမ္းေအာင့္ထားျခင္း
● ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈမရွိျခင္း
● အခ်ိဳ႕ေသာ ဝမ္းခ်ဳပ္ေစသည့္ေဆးမ်ားကို ေသာက္သုံးေနျခင္း
>> ကေလးမ်ား ဝမ္းခ်ဳပ္သည့္အခါ ဘာေတြလုပ္သင့္သလဲ?
● ေန႔စဥ္ နံနက္တိုင္း ဝမ္းတည္ေပးပါ။
● ကေလး ဝမ္းသြားေနစဥ္ စိတ္ရွည္စြာ ေစာင့္ေပးပါ။ ေလာျခင္း၊ ျမန္ျမန္ပါခိုင္းျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္သင့္ပါတယ္။
● သစ္သီးနဲ႔ အသီးအ႐ြက္မ်ားကို ေန႔စဥ္ေကြၽးပါ။
● ကေလး ဝမ္းညႇစ္ေနစဥ္ ေျခေထာက္ေအာက္တြင္ ေခြးေျခခုံခံေပးျခင္းျဖင့္ ညႇစ္အားကို ပိုေကာင္းေစတာ ေတြ႕ရပါတယ္။
ဒါဆိုရင္ေတာ့ ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သိသင့္တာေလးေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သိသြားၿပီလို႔ ယူဆပါတယ္ေနာ္။
ေမေမတို႔ရဲ႕ ရင္ေသြးေလးေတြအေနနဲ႔ ပုံမွန္သြားေနၾက အႀကိမ္ထက္ ပိုဝမ္းသြားျခင္း၊ ဝမ္းအရည္က်ဲက်ဲမ်ား သြားျခင္းရွိပါက ဝမ္းပ်က္ေနၿပီဟု သတ္မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။
>> ဘာေၾကာင့္ ဝမ္းပ်က္ရသလဲ?
● အေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာအနက္ အျဖစ္အမ်ားဆုံးကေတာ့ Rota ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဝင္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးရွိတဲ့ ကေလးတစ္ဦးဆီကေန အျခားကေလးဆီ ကူးစက္တတ္ပါတယ္။
● မသန႔္ရွင္းေသာ အစာမ်ားကို စားမိရာကေန ဝမ္းပ်က္တတ္သလို အိမ္သာအဆင္း လက္ကို စင္ၾကယ္ေအာင္ မေဆးျခင္းေၾကာင့္လည္း ဝမ္းပ်က္ႏိုင္ပါေသးတယ္။
>> ကေလးငယ္ ဝမ္းပ်က္တဲ့အခါ ဘာေတြလုပ္သင့္လဲ?
● အႀကိမ္မ်ားစြာ ဝမ္းသြားတဲ့အခါ ေရဓာတ္နဲ႔ ဆားဓာတ္ေတြ ဆုံးရႉံးသြားတဲ့အတြက္ ျပန္လည္ျဖည့္တင္းဖို႔ ဓာတ္ဆားရည္ကို မျဖစ္မေန တိုက္ေကြၽးရပါမယ္။ ေနာက္ၿပီး အာဟာရရွိေသာ အစားအစာမ်ားကို ေကြၽးေမြးဖို႔ လိုအပ္ပါေသးတယ္။
● အလြန္အမင္း ဝမ္းသြားျခင္းေၾကာင့္ ေရဓာတ္ဆုံးရႈံးျခင္း ျဖစ္ေပၚပါက အသက္အႏၲရာယ္ရွိတာမို႔ နီးစပ္ရာေဆး႐ုံသို႔ ပို႔ေဆာင္ရပါမယ္။
>> ဘယ္အခ်ိန္တြင္ ကေလးကို ဆရာဝန္ထံ ျပသဖို႔ လိုအပ္ေနၿပီလဲ?
● အသက္ ၆ လေအာက္ကေလးမ်ား ဝမ္းေလွ်ာျခင္း
● မၾကာခဏဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း
● ေသြးဝမ္းသြားျခင္း၊ ဝမ္းမည္းမည္းသြားျခင္း
● ဝမ္းမထိန္းႏိုင္ျခင္း
● ဝမ္းပ်က္ျခင္းႏွင့္အတူ ဖ်ားနာျခင္း
● ေရဓာတ္ဆုံးရႈံးေသာ လကၡဏာမ်ားရွိျခင္း (ေရဆာျခင္း၊ မ်က္ရည္နည္းျခင္း၊ ရႉးနည္းျခင္း၊ အာေခါင္ေျခာက္ျခင္း၊ ႏွလုံးခုန္ျမန္ျခင္း)
● ကိုယ္အေလးခ်ိန္ မတက္လာျခင္း စသည္တို႔ရွိပါက ကေလးဆရာဝန္ႏွင့္ ျပသေဆြးေႏြးဖို႔ လိုေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း အႀကံေပး တင္ျပလိုက္ပါတယ္။
ေလေျပႏုေသြး (ေဆး၂) (www.drmyanmar.com)
Related News And Articles
လေ့လာမှုအသစ်များအရ လမစေ့ဘဲမွေးလာသော ကလေးငယ်များရဲ့ ခုခံစွမ်းအားစနစ်ဟာ ထင်ထားတာထက် ပိုပြီးကောင်းမွန် နေတယ်လို့သိရပါတယ်။ သုတေသီများက လမစေ့ဘဲမွေးလာသော ကလေး ၂၈ ယောက်၏ သွေးနမူနာများကို မွေးပြီး ပထမပတ်အတွင်း ထုတ်ယူကာ ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်မှာ ဘက်...