ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်အတွင်းမှာ ကယ်ဆီယမ်ဓာတ်က ဘာကြောင့်အရေးကြီးရတာလဲ?

          တစ်နေ့ကို နို့ထွက်ပစ္စည်းနဲ့ နို့ထွက်မဟုတ်သော ကယ်ဆီယမ်ကြွယ်ဝသောအစားအစာ ၃ မျိုးစားပါ။ ကယ်ဆီယမ်ကြွယ်ဝသောအစားအစာများမှာ -

• အဆီနည်းသောဒိန်ချဉ်

• Cottage cheese (1% milk fat)

• အဆီနည်းသော သစ်သီးဒိန်ချဉ်

• ကယ်ဆီယမ်ထည့်သွင်းထုတ်လုပ်ထားသောပဲနို့

• မလိုင်ထုတ်မထားသောနွားနို့

• အဆီထုတ်ပြီးနွားနို့

• ကယ်ဆီယမ်ထည့်သွင်းထုတ်လုပ်ထားသော လိမေ္မာ်ရည်

• ဆယ်မွန်စည်သွပ်ဘူး

• တို့ဖူး

• ကိုက်လန်အစိမ်း

• ပေါင်မုန့်အဖြူ

• ဟင်းနုနွယ်

• ကယ်ဆီယမ်ထည့်သွင်းပြုလုပ်ထားသော ကောက်ပဲသီးနှံအမျိုးအစားများ

>> Lactose နဲ့ဓာတ်မတည့်ဘူးဆိုရင်ဘယ်လိုလုပ်မလဲ

          Lactose ဆိုတာက နို့ထဲမှာတွေ့ရတဲ့သကြားဖြစ်ပြီး ဒါကိုဓာတ်မတည့်သူတွေက lactase ဆိုတဲ့ဓာတ်ကူပစ္စည်းမရှိတဲ့အတွက် ဒီသကြားကို မဖြိုခွဲနိုင်ခြင်းြဖ်စပါတယ်။ Lactose နှင့် ဓာတ်မတည့်ပါက ဗိုက်ကယ်ခြင်း၊ လေထခြင်း၊ ဝမ်းပျက်ခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်းတွေဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ Lactose နဲ့ဓာတ်မတည့်သူတွေမှာ လုံလောက်တဲ့ကယ်ဆီယမ်ရစေဖို့ အောက်ပါအချက်တွေက အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

• နို့ကိုအစားအစာနဲ့တွဲဖက်စားသုံးရင် ပိုပြီးခံနိုင်ရည်ရှိစေပါတယ်။ ဒီတော့ နေ့စဉ်စားသုံးတဲ့အစားအစာတွေထဲမှာ နွားနို့အနည်းငယ်ထည့်ထည့်ပြီးစားပါ။ ဥပမာ - ပူတင်း၊ ပေါင်မုန့်ကိုနို့ထဲနှစ်ပြီးစားခြင်း၊

• မုန်လာ၊ အစိမ်းရောင်ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ ဆာဒင်း၊ တို့ဖူးစတာတွေအပါအဝင် နို့ထွက်မဟုတ်ဘဲ ကယ်ဆီယမ်ကြွယ်ဝတဲ့အစားအစာတွေများများစားပေးပါ။

• Lactose ပါဝင်တဲ့ အစားအစာတွေကိုရွေးချယ်စားသုံးနိုင်ပါတယ်။

• နို့ထွက်ပစ္စည်းတွေထဲမှာ lactase အရည် တစ်စက် (သို့) ၂ စက်ခန့်ထည့်ပြီးစားပါ။ မစားခင်မှာ ဆရာဝန်နဲ့သေချာတိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။

>> နို့မသောက်ချင်ရင်ဘယ်လိုလုပ်မလဲ?

• အသားညှပ်ပေါင်မုန့်ကို ဒိန်ခဲနဲ့စားပါ။

• မိမိစားသုံးတဲ့အစားအစာထဲမှာ ဒိန်ချဉ်ကိုထည့်သွင်းစားသုံးပါ။

• ဟင်းနုနွယ်၊ မုန်လာ၊ ပဲစိမ်း၊ နှင့် ပြဒါးမပါသောငါးများစားသုံးပါ။

• အသီးဖျော်ရည်များနှင့် ပူတင်းစားသုံးပေးပါ။

• ကယ်ဆီယမ်ကြွယ်ဝသော ပဲနို့သောက်ပါ။

• ဆရာဝန်နဲ့တိုင်ပင်ပြီး ဝါးစားနိုင်သောကယ်ဆီယမ်ဆေးပြားများသောက်ပါ။

>> ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်မှာ ကယ်ဆီယမ်ဆေးပြားသောက်သင့်သလား?

          ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်မှာ ခန္ဓာကို်ယ်ကလိုအပ်တဲ့ကယ်ဆီယမ်ပမာဏပြည့်မှီအောင်စားသုံးမပေးနိုင်ဘူးဆိုရင်တော့ ဆေးပြားသောက်ဖို့လိုပါတယ်။

          ကမ်ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့အစည်းက ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်အားလုံး အထူးသဖြင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်သွေးတိုးသူတွေက ကိုယ်ဝန် ၂၀ ပတ်ကနေမွေးတဲ့အထိ ကယ်ဆီယမ်ဆေးပြားသောက်ဖို့လိုတယ်လို့ လမ်းညွှန်ထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နေ့စဉ်စားသုံးတဲ့ ကယ်ဆီယမ်ပမာဏက လိုအပ်တာထက်မပိုဖို့တော့လိုပါတယ်။

ကယ်ဆီယမ်ဆေးသောက်တဲ့အခါမှာ သိထားသင့်တဲ့အချက်တွေကတော့-

• ကယ်ဆီယမ်နဲ့ သံဓာတ်အားဆေးကို ၁-၂ နာရီခြားပြီးသောက်ရပါမယ်။

• Calcium carbonate က ကယ်ဆီယမ်ကောင်းကောင်းပေးနိုင်ပေမယ့် ပျော်ဝင်ဖို့အတွက် အစာချေရည်ပိုလိုတဲ့အတွက် အစာနဲ့အတူသောက်ပေးပါ။

• Calcium citrate ကတော့ ကောင်းကောင်းစုပ်ယူနိုင်ပြီး အစားအစာတွေကြားမှာသောက်သုံးနိုင်ပါတယ်။

          ဆေးတွေက ကယ်ဆီယမ်ပမာဏကိုပေးစွမ်းရုံသာမက ကိုယ်ဝန်ဆိပ်တက်ခြင်းမဖြစ်အောင်လည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဆေးသောက်တော့မယ်ဆိုရင် သူ့ရဲ့ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေလည်းသိထားဖို့လိုပါတယ်။

>> ကိုယ်ဝန်ဆောင်များတွင် ကယ်ဆီယမ်ဆေး၏ ဖြစ်နိုင်သောဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ

• ဒီဆေးတွေက ဗိုက်ကယ်ခြင်း၊ ဝမ်းချုပ်ခြင်းတွေဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

• Dolomite, bone meal, coral, oyster shell တွေပါဝင်တဲ့ ကယ်ဆီယမ်ဆေးပြားတွေက သနေ္ဓသားကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

• ကယ်ဆီယမ်များလွန်းရင် ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဇင့်ဓာတ်နဲ့ သံဓာတ်ကဲ့သို့သော အာဟာရဓာတ်စုပ်ယူမှုကိုလည်း အဟန့်အတားဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

• ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေမှာကယ်ဆီယမ်တစ်နေ့ကို 2500 mg ထက်ပိုပြီး အသက်၁၈ နှစ်နဲ့အောက်မှာ တစ်နေ့ကို 3000mg ထက်ပိုပြီး မသောက်မိဖို့လိုပါတယ်။

>> အရေးကြီးသောအချက်များ

          ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာ ကယ်ဆီယမ်ကြွယ်ဝတဲ့အစားအစာတွေစားမယ်လို့ ရည်ရွယ်ထားရင် ဒီအချက်တွေကိုမှတ်ထားပါ။

• ကယ်ဆီယမ်ကိုညွှန်ကြားထားတဲ့ပမာဏအထိသာစားသုံးပါ။

• ကယ်ဆီယမ်ဓာတ်များလွန်းခြင်းက ဝမ်းချုပ်ခြင်းကဲ့သို့သော အစာခြေပြသနာတွေကိုဖြစ်စေနိုင်သလို သံဓာတ်နဲ့သွပ်ဓာတ်စုပ်ယူမှုကိုလည်းဟန့်တားပါတယ်။

• ကယ်ဆီယမ်ကို ဗီတာမင် D နဲ့တွဲဖက်ပါက စုပ်ယူမှုပိုကောင်းစေပါတယ်။ နေရောင်က ဗီတာမင် D ရဲ့အရင်းအမြစ်ကောင်းဖြစ်တဲ့အတွက် မနက်ခင်းအစောပိုင်းနေရောင်အောက်မှာ မိနစ်အနည်းငယ်နေပေးပါ။

• ဒိန်ခဲအပျော့တွေက ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေမှာ အစားအစာကြောင့်ဖြစ်တဲ့ရော၈ါတွေဖြစ်စေနိုင်တဲ့အတွက် မစားပါနဲ့။

Dr. Mya Myo Myo Swe (www.drmyanmar.com)