ကိုယ်ဝန်ဆောင်မေမေများ ဒါတွေဖြစ်ရင်သတိထား

• ဇီကာဗိုင်​းရပ်​စ်​ဖြစ်​နိုင်​​ခြေရှိခြင်​း။

    ဇီကာဗိုင်​းရပ်​စ်​ ပြန်​့ပွား​နေတဲ့ ​ဒေသမှာ ​နေထိုင်​တာ ဒါမှမဟုတ်​ အလည်​အပတ်​ သွား​ရောက်​ခဲ့ပါက ဆရာဝန်​ကို အ​ကြောင်းကြားသင်​့ပါတယ်​။ ​ရောဂါလက္ခဏာ​တွေမရှိရင်​​တောင်​မှ ​ရောဂါပိုးရှာ​ဖွေ စစ်​​ဆေးသင်​့ပါတယ်​။ လူအများစုမှာ ​ရောဂါလက္ခဏာ တစ်​စုံတစ်​ရာမပြပဲ ပိုးရှိ​နေတတ်​ပါတယ်​။ ဖျားနာခြငး်​၊ အနီကွက်​​တွေထခြင်​း၊ အဆစ်​အမြစ်​နာကျင်​ခြင်း၊ မျက်​လုံးနီခြင်​း၊ ကိုယ်​လက်​ကိုက်​ခဲခြင်​းနဲ့ ​ခေါင်​းကိုက်​ခြင်​း စတဲ့ လက္ခဏာ​တွေနဲ့ လာတတ်​ပါတယ်​။

• ရေ​ကျောက်​၊ ဂျိုက်​သိုးစတဲ့ ကူးစက်​​​ရောဂါဖြစ်​​နေသူ​တွေနဲ့ ထိ​တွေ့မှုရှိခြင်​း။

    ငယ်​ငယ်​ကဒီ​ရောဂါ​တွေ မဖြစ်​ဖူးခဲ့တဲ့သူ​တွေနဲ့ ​ရောဂါလက္ခဏာ​တွေ ပြလာသူ​တွေမှာ ဆရာဝန်​ကို ချက်​ချင်​း ဆက်​သွယ်​သင်​့ပါတယ်​။

• စိတ်​ဓာတ်​ကျခြင်​း၊ စိုးရိမ်​မှု လွန်​ကဲခြင်​း။

   အလိုလိုဝမ်​းနည်​း​နေခြင်​း၊ ​မျှော်​လင်​့ချက်​​တွေ ကင်​းမဲ့​နေခြင်​း၊ ရုတ်​တရက်​ ​ဆောက်​တည်​ရာမရ ဖြစ်​ခြင်​း၊ တာဝန်​ဝတ္တရားများကို မ​ဆောက်​ရွက်​နိုင်​​တော့ခြင်​းနဲ့ ကိုယ်​ကိုယ်​ကို ထိခိုက်​နာကျင်​​စေလိုစိတ်​များ ဖြစ်​​ပေါ်လာပါက ဆရာဝန်​နှင်​့ အမြန်​​တွေ့ဆုံကုသသင်​့ပါတယ်​။

• အခြားပုံမှန်​ဖြစ်​​နေကျ ကျန်​းမာ​ရေး ပြဿ နာများ

   ပန်​းနာရင်​ကျပ်​ထခြင်​း၊ အ​အေးမိခြငး်​စတဲ့ ကိုယ်​ဝန်နဲ့မသက်​ဆိုင်​တဲ့ အခြားကျန်​းမာ​ရေး ပြဿ    နာများ ဖြစ်​လာပါက ကျန်​းမာ​ရေးဌာနသို့ ပြသပါ။ ​မွေးဖွားရက်​နီးကပ်​လာချိန်​မှာ ​ဆေးရုံကို ဘယ်​အချိန်​မှာ ​ပြေးလာသင်​့တယ်​ဆိုတာသိရ​အောင်​ ​မီးဖွားခါနီး ဖြစ်​တတ်​တဲ့ ​လက္ခဏာများကို ကြိုတင်​​မေးမြန်​းထားသင်​့ပါတယ်​။​

Dr. Mya Phoo Ngon (www.drmyanmar.com)

(Unicode)

ကိုယျဝနျဆောငျမမေတှေေ ဘယျအခြိနျမှာ ဆေးရုံဆေးခနျးပွေးသင့ျသလဲ?

   ဒီအခကြျဟာ ကိုယျဝနျဆောငျမိခငျတှရေဲ့ ရောဂါရာဇဝငျနဲ့ ကိုယျဝနျဆောငျကာလပေါျမူတညျပွီး အနညျးနဲ့အမြား ပွောငျးလဲမှုရှိပါတယျ။ ဒါကွောင့ျ ကိုယျဝနျအပျစဉျ၊ ပွစဉျကတညျးက ဆရာဝနျ၊ဆရာမမြားကို ကွိုကွိုတငျတငျမေးမွနျးထားသင့ျပါတယျ။

    အောကျဖောျပွပါ လက်ခဏာတှေ ဖွဈပေါျလာပါက ကနြျးမာရေးဌာနတှငျ ပွသတိုငျပငျသင့ျပါတယျ။

• သန်ဓသေားကလေးပုံမှနျထကျအလှုပျနညျးလာခွငျး။

ကိုယျဝနျ ၁၆ပတျရောကျလာတဲ့အခါ ကလေးလှုပျလာတာကို စသတိထားမိကွပါတယျ။ အကယျ၍ ကလေးလှုပျတဲ့ အကွိမျအရအေတှကျ ပုံမှနျထကျလြော့နညျးလာပွီး ခါတိုငျးထကျငွိမျလာတယျလို့ ထငျပါက ဆရာဝနျနဲ့ ပွသသင့ျပါတယျ။ ဆရာဝနျကို တဈနေ့တာ ကလေးလှုပျအကွိမျအရအေတှကျ(Kick count) မှတျဖု့ိလိုမလို မေးမွနျးသင့ျပါတယျ။ လိုအပျပါက ဘယျလိုမှတျရမယျ၊ ဘယျလောကျဆိုစိုးရိမျရတယျ ဆိုတာတှကေို ဆရာဝနျက ရှငျးပွပါလိမ့ျမယျ။

• သှေးဆငျးခွငျး။

သတိပွုသင့ျတာကတော့ ခငျပှနျးနဲ့ အတူနပွေီးခြိနျမြိုး၊ မိနျးမကိုယျလမျးကွောငျး စမျးသပျပွီးခြိနျမြိုးမှာ ပုံမှနျ သှေးအနညျးငယျ ဆငျးတတျပါတယျ။

• အဖွူဆငျးခွငျး။

အဖွူ ဆငျးရာမှ ရေ၊ခြှဲနဲ့သှေးအဖွဈ အရောငျပွောငျးလာပါက သတိထားရပါမယျ။ ကိုယျဝနျ ၃၇ပတျကြောျလာတဲ့အခါ ခြှဲဆငျးမြားလာတာကို သတိပွုမိကွမှာပါ။ ဒါဟာ ခန်ဓာကိုယျက ကလေးမှေးဖို့ ပွငျဆငျနတော ဖွဈတာအတှကျ စိုးရိမျဖို့မလိုအပျပါဘူး။

• ဆီးစပျတငျးခွငျး(ကလေးအောကျကို တှနျးဆငျးနသေလိုခံစားရခွငျး)၊ ခါးအောကျပိုငျးနာခွငျး(အထူးသဖွင့ျ အရငျကမဖွဈဖူးပဲ အခုမှ စဖွဈလြှငျ)၊ ရာသီလာခြိနျ ကိုကျခဲသလို ခံစားရခွငျး၊ ဗိုကျနာခွငျး၊ ကိုယျဝနျ၃၇ပတျမတိုငျမီ ၁နာရီအတှငျး ၆ကွိမျနဲ့အထကျ သားအိမျညှဈနခွေငျး။

ဒီလိုဖွဈလာတဲ့အခါ စိတျကို ငွိမျငွိမျထားပွီး စောင့ျကွည့ျကွည့ျပါ။ အကယျ၍ ၁နာရီအတှငျး မပြောကျလငြျ၊ ပိုဆိုးလာလငြျ ဆရာဝနျဆီ အမွနျပွေးသင့ျပါပွီ။

• ဆီးပူဆီးကငြျဆီးအောင့ျခွငျး၊ ဆီးခဏခဏသှားခငြျနခွေငျး၊ ဆီးနညျးခွငျးဒါမှမဟုတျလုံးဝမသှားခွငျး၊ ဆီးနောကျခွငျး၊ ဆီးထဲသှေးစပါခွငျး၊ ဆီးအနံ့ပွငျးခွငျး စတာတှဟော ဆီးပိုးဝငျတဲ့ လက်ခဏာတှေ ဖွဈပါတယျ။

• ခမြျးတုနျခွငျး၊ ၁၀၀.၄°F နဲ့အထကျ အပူကွီးခွငျး။

• ပြို့အနျခွငျးနှင့ျ ဖြားခွငျး၊ နာခွငျး

• ရုတျတရကျ အမွငျအာရုံ ပွောငျးလဲခွငျး။

နှဈထွပျမငျခွငျး၊ အမွငျဝါးခွငျး၊မှုနျခွငျး၊ အလငျးရောငျတဈဖကြျဖကြျမွငျနခွေငျး၊ အရောငျအနံ့အမွငျဂယောငျခွောကျခွားဖွဈခွငျး၊ မကြျလုံးရှေ့ အစကျအမှုနျမြားမွငျနခွေငျး စတာတှဟော ကိုယျဝနျဆိပျတကျလက်ခဏာတှပေဲ ဖွဈပါတယျ။

• ဆိုးဆိုးရှားရှားခေါငျးကိုကျခွငျး၊ အကိုကျအခဲပြောကျဆေးသောကျတာတောငျ ခေါငျးကိုကျမပြောကျခွငျး၊ ခေါငျးကိုကျပွီး အမွငျဝဝေါးလာခွငျး၊စကားမပီမသဖွဈလာခွငျး၊ထုံကငြျလာခွငျး။

• မနကျစောစောအိပျရာထခြိနျ မကြျလုံးတဈဝိုကျရောငျလာခွငျး၊ မကြျနှာဖောလာခွငျး၊ လကျဖောလာခွငျး၊ ခွထေောကျ၊ခွခေငြျးဝတျတဈဝိုကျ ရုတျတရကျ ဆိုးဆိုးရှားရှား ဖောရောငျလာခွငျး။

(အရပွေားပေါျကို လကျမနဲ့ဖိကွည့ျတဲ့အခါ ခြိုင့ျရာပေါျလာပွီး စက်ကန့ျအနညျးငယျအတှငျး မပြောကျပါက ဖောရောငျနပွေီလို့ ဆိုနိုငျပါတယျ။)

• ကိုယျအလေးခြိနျ အလငြျအမွနျ တကျလာခွငျး။

• ခြောျလဲ၊ကားတိုကျမိရာမှ ဗိုကျကို ထိခိုကျမိခွငျး။

• ခွဖေဝါး၊ လကျဖဝါးတှေ၊ ခွထေောကျတှေ၊ လကျတှနေဲ့ တဈကိုယျလုံးမှာ ဆိုးဆိုးရှားရှား ယားယံလာခွငျး။

• ဝမျးဗိုကျအထကျပိုငျး နဲ့ ပုခုံး အထူးသဖွင့ျ ညာဘကျနံရိုးအောကျမှာ နာလာခွငျး။

• ရာသီပေါျတုပျကှေးရောဂါဖွဈခွငျး။

    တုပျကှေးရောဂါ လက်ခဏာမြားပွလာလြှငျ၊ တုပျကှေးရောဂါရှိသူနဲ့ နီးနီးကပျကပျနမေိလြှငျ ဆရာဝနျကို အကွောငျးကွားသင့ျပါတယျ။ တုပျကှေးရောဂါ လက်ခဏာတှကေတော့ ဖြားခွငျး၊ လညျခြောငျးနာခွငျး၊ ခြောငျးဆိုးခွငျး၊ နှာရညျယိုနှာပိတျခွငျး၊ ပငျပနျးနှမျးနယျနခွေငျး၊ ကိုယျခန်ဓာကိုကျခဲခွငျး၊ ခမြျးတုနျခွငျး စတာတှပေဲ ဖွဈပါတယျ။ အနျတာ၊ ဝမျးလြောတာစတာတှနေဲ့လညျး လာတတျပါသေးတယျ။ တုတျကှေးရောဂါဟာ ကိုယျဝနျကို ထိခိုကျစနေိုငျတဲ့အတှကျ ကွိုတငျကာကှယျနိုငျဖို့ရာ ဆောငျးရာသီမှာ တုတျကှေးကာကှယျဆေး ထိုးထားသင့ျပါတယျ။

• ဇီကာဗိုငျးရပျဈဖွဈနိုငျခွရှေိခွငျး။

    ဇီကာဗိုငျးရပျဈ ပွန့ျပှားနတေဲ့ ဒသေမှာ နထေိုငျတာ ဒါမှမဟုတျ အလညျအပတျ သှားရောကျခဲ့ပါက ဆရာဝနျကို အကွောငျးကွားသင့ျပါတယျ။ ရောဂါလက်ခဏာတှမေရှိရငျတောငျမှ ရောဂါပိုးရှာဖှေ စဈဆေးသင့ျပါတယျ။ လူအမြားစုမှာ ရောဂါလက်ခဏာ တဈစုံတဈရာမပွပဲ ပိုးရှိနတေတျပါတယျ။ ဖြားနာခွငျး၊ အနီကှကျတှထေခွငျး၊ အဆဈအမွဈနာကငြျခွငျး၊ မကြျလုံးနီခွငျး၊ ကိုယျလကျကိုကျခဲခွငျးနဲ့ ခေါငျးကိုကျခွငျး စတဲ့ လက်ခဏာတှနေဲ့ လာတတျပါတယျ။

• ရကြေောကျ၊ ဂြိုကျသိုးစတဲ့ ကူးစကျရောဂါဖွဈနသေူတှနေဲ့ ထိတှေ့မှုရှိခွငျး။

    ငယျငယျကဒီရောဂါတှေ မဖွဈဖူးခဲ့တဲ့သူတှနေဲ့ ရောဂါလက်ခဏာတှေ ပွလာသူတှမှော ဆရာဝနျကို ခကြျခငြျး ဆကျသှယျသင့ျပါတယျ။

• စိတျဓာတျကခြွငျး၊ စိုးရိမျမှု လှနျကဲခွငျး။

   အလိုလိုဝမျးနညျးနခွေငျး၊ မြှောျလင့ျခကြျတှေ ကငျးမဲ့နခွေငျး၊ ရုတျတရကျ ဆောကျတညျရာမရ ဖွဈခွငျး၊ တာဝနျဝတ်တရားမြားကို မဆောကျရှကျနိုငျတော့ခွငျးနဲ့ ကိုယျကိုယျကို ထိခိုကျနာကငြျစလေိုစိတျမြား ဖွဈပေါျလာပါက ဆရာဝနျနှင့ျ အမွနျတှေ့ဆုံကုသသင့ျပါတယျ။

• အခွားပုံမှနျဖွဈနကြေ ကနြျးမာရေး ပွူ နာမြား

   ပနျးနာရငျကပြျထခွငျး၊ အအေးမိခွငျးစတဲ့ ကိုယျဝနျနဲ့မသကျဆိုငျတဲ့ အခွားကနြျးမာရေး ပွူ    နာမြား ဖွဈလာပါက ကနြျးမာရေးဌာနသို့ ပွသပါ။ မှေးဖှားရကျနီးကပျလာခြိနျမှာ ဆေးရုံကို ဘယျအခြိနျမှာ ပွေးလာသင့ျတယျဆိုတာသိရအောငျ မီးဖှားခါနီး ဖွဈတတျတဲ့ လက်ခဏာမြားကို ကွိုတငျမေးမွနျးထားသင့ျပါတယျ။

Dr. Mya Phoo Ngon (www.drmyanmar.com)