ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် စက်ဘီးဆိုင်ကယ်စီးလို့ရလားဆိုတဲ့ မေမေတွေအတွက်

ကိုယ်​ဝန်​ရင်​့လာတဲ့အခါ ကိုယ်​့ရဲ့​မြေပြင်​ဆွဲငင်​မှုဗဟို ​ပြောင်​းလာပြီး​တော့ တုန်​့ပြန်​မှု​တွေကလည်​း အရင်​ကထက်​ပို​နှေးလာတတ်​တယ်​။ အဲဒါ​ကြောင်​့ ကိုယ်​ဝန်​ပိုရင်​့လာ​လေ​လေ စက်​ဘီးဆိုင်​ကယ်​​ပေါ်မှာ ဟန်​ချက်​ထိန်​းရတာ၊ ဘီးထိန်​းရတာ၊ အ​ကွေ့အ​ကောက်​​တွေမှာ ပိုခက်​လာတတ်​တယ်​။

အပြင်​သွားရင်​တစ်​ခြားနည်​း​တွေစဉ်​းစားကြည့်​ပါ။ အလုပ်​တူတဲ့မိတ်​​ဆွေသူငယ်​ချင်​းနဲ့ လမ်​းကြုံလိုက်​တာ၊ တက္ကစီမျှစီးတာမျိုး​တေ်​ လုပ်​ကြည့်​​ပေါ့။

          အလုပ်​နဲ့အိမ်​နီးရင်​ လမ်​း​လျောက်​ပြီးပဲ သွားပါ။ လမ်​းကးူရင်​သတိထားပါ။ အ​ဖော်​တစ်​​ယောက်​နဲ့ တူတူသွားတာပို​ကောင်​းတယ်​။ လမ်​း​ဘေးပလတ်​​ဖောင်​းရှိတဲ့ဘက်​က​ လျှောက်​ပါ။

အမျိုးသားက ကားစီးရင်​ သူ့ကားနဲ့ အပိုအကြို့လုပ်​ခိုင်​းပါ။

ဖြစ်​နိုင်​ရင်​ အပြင်​သွားတဲ့အချိန်​ကို ​လျော့​ပေး​နော်​။

အပြင်​​ဈေးဝယ်​ထွက်​တာမျိုးကို မိသားစုဝင်​တစ်​​ယောက်​​ယောက်​ကို အကူအညီ​တောင်​းတာမျိုး၊ က​လေးအတွက်​လိုအပ်​မယ်​့ဟာ​တွေကြိုစဉ်​းစားထားပြီး အမျိုးသားအားတဲ့ရက်​ကို လိုက်​ပို့ခိုင်​းပါ။ ​ဈေးကိုယ်​တိုင်​သွားဝယ်​ရင်​လညး်​ လူရှင်​းမယ်​့အချိန်​မျိုးမှာ သွားဝယ်ပါ။

လျပ်​စစ်​မီးမီတာခ၊ ဖုန်​း​ဘေလ်​ခ​တွေကိုလည်​း ဖြစ်​နိိုင်​ရင်​အွန်​လိုင်​းဘဏ်​က​နေ လွှဲ​ပေးပါ။

က​လေးအကြီး​တွေရှိရင်​ ကိုယ်​တိုင်​​ကျောင်​းမကြိုဘဲ ​ကျောင်​းကားနဲ့လွှတ်​ပါ။

တစ်​ချို့လူ​တွေကလည်​း လမ်​းကြမ်​းကြမ်​း​တွေက က​လေး​မွေးရပိုမြန်​​စေတယ်လို့​ပြောကြတာ​တွေ ရှိ​ပေမယ့် ဟုတ်​မဟုတ်​​တော့ မ​သေချာပါဘူး။

အဲဒါ​ကြောင့်​ တစ်​ခုခုဆိုရင်​ ဆရာဝန်​နဲ့တိုင်​ပင်​ပါ။ အထူးသဖြင်​့ နဂို​ရောဂါအခံရှိတာ၊ ကိုယ်​ဝန်​​နောက်​ဆက်​တွဲ​တွေရှိ​နေတာဆိုရင်​ ပိုသတိထားရမယ်​​နော်​။

Dr. Mya Phoo Ngon (www.drmyanmar.com)

(Unicode)

ကိုယျဝနျဆောငျခြိနျမှာ စကျဘီးဆိုငျကယျစီးတာက ကိုယျဝနျထိခိုကျနိုငျတယျဆိုတာ သကျသသေကာရတော့ မရှိဘူး။ ဒါပမေယ့ျလညျး သတိတော့ထားရမှာပေါ့။ အထူးသဖွင့ျ ဒုတိယကိုယျဝနျဆောငျကာလ (3 လမှ 6 လကွား) မှာဆိုရငျပေါ့။

လမျးပေါျထှကျတဲ့အခါ အစိုးမရတဲ့ကားလမျးကွောတှနေဲ့ ဖုထဈထဈလမျးတှကွေောင့ျ ဒုက်ခရောကျရတယျ။ အထူးသဖွင့ျ ကားတှေ၊ ဘတျဈတှေ၊ မီးရထားတှထေကျစာရငျ စကျဘီး၊ ဆိုငျကယျက ပိုထိခိုကျလှယျတာပေါ့။

ပွီးတော့ စကျဘီး၊ ဆိုငျကယျတှမှော ခါးပတျတှေ၊ လအေိတျတှမေပါတဲ့အတှကျ မတောျတဆထိခိုကျမှုတှရေဲ့ဒဏျကို မလြော့နညျးစနေိုငျဘူး။

လေ့လာမှုတဈခုမှာဆိုရငျ ဆိုငျကယျမတောျတဆဖွဈမှုတှဟော

• နောကျခုံမှာတဈယောကျထကျပိုပွီးထိုငျနတော

• ဘေးတဈစောငျးတငျပါးလှှဲထိုငျတာ

• ကိုယျဝနျဆောငျတတိယကာလတှမှော ပိုဆိုးတတျတယျလို့ ပွောထားတယျ။

အမြားစုမှာတော့ စကျဘီးဆိုငျကယျစီးရုံလေးနဲ့ ဘာမှမဖွဈဘဲ အေးအေးဆေးဆေးမှေးထှကျသှားပမေယ့ျ တဈခြို့မှာ မတောျတဆထိခိုကျမှုဖွဈပွီးတော့ အခငြျးကှာတာ၊ သားအိမျကှဲတာတှဖွေဈတာကို သတိထားရမယျနောျ။ ကလေး၂၀%လောကျကို  အရေးပေါျခှဲမှေးရတတျတယျ။

အဲဒါကွောင့ျ ကိုယျဝနျဆောငျမမတှကေို သတိပေးခငြျတာက

• ဖွဈနိုငျရငျ စကျဘီးဆိုငျကယျမစီးနဲ့နောျ။

• သူမြားနောကျကလညျးလိုကျမစီးနဲ့။

• မဖွဈမနလေိုကျစီးရမယျဆိုရငျလညျး ဘေးတဈစောငျးတငျပါးလှှဲမထိုငျဘဲနဲ့ ခှထိုငျပေးပါ။

လေ့လာမှုတဈခုအရဆိုရငျ ယာဉျမတောျတဆဖွဈမှုတှရေဲ့ ၈၅%လောကျဟာ ဆိုငျကယျတှကွေောင့ျဖွဈတယျလို့ဆိုတယျ။

ဆိုငျကယျမှောကျတာ၊ လကျကိုငျနဲ့ဗိုကျနဲ့ရိုကျမိတာတှကွေောင့ျ ဒဏျရာရတာက ၅၀%လောကျရှိတယျတဲ့။

ပွီးတော့ ကိုယျဝနျဆောငျဘယျကာလမှာမဆို မတောျတဆဖွဈနိုငျပမေယ့ျ ကိုယျဝနျဆောငျ ဒုတိယကာလနဲ့ တတိယကာလတှမှော ပိုပွီးမှောကျကနြိုငျခွရှေိတယျလို့ ပွောသေးတယျ။

အဲဒါကွောင့ျ ကိုယျကမဖွဈမနေ ဆိုငျကယျစီးနရေတယျ ဆိုရငျ ဒီအခကြျတှကေိုတော့ သတိထားဖို့လိုတယျ။

1. အမွဲတမျးအကာအကှယျဦးထုပျဆောငျးပါ။

2. အဖုအထဈမြားတဲ့လမျးတှေ၊ ကားရှုပျတဲ့လမျးတှကေို ရှောငျပါ။

3. လမျးထှကျတဲ့အခြိနျကို တတျနိုငျသမြှနညျးပါစနေောျ။ ဖွဈနိုငျရငျ ရုံးသှားရုံးပွနျ၊ ကြောငျးသှားကြောငျးပွနျ ကားလမျးကွောငျးရှုပျတဲ့အခြိနျကို ရှောငျပွီးသှားပါ။

4. ကိုယ့ျဟနျခကြျကိုကိုယျထိနျးနိုငျဖို့လိုတယျ။

5. ကိုယျသှားလေ့ရှိတဲ့လမျးကွောငျးတဈလြောကျမှာ ဘာဆေးရုံ၊ဆေးခနျးတှရှေိလဲဆိုတာကို စုံစမျးထားပါ။ ဒါမှသာတဈခုခုဖွဈရငျ ဘယျသှားသင့ျတယျဆိုတာ သိရမှာပါ။

6. ရာသီဥတုနဲ့အခြိနျကာလပေါျမူတညျပွီး မွငျသာထငျသာတဲ့အဝတျအစား၊ ဂကြျကကျတှကေို ဝတျပေးပါ။

နလေို့မကောငျးရငျ၊ မူးဝနေရေငျ မစီးပါနဲ့။

7. ဖွဈနိုငျရငျမိုးရှာနခြေိနျ ဆိုငျကယျမစီးနဲ့နောျ။ မိုးရထေဲ ဟနျခကြျထိနျးရတာ အငျမတနျခကျတယျ။ အထူးသဖွင့ျ ရကွေီးနရေငျ၊ လမျးခြောျနရေငျ၊ ဗှကျထနရေငျ ပိုတောငျမစီးသင့ျဘူး။ ပွီးတော့ မွူတှဆေိုငျးနရေငျလညျး စိတျမခရြဘူးနောျ။

8. နှရောသီမှာနေ့မှနျးတည့ျခြိနျအပွငျထှကျဖို့ မကွိုးစားပါနဲ့။ ခြှေးထှကျပွီး ရဓောတျခမျးခွောကျနိုငျလို့ မူးဝတေတျတယျ။

9. ညနေ နဝေငျရီတရောနဲ့ ညဘကျသနျးခေါငျအခြိနျမြိုးတှမှောလညျး ဖွဈနိုငျရငျ မသှားသင့ျဘူး။

ကိုယျဝနျရင့ျလာတဲ့အခါ ကိုယ့ျရဲ့မွပွေငျဆှဲငငျမှုဗဟို ပွောငျးလာပွီးတော့ တုန့ျပွနျမှုတှကေလညျး အရငျကထကျပိုနှေးလာတတျတယျ။ အဲဒါကွောင့ျ ကိုယျဝနျပိုရင့ျလာလလေေ စကျဘီးဆိုငျကယျပေါျမှာ ဟနျခကြျထိနျးရတာ၊ ဘီးထိနျးရတာ၊ အကှေ့အကောကျတှမှော ပိုခကျလာတတျတယျ။

အပွငျသှားရငျတဈခွားနညျးတှစေဉျးစားကွည့ျပါ။ အလုပျတူတဲ့မိတျဆှသေူငယျခငြျးနဲ့ လမျးကွုံလိုကျတာ၊ တက်ကစီမြှစီးတာမြိုးတျေ လုပျကွည့ျပေါ့။

          အလုပျနဲ့အိမျနီးရငျ လမျးလြောကျပွီးပဲ သှားပါ။ လမျးကးူရငျသတိထားပါ။ အဖောျတဈယောကျနဲ့ တူတူသှားတာပိုကောငျးတယျ။ လမျးဘေးပလတျဖောငျးရှိတဲ့ဘကျက လြှောကျပါ။

အမြိုးသားက ကားစီးရငျ သူ့ကားနဲ့ အပိုအကွို့လုပျခိုငျးပါ။

ဖွဈနိုငျရငျ အပွငျသှားတဲ့အခြိနျကို လြော့ပေးနောျ။

အပွငျဈေးဝယျထှကျတာမြိုးကို မိသားစုဝငျတဈယောကျယောကျကို အကူအညီတောငျးတာမြိုး၊ ကလေးအတှကျလိုအပျမယ့ျဟာတှကွေိုစဉျးစားထားပွီး အမြိုးသားအားတဲ့ရကျကို လိုကျပို့ခိုငျးပါ။ ဈေးကိုယျတိုငျသှားဝယျရငျလညျး လူရှငျးမယ့ျအခြိနျမြိုးမှာ သှားဝယျပါ။

လပြျစဈမီးမီတာခ၊ ဖုနျးဘလျေခတှကေိုလညျး ဖွဈနိုငျရငျအှနျလိုငျးဘဏျကနေ လှှဲပေးပါ။

ကလေးအကွီးတှရှေိရငျ ကိုယျတိုငျကြောငျးမကွိုဘဲ ကြောငျးကားနဲ့လှှတျပါ။

တဈခြို့လူတှကေလညျး လမျးကွမျးကွမျးတှကေ ကလေးမှေးရပိုမွနျစတေယျလို့ပွောကွတာတှေ ရှိပမေယ့ျ ဟုတျမဟုတျတော့ မသခြောပါဘူး။

အဲဒါကွောင့ျ တဈခုခုဆိုရငျ ဆရာဝနျနဲ့တိုငျပငျပါ။ အထူးသဖွင့ျ နဂိုရောဂါအခံရှိတာ၊ ကိုယျဝနျနောကျဆကျတှဲတှရှေိနတောဆိုရငျ ပိုသတိထားရမယျနောျ။

Dr. Mya Phoo Ngon (www.drmyanmar.com)