ကလေးများတွင် ကြုံတွေ့ရသော သွေးအားနည်းရောဂါ

>>    မိမိရဲ့ရင်သွေးလေးတွေကို သွေးအားမနည်းအောင် ဘယ်လိုကာကွယ်ကြမလဲ?

          သံဓာတ်ချို့တဲ့ခြင်းနဲ့ အခြားအာဟာရဓာတ်များ ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်တဲ့ သွေးအားနည်းရောဂါတွေကို အာဟာရဓာတ် ညီမျှစွာ ပါဝင်တဲ့ အစားအစာတွေ စားသုံးခြင်းဖြင့် ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။

          အာဟာရဓာတ် ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော သွေးအားနည်းရောဂါကို ကာကွယ်နိုင်ဖို့ -

●        ကလေး အသက် ၁၂ လ မကျော်မချင်း နွားနို့ မတိုက်ပါနဲ့။ ကလေး အရွယ်မတိုင်ခင် နွားနို့တိုက်ခြင်းက ဝမ်းထဲမှာ သွေးဆံုံးရှုံးမှုကို ဖြစ်စေပြီး အူကနေပြီး သံဓာတ်စုပ်ယူမှုကို နည်းစေပါတယ်။

          **      ကလေးကို မိခင်နို့တိုက်နေပါက - ကလေးအသက် ၄ လအထိ လိုအပ်တဲ့ သံဓာတ်ပမာဏကို ရရှိမှာပါ။ ၄ လကျော်လာပြီးနောက်မှာ မိခင်နို့ပဲ ဆက်တိုက်နေသလို အစာမာ ကျွေးပြီဆိုရင် သံဓာတ်ပါတဲ့ အစားအစာတွေကို ကျွေးပါ။

          **      ကလေးနို့ဘူး တိုက်ပါက - သံဓာတ်အားဖြည့်ထားတဲ့ နို့မှုန့်တိုက်ပါ။ သံဓာတ်နည်းတဲ့ နို့မှုန့်တွေက သံဓာတ်ချို့တဲ့ သွေးအားနည်းရောဂါကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

●        ကလေးကြီးတွေကိုလည်း တစ်နေ့ကို နွားနို့ နှစ်ခွက်ထက် ပိုမတိုက်ပါနဲ့။ နွားနို့က သံဓာတ်ပါဝင်မှု နည်းပြီး ကလေးကို ပြည့်အင့်စေတဲ့အတွက် အခြား သံဓာတ်ကြွယ်ဝတဲ့ အစားအစာတွေစားတာ နည်းသွားစေပါတယ်။

●        ကလေးကြီးတွေကို သံဓာတ်ပါဝင်တဲ့ အစားအစာတွေနဲ့အတူ အာဟာရဓာတ်တွေ ညီညွတ်မျှတစွာ ကျွေးပါ။ ကောက်ပဲသီးနှံတွေနဲ့ အစေ့အဆံ တော်တော်များများမှာ သံဓာတ်အားဖြည့်ထားပါတယ်။ (ပါဝင်ပစ္စည်းအညွှန်းကို ဖတ်ပါ) သံဓာတ်ကြွယ်ဝတဲ့ အစားအစာတွေကတော့ အနီရောင်အသား၊ ကြက်ဥအနှစ်၊ အာလူး၊ ခရမ်းချဉ်သီး၊ ပဲ စသည်တို့ ဖြစ်ကြပါတယ်။

●        သံဓာတ်စုပ်ယူမှု အားကောင်းစေဖို့အတွက် ချဉ်တဲ့ဖျော်ရည်တွေနဲ့ ဗီတာမင် C ကြွယ်ဝတဲ့ အစားအစာတွေ ကျွေးပါ။ အစိမ်းရောင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေမှာ သံဓာတ်ပါဝင်မှု များပေမယ့်လည်း ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေကနေလာတဲ့ သံဓာတ်ပုံစံကို ခန္ဓာကိုယ်က စုပ်ယူဖို့ ခက်ခဲပါတယ်။ ဒီပြဿနာကို ဗီတာမင် C က ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။ သံဓာတ်ကြွယ်ဝတဲ့ အစားအစာတွေကို ဗီတာမင် C နဲ့ တွဲဖက်စားသုံးပေးခြင်းဖြင့် စုပ်ယူမှုကို အားကောင်းစေပါတယ်။

>>    မွေးရာပါသွေးနီဥပြဿနာကြောင့်ဖြစ်သော သွေးအားနည်းရောဂါကို ကာကွယ်ရန်

          ကလေးအထူးကုက သွေးရောဂါဆိုင်ရာ ကလေးအထူးကုဆီကို လွှဲပေးပါလိမ့်မယ်။

          ကလေးမှာ သွေးအားနည်း ရောဂါလက္ခဏာတွေ တွေ့တာနဲ့ ဆရာဝန်သွားပြပါ။ မိသားစုထဲမှာ သွေးအားနည်းရောဂါရာဇဝင် (သို့) သွေးထွက်လွယ်တဲ့ပြဿနာတွေ ရှိ၊ မရှိလည်း ရှာကြည့်ပါ။ မှန်ကန်တဲ့ကုသမှုကို ခံယူပါက ကလေးရဲ့ သွေးအားနည်းရောဂါက မြန်မြန်ပြန်ကောင်းလာမှာပါ။

Dr. Mya Myo Myo Swe (www.drmyanmar.com)

(Unicode)

          သှေးအားနညျးတယျ ဆိုတာက  ကလေးအသကျအရှယျအတှကျ ရှိသင့ျတဲ့ သှေးနီဥပမာဏအောကျ လြော့နညျးနခွေငျး ဖွဈပါတယျ။ သှေးအားနညျးတဲ့အခါမှာ ကလေးက ဖွူဖြော့လာမယျ၊ ပငျပနျးနှမျးနယျနမေယျ၊ အားနညျးနစေပေါတယျ။ ဒီလက်ခဏာတှကေ မိဘတှကေို စိတျပူစပေမေယ့ျလညျး သှေးအားနညျးခွငျးကို အထူးသဖွင့ျ စောစောသိမယျဆိုရငျ ကုသရ လှယျကူပါတယျ။ မိဘတှအေနနေဲ့ သှေးအားနညျးရောဂါကို ကာကှယျနိုငျမယ့ျအခကြျတှကေို သိထားဖို့ လိုပါတယျ။

          လငြျမွနျစှာ ကွီးထှားခွငျးက သှေးအားနညျးစတေဲ့ အကွောငျးအရငျးတဈခု ဖွဈတဲ့အတှကျ ကလေး ပထမဆုံး အသကျ တဈနှဈနဲ့ မွီးကောငျပေါကျအရှယျတှကေ သှေးအားနညျးရောဂါ အဖွဈမြားတဲ့အရှယျတှပေဲ ဖွဈပါတယျ။ ကလေးတဈယောကျက အောကျပါအခွအေနတှေမှော သှေးအားနညျးရောဂါ ဖွဈလာနိုငျပါတယျ။

●        သှေးနီဆဲလျ လုံလောကျစှာ မထုတျလုပျနိုငျခွငျး

          ကလေးရဲ့ နေ့စဉျစားတဲ့ အစားအစာတှထေဲမှာ သံဓာတျ (သို့) အခွားအာဟာရဓာတျတှေ လုံံလောကျစှာ မရရှိတဲ့အခါမှာ ဖွဈနိုငျပါတယျ။ (သံဓာတျခြို့တဲ့ခွငျးကွောင့ျဖွဈသော သှေးအားနညျးရောဂါ)

●        သှေးနီဆဲလျတှေ အမြားကွီးကို ဖကြျဆီးပဈလိုကျခွငျး

          ကလေးမှာ နောကျခံရောဂါတဈခုခု (သို့) မှေးရာပါ သှေးရောဂါ တဈခုခုရှိရငျ ဒီလိုအခွအေနကေို ကွုံတှေ့ရစနေိုငျပါတယျ။ (sickle cell anaemia - သှေးနီဥမြား ပုံစံမမှနျခွငျးကွောင့ျဖွဈသော သှေးအားနညျးရောဂါ)

●        သှေးထှကျရာမှ သှေးနီဆဲလျမြား ဆုံးရှုံးခွငျး

          သှေးဆုံးရှုံးမှု မြားခွငျး (ရာသီသှေးဆငျး အရမျးမြားတာ) (သို့) သှေးနညျးနညျးစီ နာတာရှညျ ဆုံးရှုံးမှုရှိခွငျး (ဝမျးမှတဈဆင့ျ)

>>     သှေးအားနညျးရောဂါ၏ အဖွဈမြားသော ရောဂါလက်ခဏာမြား

●        အသားအရေ ဖွူဖြော့ခွငျး၊ မီးခိုးရောငျရှိခွငျး (မကြျခမျးတဈလြှောကျနဲ့ လကျသညျးခှံတှကေ ပုံမှနျပနျးရောငျမသနျးဘဲ ဖွူဖြော့နနေိုငျပါတယျ။)

●        ဂဏှာမငွိမျခွငျး

●        အားနညျးခွငျး

●        မောပနျးလှယျခွငျး

●        သှေးနီဆဲလျတှေ ပကြျစီးမှုရှိတဲ့ ကလေးတှမှောတော့ အသားဝါပါ ဖွဈနိုငျပါတယျ။

          သှေးအားနညျးရောဂါ ပွငျးထနျဆိုးရှားပါက အောကျပါလက်ခဏာတှကေိုပါ ကွုံတှေ့ရနိုငျပါတယျ။

●        အသကျရှူမွနျခွငျး

●        နှလုံးခုနျမွနျခွငျး

●        လကျနှင့ျခွထေောကျမြား ဖောရောငျခွငျး

          သံဓာတျခြို့တဲ့ခွငျးကွောင့ျဖွဈတဲ့ သှေးအားနညျးရောဂါရှိတဲ့ ကလေးတှကေ ထူးဆနျးတဲ့အရာတှကေို ကောကျစားတတျပါတယျ။ ဒါကို pica လို့ ခေါျပါတယျ။ ဒီအကငြ့ျက ခဲဆိပျကဲ့သို့သော အဆိပျရှိတဲ့အရာတှကေို ကောကျမစားခငျအထိတော့ အန်တရာယျမရှိပါဘူး။ ဒီအကငြ့ျက သှေးအားနညျးရောဂါကို ကုသပွီးနောကျနှင့ျ ကလေး ကွီးလာတဲ့အခါမှာ အကငြ့ျပြောကျသှားလေ့ ရှိပါတယျ။

          ကလေးမှာ ဒီရောဂါလက်ခဏာတှအေနကျ တဈခုခု တှေ့ရပါက ကလေးဆရာဝနျနဲ့ ပွပါ။ သှေးအားနညျးရောဂါ သိပျမဆိုးဘူးဆိုရငျတောငျမှ ကလေးရဲ့စှမျးအငျ၊ အာရုံစိုကျနိုငျမှုနဲ့ သငျယူနိုငျစှမျးကို ထိခိုကျစနေိုငျပါတယျ။ နာတာရှညျ သံဓာတျခြို့တဲ့,တဲ့ သှေးအားနညျးရောဂါက နာတာရှညျ၊ အမွဲတမျး ဖှံ့ဖွိုးမှုပွူနာတှေ ဖွဈစနေိုငျပါတယျ။ အမြားအားဖွင့ျတော့ သှေးစဈဆေးကွည့ျလိုကျတာနဲ့ သှေးအားနညျးခွငျး ရှိ၊ မရှိ သိနိုငျပါတယျ။

>>     မိမိရဲ့ရငျသှေးလေးတှကေို သှေးအားမနညျးအောငျ ဘယျလိုကာကှယျကွမလဲ?

          သံဓာတျခြို့တဲ့ခွငျးနဲ့ အခွားအာဟာရဓာတျမြား ခြို့တဲ့ခွငျးကွောင့ျဖွဈတဲ့ သှေးအားနညျးရောဂါတှကေို အာဟာရဓာတျ ညီမြှစှာ ပါဝငျတဲ့ အစားအစာတှေ စားသုံးခွငျးဖွင့ျ ကာကှယျနိုငျပါတယျ။

          အာဟာရဓာတျ ခြို့တဲ့ခွငျးကွောင့ျဖွဈသော သှေးအားနညျးရောဂါကို ကာကှယျနိုငျဖို့ -

●        ကလေး အသကျ ၁၂ လ မကြောျမခငြျး နှားနို့ မတိုကျပါနဲ့။ ကလေး အရှယျမတိုငျခငျ နှားနို့တိုကျခွငျးက ဝမျးထဲမှာ သှေးဆုံံးရှုံးမှုကို ဖွဈစပွေီး အူကနပွေီး သံဓာတျစုပျယူမှုကို နညျးစပေါတယျ။

          **      ကလေးကို မိခငျနို့တိုကျနပေါက - ကလေးအသကျ ၄ လအထိ လိုအပျတဲ့ သံဓာတျပမာဏကို ရရှိမှာပါ။ ၄ လကြောျလာပွီးနောကျမှာ မိခငျနို့ပဲ ဆကျတိုကျနသေလို အစာမာ ကြှေးပွီဆိုရငျ သံဓာတျပါတဲ့ အစားအစာတှကေို ကြှေးပါ။

          **      ကလေးနို့ဘူး တိုကျပါက - သံဓာတျအားဖွည့ျထားတဲ့ နို့မှုန့ျတိုကျပါ။ သံဓာတျနညျးတဲ့ နို့မှုန့ျတှကေ သံဓာတျခြို့တဲ့ သှေးအားနညျးရောဂါကို ဖွဈစနေိုငျပါတယျ။

●        ကလေးကွီးတှကေိုလညျး တဈနေ့ကို နှားနို့ နှဈခှကျထကျ ပိုမတိုကျပါနဲ့။ နှားနို့က သံဓာတျပါဝငျမှု နညျးပွီး ကလေးကို ပွည့ျအင့ျစတေဲ့အတှကျ အခွား သံဓာတျကွှယျဝတဲ့ အစားအစာတှစေားတာ နညျးသှားစပေါတယျ။

●        ကလေးကွီးတှကေို သံဓာတျပါဝငျတဲ့ အစားအစာတှနေဲ့အတူ အာဟာရဓာတျတှေ ညီညှတျမြှတစှာ ကြှေးပါ။ ကောကျပဲသီးနှံတှနေဲ့ အစေ့အဆံ တောျတောျမြားမြားမှာ သံဓာတျအားဖွည့ျထားပါတယျ။ (ပါဝငျပစ်စညျးအညှှနျးကို ဖတျပါ) သံဓာတျကွှယျဝတဲ့ အစားအစာတှကေတော့ အနီရောငျအသား၊ ကွကျဥအနှဈ၊ အာလူး၊ ခရမျးခဉြျသီး၊ ပဲ စသညျတို့ ဖွဈကွပါတယျ။

●        သံဓာတျစုပျယူမှု အားကောငျးစဖေို့အတှကျ ခဉြျတဲ့ဖြောျရညျတှနေဲ့ ဗီတာမငျ C ကွှယျဝတဲ့ အစားအစာတှေ ကြှေးပါ။ အစိမျးရောငျ ဟငျးသီးဟငျးရှကျတှမှော သံဓာတျပါဝငျမှု မြားပမေယ့ျလညျး ဟငျးသီးဟငျးရှကျတှကေနလောတဲ့ သံဓာတျပုံစံကို ခန်ဓာကိုယျက စုပျယူဖို့ ခကျခဲပါတယျ။ ဒီပွူနာကို ဗီတာမငျ C က ကူညီပေးနိုငျပါတယျ။ သံဓာတျကွှယျဝတဲ့ အစားအစာတှကေို ဗီတာမငျ C နဲ့ တှဲဖကျစားသုံးပေးခွငျးဖွင့ျ စုပျယူမှုကို အားကောငျးစပေါတယျ။

>>     မှေးရာပါသှေးနီဥပွူနာကွောင့ျဖွဈသော သှေးအားနညျးရောဂါကို ကာကှယျရနျ

          ကလေးအထူးကုက သှေးရောဂါဆိုငျရာ ကလေးအထူးကုဆီကို လှှဲပေးပါလိမ့ျမယျ။

          ကလေးမှာ သှေးအားနညျး ရောဂါလက်ခဏာတှေ တှေ့တာနဲ့ ဆရာဝနျသှားပွပါ။ မိသားစုထဲမှာ သှေးအားနညျးရောဂါရာဇဝငျ (သို့) သှေးထှကျလှယျတဲ့ပွူနာတှေ ရှိ၊ မရှိလညျး ရှာကွည့ျပါ။ မှနျကနျတဲ့ကုသမှုကို ခံယူပါက ကလေးရဲ့ သှေးအားနညျးရောဂါက မွနျမွနျပွနျကောငျးလာမှာပါ။

Dr. Mya Myo Myo Swe (www.drmyanmar.com)