စိတ်ဓာတ်ကျနေပါသလား….ဒီ နည်းလမ်းတွေကို လုပ်ဆောင်ကြည့်ပါ

   စိတ်​ဓာတ်​ကျ​နေတဲ့လူ​တွေဟာ ကူရာကယ်​ရာမဲ့​နေတဲ့ စိတ်​ခံစားမှုမျိုးကို ခံစားရတတ်​ပါတယ်​။ တကယ်​​တော့ စိတ်​ကျ​ရောဂါကို ကုသမှု​တွေ၊ ​ဆေးဝါ​းတွေအပြင်​ ကိုယ်​တိုင်​ပြုပြင်​​ပြောင်​းလဲခြင်​းအားဖြင်​့ ပြန်​လည်​တိုက်​ထုတ်​နိုင်​ပါတယ်​။ ​လေ့ကျင်​့ခန်​းပြုလုပ်​ခြင်​း၊ ​နေ့စဉ်​​နေထိုင်​မှုဘဝကို ​ပြောင်​းလဲခြင်​း၊ အ​တွေးအမြင်​​တွေကို ​ပြောင်​းလဲခြင်​း စတဲ့ ကိုယ်​ရဲ့ အပြုအမူ အယူအဆ​တွေကို ​ပြောင်​းလဲ​ပေးခြင်​းဟာလည်​း စိတ်​ဓာတ်​ကျခြင်​းကို ​ပျောက်​ကင်​းသက်​သာ​စေနိုင်​ပါတယ်​။

        စိတ်​ကျ​ရောဂါ ခံစား​နေရပါက ဒီနည်​းလမ်​း​တွေကို ခုချက်​ချင်​း ကြိုးစားလုပ်​ကိုင်​ကြည်​့လိုက်​ပါ။

၁။ ​နေ့စဉ်​ အချိန်​ဇယားအတိုင်​း လုပ်​​ဆောင်​ပါ။

         စိတ်​ကျ​ရောဂါ ​လေ့လာစမ်​းသပ်​​ရေး​ကော်​မတီ ဒါရိုက်​တာက စိတ်​ဓာတ်​ကျ​နေသူ​တွေဟာအချိန်​ဇယားတစ်​ခုထားပြီး လုပ်​​ဆောင်​​ပေးဖို့ လိုအပ်​တယ်​လို့ ဆိုပါတယ်​။ စိတ်​ကျ​ဝေဒနာရှင်​​တွေဟာ ​နေ့စဉ်​လုပ်​ငန်​း​ဆောင်​တာ​တွေကို မလုပ်​ကိုင်​​ရှောင်​ဖယ်​လာတတ်​ကြပါတယ်​။ ​နေ့​နေ့ညည တစ်ရက်​ပြီးတစ်​ရက်​ အဓိပ္ပာယ်​မဲ့ ကုန်​လွန်​လာတတ်​ကြပါတယ်​။ ဒါ​ကြောင်​့ ​နေ့စဉ်​ လုပ်​ငန်​း​ဆောင်​တာ​တွေကို အချိန်​ဇယားဆွဲ လုပ်​ကိုင်​​ပေးခြင်းက ပုံမှန်​ဘဝကို ပြန်​လည်​ရရှိ​အောင်​ အ​ထောက်​အပ့ံ​ပေးပါတယ်​။

၂။ ရည်​မှန်​းချက်​ပန်​းတိုင်​ထားပါ။

          စိတ်​ဓာတ်​ကျ​နေသူ​တွေဟာ ကိုယ်​့ကိုယ်​ကို ဘာတစ်​ခုမှ ပြီး​မြောက်​​အောင်​ မလုပ်​​ဆောင်​နိုင်​ဘူးလို့ ခံစားလာရတတ်​ပါတယ်​။ ဒီလိုအ​တွေးမျိုးဝင်​လာတဲ့အခါ ကိုယ်​့ကိုယ်​ကို ပိုပြီး စိတ်​ပျက်​အားငယ်​လာတတ်​ပါတယ်​။ ဒါ​ကြောင်​့ ​နေ့စဉ်​ ပန်​းတိုင်​​လေး​တွေ ချမှတ်​ပြီး လုပ်​ကိုင်​သင်​့ပါတယ်​။

        တစ်​ရက်​ခြားတစ်​ခါ ပန်​းကန်​​ဆေးတာမျိုး တကယ်​ပြီ​မြောက်​​ဆောင်​ရွက်​နိုင်​မယ်​့ ပန်​းတိုင်​​သေး​သေး​လေ​း​တွေ ကစပြီး လုပ်​​ဆောင်​သင်​့ပါတယ်​။

၃။ ​လေ့ကျင်​့ခန်​းပြုလုပ်​ပါ။

        ​လေ့ကျင်​့ခန်​းပြုလုပ်​ခြင်​းက Endorphins လို့​ခေါ်တဲ့ စိြတ်​ကည်​လင်​ပျော်​ရွှင်​​စေတတ်​တဲ့ ​ဟော်​မုန်​း​တွေကို ထွက်​လာ​စေနိုင်​ပါတယ်​။ ဒါ​ကြောင်​့ စိတ်​​ဓာတ်​ကျ​နေသူ​တွေအတွက်​ ​ရေရှည်​အကျိုးရှိ​စေနိုင်​ပါတယ်​။ ​လေ့ကျင်​့ခန်​းမှန်​မှန်​ ပြုလုပ်​​ပေးခြင်​းဖြင်​့ ဦး​နှောက်​ရဲ့ လုပ်​​ငန်​း​ဆော​င်​တာ​တွေကို ပုံမှန်​လုပ်​​ကိုင်​နိုင်​ဖို့ အား​ပေးပါတယ်​။

         ​လေ့ကျင်​့ခန်​းကို ဘယ်​လိုလုပ်​​ပေးသင်​့သလဲ။ မာရသွန်​​ပြေးရမယ်​လို့ မဆိုလိုပါဘူး။ တစ်​ပတ်​မှာ ၂ကြိမ်​ ၃ကြိမ်​ခန်​့ လမ်​း​လျှောက်​​ပေးခြင်​းက​လည်​း သင်​့ကို အကျိုးရှိ​စေမှာပါ။

၄။ ကျန်​းမာ​ရေးနဲ့ ညီညွတ်​စွာ စားသုံးပါ။

        စိတ်​ကျ​ရောဂါကို ကုစား​ပေးနိုင်​တယ်​့ ​ဆေးဖက်​ဝင် ​​မှော်​အစားအစာ ဆိုတာမျိုးမရှိပါဘူး။ ကိုယ်​​နေ့စဉ်​စားသုံးတဲ့ အစား​အသောက်ကို ဂရုတစိုက်​ ​ရွေးချယ်​ရပါမယ်​။ စိတ်​ဓာတ်​ကျ​နေသူ​တွေဟာ ပုံမှန်​ထက်​ ပိုပြီး စား​သောက်​တတ်​ကြပါတယ်​။ ဒီလို မဖြစ်​ရ​လေ​အောင်​ ကိုယ်​့ကိုယ်​ကိုယ်​ ထိန်​းသိမ်​းရပါမယ်​။

         Omega 3 အဆီဓာတ်​ပါဝင်​တဲ့ ဆယ်​လ်​မွန်​၊တူနာ စတဲ့ငါး​တွေ၊ Folic acid ပါဝင်​တဲ့ ဟင်​းနုနွယ်​၊ ​ထောပတ်​သီး စတာ​တွေဟာ စိတ်​ဓာတ်​ကျခြင်​းကို ​လျော့ပါး​စေ​ကြောင်​း​ ​တွေ့ရပါတယ်​။

၅။ ​ကောင်​း​စွာအိပ်​စက် အနားယူပါ။

         စိတ်​ဓာတ်​ကျ​နေသူ​တွေဟာ အိပ်​​ပျော်​နိုင်​ဖို့ရာ ခဲယဉ်​းလှပါတယ်​။ ဒီလို ​ကောင်​း​ကောင်​းအိပ်​မ​ပျော်​နိုင်​တာဟာလည်​း စိတ်​ဓာတ်​ကျခြင်​းကို ပိုမိုဆိုးရွား​စေနိုင်​ပါတယ်​။

         အိပ်​​ပျော်​နိုင်​ဖို့ရာ ဘာ​တွေလုပ်​သင်​့ပါသလဲ။ ​နေ့စဉ်​အချိန်​မှန်​မှန်​ အိပ်​ရာဝင်​၊အိပ်​ရာထပါ။ ​နေ့လည်​​နေ့ခင်း တ​ရေးတ​မော အိပ်​ခြင်​းကို ​ရှောင်​ပါ။ အိပ်​ခန်​းထဲမှာ စိတ်​ပျ့ံလွင်​့​စေနိုင်​တဲ့ တီဗီ၊ ကွန်​ပြူတာစတာ​တွေကို မထားပါနဲ့။ တဖြည်​းဖြည်​းနဲ့ အိပ်​​ပျော်​လာပါလိမ်​့မယ်​။

၆။ တာဝန်​ယူပါ။

        စိတ်​ဓာတ်​ကျ​နေတဲ့အခါ အလုပ်​မှာ​ရော အိမ်​မှာပါ ကိုယ်​့ရဲ့ တာဝန်​ဝတ္တရာ​း​တွေကို ​ရှောင်​ဖယ်​လာတတ်​ကြပါတယ်​။ ​ဒီလို မဖြစ်​သင်​့ပါဘူး။ နေ့စဉ်​ ကိုယ်​့တာဝန်​ကိုယ်​ ​ကျေပွန်​​အောင်​လုပ်​​ဆောင်​ခြင်​းဟာ စိတ်​ဓာတ်​ကျခြင်​းကို တိုက်​ထုတ်​နိုင်​တဲ့ အ​ကောင်​းဆုံးလက်​နက်​တစ်​ခုလည်​း ဖြစ်​ပါတယ်​။ တာဝန်​ယူနိုင်လာတာနဲ့အမျှ ကိုယ်​ကိုယ်​ကိုယ်​​ကျေနပ်​နှစ်​သိမ်​့လာနိုင်​ပါလိမ်​့မယ်​။

        အကယ်​၍ အချိန်​ပြည်​့​ကျောင်​း​တွေ အလုပ်​​တွေ မရှိရင်​​တောင်​ အချိန်​ပိုင်​းအလုပ်​တစ်​ခုခု လုပ်​ပါ။ ​နောက်​ဆုံး အချိန်​ပိုင်​းမလုပ်​နိုင်​ရင်​​တောင်​ လုပ်​အား​ပေးအလုပ်​ ဝင်​လုပ်​သင်​့ပါတယ်​။

၇။ အဆိုးမြင်​ အ​တွေးအကြံ​တွေကို ဖယ်​ထုတ်​ပစ်​ပါ။

    ​    စိတ်​ဓာတ်​ကျခြင်​းကို ကုသတဲ့အခါ သင်​့အ​တွေးအမြင်​ကို ​ပြောင်​းလဲပစ်​ခြင်​းက အဓိကကျပါတယ်​။ စိတ်​ဓာတ်​ကျ​နေတဲလူ​တွေဟာ ဘယ်​အရာမှာမဆို အဆိုဆုံး​တွေကိုသာ ကြိုတင်​​တွေး​တောတတ်​ကြပါတယ်​။

       ဒါ​ကြောင်​့ ကိုယ်​့ကိုယ်​ကို စိတ်​ပျက်​လာတဲ့အခါတိုင်​းမှာ အကျိုး​အကြောင်​း ​လျော်​ညီစွာ ​တွေးကြံလိုက်​ပါ။ ကိုယ်​့ကို ဘယ်​လူ တစ်ဦးတစ်​​ယောက်​ကမျှ မနှစ်​သက်​ဘူးလို့ မြင်​လာတဲ့အခါ ဒါဟာ တကယ်​ဟုတ်​နိုင်​ရဲ့လား ဆိုတဲ့အ​တွေးကို ​တွေးလိုက်​ပါ။ ကိုယ်​့ကိုယ်​ကို တစ်​​လောကလုံးမှာ အသုံးမကျဆုံးလို့ ခံစားလာရတဲ့အခါ ဒါဟာ တကယ်​ဖြစ်​နိုင်​လို့လား ဆိုတာစဉ်​းစားကြည်​့ပါ။ ဒီလို အဆိုးမြင်​အ​တွေး​တွေကို တိုက်ထုတ်​ဖို့အတွက်​ အ​လေ့အကျင်​့လိုအပ်​ပါတယ်​။ ဒါ​ပေမယ်​့ အဆိုးမြင်​အ​တွေး​တွေက ကိုယ်​့ကို မကြီးစိုးခင်မှာ အချိန်​မီ တိုက်​ထုတ်​နိုင်​ဖို့ ကြိုးစားရပါမယ်​။

၈။ အား​ဆေး​တွေ မ​သောက်​ခင်​မှာ ဆရာဝန်​နဲ့ တိုင်​ပင်​​ဆွေး​နွေးပါ။

          ငါးကြီးဆီ၊ Folic acid စတဲ့ ဖြည်​့စွက်​အား​ဆေး​တွေဟာ စိတ်​ကျ​ရောဂါအတွက်​​ကောင်​းတယ်​ဆိုတဲ့ ​လေ့လာမှု​တွေ ​တွေ့ရှိရပါတယ်​်​။ ဒါ​ပေမယ်​့ ​သေချာ​​အောင်​ လေ့လာစမ်​းသပ်​မှု​တွေ ပြုလုပ်​​ပေးဖို့ လိုအပ်​ပါ​သေးတယ်​။ စိတ်​ကျ​ရောဂါ​ဆေး​တွေ ​သောက်​​နေတဲ့ လူ​တွေမှာ ဒီလိုအား​ဆေး​တွေ မ​သောက်​ခင်​ ​ဆရာဝန်​နဲ့ တိုင်​ပင်​သင်​့ပါတယ်​။

၉။ အသစ်​အသစ်​​တွေ စူးစမ်​းလုပ်​ကိုင်​ပါ။

         စိတ်​ဓာတ်​ကျ​နေတဲ့အခါ ကိုယ်​ကိုယ်​ကို စိတ်​ပျက်​အား​လျော့မှု​တွေနဲ့ လုံးချာလည်​​နေတတ်​ပါတယ်​။ ဒါ​ကြောင်​့ အသစ်​အဆန်​းတစ်​ခုခု လုပ်​ဖို့ ကိုယ်​့ကိုယ်​ကို တွန်​းအား​ပေးသင်​့ပါတယ်​။ ပြတိုက်​​တွေသွားပါ။ ဖတ်​ပြီးသားစာအုပ်​တစ်​အုပ်​ကိုယူပြီး ပန်​းခြံခုံတန်​း​လေးမှာ ထိုင်​ဖတ်ကြည်​့ပါ။ အချက်​အပြုတ်​သင်​တန်​း​တွေ သွားပါ။ ဘာသာစကားအသစ်​တစ်​ခုခု သင်​ယူကြည်​့ပါ။

         စိန်​​ခေါ်မှု​တွေနဲ့ ရင်​ဆိုင်​ရတဲ့အခါ ဦး​နှောက်​ထဲမှ Dopamine ဆိုတဲ့ ​ဟော်​မုန်​းထွက်​လာပါတယ်​။ ဒီ​ဟော်​မုန်​းက ကိုယ်​့ကိုယိကို စိတ်​​ကျေနပ်​မှု၊ ​ပျော်​ရွှင်​မှုနဲ့ သင်​ယူ​လေ့လာမှု​တွေကို အ​ထောက်​အကူ​ပြုပါတယ်​။

၁၀။ ​ပျော်​ရွှင်​​အောင်​ကြိုးစား​နေထိုင်​ပါ။

           စိတ်​ဓာတ်​ကျ​နေတဲ့အခါ အရာအားလုံးက ​ပျော်​ရွှင်​မှု ဆိတ်​သုန်​း​နေတတ်​ပါတယ်။ ဒါဟာ စိတ်​ကျ​ရောဂါရဲ့ လက္ခဏာတစ်​ရပ်​ပဲ ဖြစ်ပါ​တယ်​​။ စိတ်​​ပျော်​​စေမယ်​့ အရာ​တွေကို ကြိုးစားလုပ်​ကိုင်​သင်​့ပါတယ်​။

     ​   စိတ်​​ပျော်​​ရွှင်​အောင်​ အပြင်​းအထန်​ ကြိုးစားရပါမယ်​။ ဒီစကားဟာ ထူးဆန်​း​ကောင်​းထူးဆန်​း​နေလိမ်​့မယ်​။ ဒါ​ပေမယ်​့ ကိုယ်​့ကိုယ်​ကို ​ပျော်​ရွှင်​​စေမယ်​့ အရာ​တွေကို​ စီစဉ်​​ဆောင်​ရွက်​သင်​့ပါတယ်​။ ရုပ်​ရှင်​သွားကြည်​​့ပါ။ သူင

ယ်​ချင်​း​တွေနဲ့ ​လျောက်​သွားပါ။

       စိတ်​ဓာတ်​ကျ​နေတဲ့အချိန်​မှာ ဘယ်​အရာကိုမှ ​ပျော်​စရာလို့ မမြင်​တတ်​ကြ​တော့ပါဘူး။ ဒါ​ကြောင်​့ ဘဝကို ​ကျေ​ကျေနပ်​နပ်​ ပြန်​လည်​ဖြတ်​သန်​းနိုင်​ဖို့ ပြန်​လည်​​လေ့လာသင်​ယူရပါမယ်​။ အချိန်​ကြာလာတာနဲ့အမျှ ​​ပျော်​ရွှင်​မှုဆိုတာကို ပြန်​လည်​ခံစားမိလာမှာပါ။

Dr. Mya Phoo Ngon (www.drmyanmar.com)