စိတ်ဖိစီးမှုကြောင့်ခေါင်းကိုက်တာကို ဘယ်လိုရှောင်ရှားကြမလဲ?

စိတ်​ဖိစီးမှု​ကြောင်​့ဖြစ်​တဲ့ တစ်​ခြားလက္ခဏာ​တွေထက်​စာရင်​ ဖိစီးမှု​ကြောင်​့​ခေါင်​းကိုက်​တာကို ချက်​ချင်​းသက်​သ​ာ​စေဖို့က သိပ်​​တော့မလွယ်​ကူဘူး။ အနားယူအပန်​းဖြေပြီး စိတ်​ဖိစီးမှု​တွေကို ​လျော့ချရင်​​တောင်​မှ ​ချက်ချင်းပျောက်​ချင်​မှ​ပျောက်​တာ။ ဒီနည်​းလမ်​း​လေး​တွေကို ကြိုးစားကြည့်​ပါ။

• မိနစ်​အနည်​းငယ်​မျှ မျက်​လုံးမှိတ်​ပြီး နားထင်​​လေးကို ပွတ်​​ပေးပါ။ ဖိအားကို အနည်​းနဲ့အများ သက်​သာ​စေတယ်​။

• ​ေ​ရ​နွေး​နွေး​လေးချိုး​ပေးတာကလည်​း ​ကောင်​းတယ်​။ ​ရေ​နွေး​လေးက ကြွက်​သား​တွေကို ​ပြေ​လျော့​စေလို့ ​ခေါင်​းကိုက်​တာကို သက်​သာ​စေလိမ်​့မယ်​။

• အနင်​းအနှိပ်​ခံပါ။ နှိပ်​လိုက်​တဲ့အခါ ကြွက်​သား​တွေ​ပြေ​လျော့သွားလို့ ​ပေါ့ပါးသွားလိမ်​့မယ်​။

တစ်​ခြားနည်​းလမ်​း​တွေအ​နေနဲ့

• ယောဂလေ့ကျင့်ကြည့်ပါ။

• စိတ်​ဖိစီးမှုနဲ့ နာတာကျင်​တာကိုသက်​သာ​စေမယ်​့ အပန်​း​ဖြေနည်​းလမ်​းကိုသုံးပါ။

• ဘာ​ကြောင်​့စိတ်​ဖိစီး​နေရတယ်​ဆိုတာကို ရှာ​ဖွေဖို့ ​အရင်းနှီးဆုံးသူ (သို့) ဆရာ၀န်နဲ့ ဆွေး​နွေးတိုင်​ပင်​ပါ။

ဒီနည်​လမ်းတွေဟာ လုံးဝ​ပျောက်​​သွားမယ်​လို့ အာမ မခံနိုင်ပေမယ်​့ အနည်​းနဲ့အများ​တော့ သက်​သာ​စေနိုင်​တယ်​။

>> ဒီလို​ခေါင်​းမကိုက်​​အောင်​ကာကွယ်​ဖို့ …

​ခေါင်​းကိုက်​​စေတဲ့အချက်​​တွေကို သိထားခြင်​းက ​နောက်​ပိုင်​းစိတ်​ဖိစီးတာ၊ ​ခေါင်​းကိုက်​တာ​တွေမဖြစ်​​အောင်​ ကာကွယ်​​ပေးနိုင်​မှာပါ။

ဒီလိုသိနိုင်​ဖို့ ​နေ့တိုင်​း​ခေါင်​းကိုက်​ဒိုင်​ယာရီ​ရေးထားပါ။ စိတ်​ဖိစီးမှုကိုဖြစ်​​စေနိုင်​တဲ့အ​ခြေအ​နေ​တွေဖြစ်​တဲ့ အစားအ​သောက်​က​စလို့ ကိုယ်​လုပ်​တဲ့အလုပ်​မှန်​သမျှတိ့ုကို ချ​ရေးမှတ်​ပါ။ လပိုင်​း​လောက်​မှာတင်​ ဘာ​ကြောင်​့ ကိုက်တတ်​​တယ်​ဆိုတာကို ရှာ​တွေ့လာမှာပါ။ ဥပမာအားဖြင်​့ တကယ်​လို့ တစ်​ခုခုစားလို့ ​ခေါင်​းကိုက်​တာကို ​တွေ့လာရရင်​ ဒီအစားအစာကို ​ရှောင်​လို့ရတာ​ပေါ့။

စိတ်​ဖိစီးမှုကို​ရှောင်​ရှားဖို့လည်​းလိုတယ်​။ နီကိုတင်​း၊ ကဖိန်​း၊ အရက်​​တွေကလည်​း စိတ်​ပူပန်​မှုကို ပိုဆိုး​စေနိုင်​လာလိမ်​့မယ်​။ ဒါ​ကြောင်​့ ​ကော်​ဖီ​တွေ၊ အရက်​​တွေ၊ ​ဆေးလိပ်​​တွေကို ​ရှောင်​ဖို့လိုတယ်​။ လေ့ကျင်​့ခန်​းမှန်​မှန်​လုပ်​တာကလည်​း ​ခေါင်​းကိုက်​တာကို သက်​သာ​စေနိုင်​မှာပါ။

Dr. Mya Phoo Ngon (www.drmyanmar.com)

(Unicode)

စိတျပူပနျလှနျခွငျးရဲ့ လက်ခဏာရပျတှကေို လူတောျတျောမြားမြား ခံစားဖူးကွပါတယျ။ ဗိုကျကလေးအောင့ျတောင့ျအောင့ျတောင့ျဖွဈတာ၊ ကွှကျသားတှနေညျးနညျးပါးပါးတကျတာ၊ ခြှေးစေးပွနျတာလောကျကို ခံနိုငျလေ့ရှိပမေယ့ျ သိပျတော့အဆငျပွတေဲ့အတှေ့အကွုံမြိုးတော့ မဟုတျဘူးနောျ။

တဈခြို့လက်ခဏာတှကေတော့ ခံစားရခကျတတျတယျ။ ဒီထဲမှာ ပူပနျမှုကွောင့ျခေါငျးကိုကျတာက ထိပျဆုံးကပေါ့။ အငျမတနျအဖွဈမြားပွီး အငျမတနျခံရခကျတတျတယျလေ။

>> ဘယျလိုသိနိုငျမလဲဆိုရငျ…

လူအမြားစုမှာ တဈစဈစဈကိုကျနတောမြိုးနဲ့ လာတတျတယျ။ ထိုးထိုးကိုကျနတောမြိုးမဟုတျဘဲ အုံခဲကပြျနတောမြိုးပါ။ ဖွညျးဖွညျးခငြျးစီစတတျပွီး အခြိနျကွာလာတာနဲ့အမြှ ပိုပိုဆိုးလာတတျတယျ။ ခေါငျးနှဈခွမျးလုံး၊ နဖူး၊ နောကျစေ့နဲ့ နားထငျတှမှောကိုကျတတျတယျ။

>> ဘာတှကွေောင့ျဖွဈတတျသလဲ?

လညျပငျးနဲ့ခေါငျးမှာရှိတဲ့ ကွှကျသားညှဈအားတှေ မြားလာတာကွောင့ျ ဖွဈနိုငျတယျ။ ဒီလို ညှဈအားမြားတာဟာ လှုပျရှားမှုတှေ၊ ဖိစီးမှုမြားစတေဲ့အခွအေနတှေနေဲ့ အစားအသောကျတှကွေောင့ျ ဖွဈနိုငျပါတယျ။ တဈခြို့တှမှော ကားအကွာကွီးမောငျးရတာ၊ ကှနျပွူတာမကြျနှာပွငျကို အကွာကွီးထိုငျကွည့ျနရေတာတှကေ ခေါငျးကိုကျစနေိုငျတဲ့ အကွောငျးရငျးတှဖွေဈနနေိုငျသလို တဈခြို့တှကေတြော့ အရမျးအေးတာကွောင့ျ ဖွဈနိုငျပါတယျ။

တဈခွားဖိစီးမှုမြားစတေဲ့ခေါငျးကိုကျခွငျးတှကေတော့

• အရကျ

• နထေိုငျမကောငျးခွငျး

• စိတျခံစားမှုပွငျးထနျခွငျး

• ကဖိနျးဓာတျမြားနခွေငျး

• အအေးမိ၊ တုပျကှေးဖွဈခွငျး

• ဆေးလိပျသောကျခွငျး

• ထိပျကပျနာပိုးဝငျခွငျး

• မကြျလုံးအားစိုကျရခွငျးတှကွေောင့ျ ဖွဈတတျတယျ။

ဖိစီးမှုကွောင့ျခေါငျးကိုကျတာကို သကျသာစဖေို့…

၁။ ခေါငျးကိုကျခွငျးအတှကျသုံးလေ့ရှိတဲ့ နညျးလမျးတှကေပဲ စိတျဖိစီးမှုကွောင့ျခေါငျးကိုကျတာကို အမွနျဆုံး သကျသာစနေိုငျတယျ။

၂။ ရဓောတျခမျးခွောကျရငျလညျး ခေါငျးကိုကျတတျတဲ့အတှကျ ရသေောကျခွငျးကလညျး ခေါငျးကိုကျတာကို သကျသာစနေိုငျတယျ။

၃။ စိတျဖိစိးမှုမြားခွငျး၊ ဖုနျးမကြျနှာပွငျတှကေို အကွာကွီးစိုကျကွည့ျခွငျး၊ အလငျးမှောငျခွငျးတှကေလညျး ဖိစိးမှုကွောင့ျခေါငျးကိုကျစတေတျတယျ။ ဒါကွောင့ျ အလငျးမှိနျလိုကျပွီး မကြျလုံးကိုခဏအနားပေးတာက ဖိစီးမှုကွောင့ျခေါငျးကိုကျတာကို သကျသာစနေိုငျမှာပါ။

စိတျဖိစီးမှုကွောင့ျဖွဈတဲ့ တဈခွားလက်ခဏာတှထေကျစာရငျ ဖိစီးမှုကွောင့ျခေါငျးကိုကျတာကို ခကြျခငြျးသကျသာစဖေို့က သိပျတော့မလှယျကူဘူး။ အနားယူအပနျးဖွပွေီး စိတျဖိစီးမှုတှကေို လြော့ခရြငျတောငျမှ ခကြျခငြျးပြောကျခငြျမှပြောကျတာ။ ဒီနညျးလမျးလေးတှကေို ကွိုးစားကွည့ျပါ။

• မိနဈအနညျးငယျမြှ မကြျလုံးမှိတျပွီး နားထငျလေးကို ပှတျပေးပါ။ ဖိအားကို အနညျးနဲ့အမြား သကျသာစတေယျ။

• ရနှေေးနှေးလေးခြိုးပေးတာကလညျး ကောငျးတယျ။ ရနှေေးလေးက ကွှကျသားတှကေို ပွလြေော့စလေို့ ခေါငျးကိုကျတာကို သကျသာစလေိမ့ျမယျ။

• အနငျးအနှိပျခံပါ။ နှိပျလိုကျတဲ့အခါ ကွှကျသားတှပွေလြေော့သှားလို့ ပေါ့ပါးသှားလိမ့ျမယျ။

တဈခွားနညျးလမျးတှအေနနေဲ့

• ယောဂလေ့ကငြ့ျကွည့ျပါ။

• စိတျဖိစီးမှုနဲ့ နာတာကငြျတာကိုသကျသာစမေယ့ျ အပနျးဖွနေညျးလမျးကိုသုံးပါ။

• ဘာကွောင့ျစိတျဖိစီးနရေတယျဆိုတာကို ရှာဖှဖေို့ အရငျးနှီးဆုံးသူ (သို့) ဆရာဝနျနဲ့ ဆှေးနှေးတိုငျပငျပါ။

ဒီနညျလမျးတှဟော လုံးဝပြောကျသှားမယျလို့ အာမ မခံနိုငျပမေယ့ျ အနညျးနဲ့အမြားတော့ သကျသာစနေိုငျတယျ။

>> ဒီလိုခေါငျးမကိုကျအောငျကာကှယျဖို့ …

ခေါငျးကိုကျစတေဲ့အခကြျတှကေို သိထားခွငျးက နောကျပိုငျးစိတျဖိစီးတာ၊ ခေါငျးကိုကျတာတှမေဖွဈအောငျ ကာကှယျပေးနိုငျမှာပါ။

ဒီလိုသိနိုငျဖို့ နေ့တိုငျးခေါငျးကိုကျဒိုငျယာရီရေးထားပါ။ စိတျဖိစီးမှုကိုဖွဈစနေိုငျတဲ့အခွအေနတှေဖွေဈတဲ့ အစားအသောကျကစလို့ ကိုယျလုပျတဲ့အလုပျမှနျသမြှတိ့ုကို ခရြေးမှတျပါ။ လပိုငျးလောကျမှာတငျ ဘာကွောင့ျ ကိုကျတတျတယျဆိုတာကို ရှာတှေ့လာမှာပါ။ ဥပမာအားဖွင့ျ တကယျလို့ တဈခုခုစားလို့ ခေါငျးကိုကျတာကို တှေ့လာရရငျ ဒီအစားအစာကို ရှောငျလို့ရတာပေါ့။

စိတျဖိစီးမှုကိုရှောငျရှားဖို့လညျးလိုတယျ။ နီကိုတငျး၊ ကဖိနျး၊ အရကျတှကေလညျး စိတျပူပနျမှုကို ပိုဆိုးစနေိုငျလာလိမ့ျမယျ။ ဒါကွောင့ျ ကောျဖီတှေ၊ အရကျတှေ၊ ဆေးလိပျတှကေို ရှောငျဖို့လိုတယျ။ လေ့ကငြ့ျခနျးမှနျမှနျလုပျတာကလညျး ခေါငျးကိုကျတာကို သကျသာစနေိုငျမှာပါ။

Dr. Mya Phoo Ngon (www.drmyanmar.com)