ဆီးချိုရဲ့နောင်ဆက်တွဲပြဿနာတွေကိုရှောင်ကြဉ်နိုင်ဖို့

(Unicode)

၁။ ကိုယျအလေးခြိနျလြော့ခပြါ။ ကနြျးမာရေးနဲ့ ညီညှတျတဲ့ ကိုယျအလေးခြိနျ ထားရှိခွငျးက သှေးတှငျးအခြိုဓာတျကို ပုံမှနျဖွဈစနေိုငျပါတယျ။ ဒါကွောင့ျ ဆရာဝနျ၊ အာဟာရပညာရှငျ၊ ကာယဆရာတို့နဲ့ တိုငျပငျပွီး ကိုယျနဲ့ကိုကျညီတဲ့ လေ့ကငြ့ျခနျးကို ပွုလုပျနိုငျပါတယျ။

၂။ ပုံမှနျဆီးခြိုတိုငျးပါ။ တိုငျးတာခကြျအဖွဟော ဆရာဝနျညှှနျကွားတဲ့ အတိုငျးအတာအတှငျးမှာ ရှိမရှိကို သိနိုငျမှာပါ။ ရလာတဲ့အဖွတှေကေို ရေးမှတျထားပွီး ကိုယျရဲ့အစားအသောကျ၊ လှုပျရှားမှုတှရေဲ့ အကြိုးသကျရောကျမှုတှကေိုပါ မှတျထားရငျပိုကောငျးပါတယျ။

၃။ ဆီးခြိုအညှှနျးကိနျး A1cသှေးဖောကျစဈပါ။ လှနျခဲ့တဲ့ ၂လ၃လအတှငျးမှာ ဆီးခြိုဘယျလောကျရှိသလဲ သိနိုငျဖို့အတှကျ A1cဖောကျစဈနိုငျပါတယျ။ ဆီးခြိုရောဂါအမြိုးအစား၂မှာ A1c ၇%အောကျရှိရပါမယျ။ ဘယျနှဈကွိမျလောကျ စဈသင့ျသလဲဆိုတာကို ဆရာဝနျနဲ့ တိုငျပငျပါ။

၄။ စားသမြှ ကစီဓာတျကိုမှတျထားပါ။ ကစီဓာတျဘယျလောကျစားနတေယျ၊ ဘယျနှဈကွိမျစားတယျဆိုတာတှကေို မှတျထားသင့ျပါတယျ။ ကစီဓာတျစားတာကို ထိနျးခြုပျခွငျးက ဆီးခြိုရောဂါထိနျးခြုပျရာမှာ အထောကျအကူပွုပါတယျ။ အမြှငျဓာတျမြားတဲ့ အစိမျးရောငျအသီးအရှကျ၊ ပဲနဲ့ အရောငျမခြှတျထားတဲ့ နှံပွောငျးတှကေို စားပေးပါ။

၅။ သှေးတိုး၊ သှေးတှငျးအဆီဓာတျ ကိုလကျစထရောနဲ့ Triglycerideတှကေို ထိနျးခြုပျပါ။ ဆီးခြိုရောဂါဟာ နှလုံးရောဂါကို ပိုဖွဈစနေိုငျတဲ့အတှကျ သှေးတိုးနဲ့ သှေးတှငျးအဆီဓာတျတို့ကို သတိထားရပါမယျ။ ဒါကွောင့ျ သှေးတိုး၊ ကိုလကျစထရောနဲ့ triglycerideအဆီဓာတျတှကေို ဘယျလိုထိနျးခြုပျရမယျ၊ ဘယျဆေးတှသေောကျသင့ျတယျဆိုတာကို ဆရာဝနျနဲ့ တိုငျပငျပါ။

၆။ လှုပျလှုပျရှားရှားနပေါ။ လေ့ကငြ့ျခနျးပုံမှနျပွုလုပျခွငျးက ကိုယျအလေးခြိနျကို ထိနျးခြုပျပေးနိုငျပါတယျ။ လေ့ကငြ့ျခနျးက စိတျဖိစီးမှုကို ကစြနေိုငျတဲ့အပွငျ သှေးတိုး၊ ကိုလကျစထရောနဲ့ triglycerideအဆီဓာတျတှကေို ကဆြငျးစနေိုငျပါတယျ။ ဒါကွောင့ျ တဈပတျကို ၅ရကျ တဈနေ့ကို နာရီဝကျခန့ျ ကိုယျလကျလှုပျရှားမှုပွုလုပျပါ။ လမျးလြောကျခွငျး၊ ကခုနျခွငျး၊ အရေိုဗဈ၊ ရကေူးခွငျး၊ တငျးနဈရိုကျခွငျး၊ စကျဘီးစီးခွငျး စတဲ့လေ့ကငြျခနျးတှေ ပွုလုပျနိုငျပါတယျ။ လှုပျလှုပျရှားရှား လုပျနကေမြဟုတျသူတှမှော ဖွညျးဖွညျးစီစနိုငျပါတယျ။ မိနဈ၃၀ ဆကျတိုကျမဟုတျပဲ ၁၀မိနဈစီခှဲလုပျတာ၊ ထမငျးစားပွီးခြိနျ ၁၀မိနဈလောကျလမျးလြောကျတာ၊ ကိုယျကာယကွံ့ခိုငျမှုလေ့ကငြ့ျခနျးတှကေို တဈခြို့ရကျတှမှော လုပျပေးတာ စသညျဖွင့ျ ကိုယျလကျလုှပျရှားမှုတှေ လုပျပေးပါ။

၇။ အိပျပါ။ အိပျရေးမဝသူတှဟော ပိုပိုပွီးစားခငြျစိတျတှေ ဖွဈလာတတျပွီး ဝလာတတျပါတယျ။ အိပျရေးဝတဲ့ ဆီးခြိုသမားတှမှော ကနြျးမာရေးနဲ့ ညီညှတျစှာ စားသောကျနိုငျပွီး ဆီးခြိုပမာဏကို ထိနျးခြုပျနိုငျတယျလို့ သိရပါတယျ။

၈။ စိတျဖိစီးမှုနညျးအောငျနပေါ။ စိတျဖိစီးမှုမြားခွငျးဟာ ဆီးခြိုတကျစနေိုငျပါတယျ။ စိတျဖိစီးမှုကို ပွပြေောကျအောငျ ၁၅မိနဈခန့ျငွိမျငွိမျလေးထိုငျနတော၊ တရားထိုငျတာ၊ ယောဂကငြ့ျတာတှေ လုပျနိုငျပါတယျ။

၉။ ဆရာဝနျနဲ့ပွသပါ။ အနညျးဆုံးတဈနှဈတဈကွိမျ ဆရာဝနျနဲ့ ပွသပွီး မကြျလုံးစဈဆေးမှု၊ သှေးပေါငျခြိနျ၊ ခွထေောကျစဈဆေးမှုနဲ့ ကြောကျကပျ၊ အာရုံကွောနဲ့ နှလုံးရောဂါ စတဲ့နောကျဆကျတှဲဆိုးကြိုးတှရှေိမရှိကို စဈဆေးကွည့ျရပါမယျ။ တဈကွိမျထကျလညျး ပိုပွနိုငျပါတယျ။

Dr. Mya Phoo Ngon (www.drmyanmar.com)