ကလေးက ဒီအတိုင်းပဲ စကားကိုနားမထောင်တတ်တာလား? ဒါမှမဟုတ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာတစ်ခုခုရှိနေလား?

>> ODD ဖြစ်နိုင်ချေများသောအချက်များ

• အမျိုးသားတွေမှာပိုအဖြစ်များပါတယ်။

• လျစ်လှျှူရှုခံရခြင်း၊ အကြမ်းဖက်ခံရခြင်း၊ သို့) လူကြီးမိဘအုပ်ထိန်းမှုကင်းမဲ့သော ကလေးများ

• ဆေးစွဲနေသော (သို့) စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာတစ်ခုခုရှိသော မိဘနှင့်အတူနေရသောကလေးများ

• စိတ်ခံစားမှုကိုထိန်းချုပ်ဖို့ခက်ခဲတဲ့ပြဿနာရှိသောကလေးနဲ့ စိတ်ရှုပ်မခံနိုင််တဲ့ကလေးတွေမှာ အဖြစ်များပါတယ်။

>> နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများ

• ဒီပြဿနာကြောင့် ကလေးရဲ့ အိမ်မှာနဲ့ကျောင်းမှာ နေ့စဉ်ဘဝကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေပါတယ်။

• ကိုယ့်ကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုလျော့နည်းလာစေတယ်။

• စိတ်တိုလွယ်တယ်

• လူမှုပတ်ဝန်းကျင်မှာဝင်မဆန့်ဘူး၊ ကန့်လန့်တိုက်တယ်

• ရင်းနှင်းခင်မင်မှုတစ်ခုခုကို တည်ဆောက်ဖို့နဲ့ ထိန်းသိမ်းဖို့ခက်ခဲတယ်

• စိတ်တိုဒေါသထွက်တာတွေကို ထိန်းချုပ်တဲ့နေရာမှာ ပြဿနာတွေဖြစ်လာတယ်

• လူမှုဆက်ဆံရေးစွမ်းရည်မကောင်းခြင်းနဲ့ အပြုအမူပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာတွေကြောင့် အပယ်ခံလိုခံစားလာရတယ်။

• ကျောင်းစာနဲ့ ကျောင်းတွင်းလုပ်ဆောင်မှုတွေမကောင်းဘူး

• ဆေးတွေသုံးလာမယ်။

• နောက်ဆုံးမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုသတ်သေတဲ့အထိဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ODD ရှိတဲ့ကလေးတွေမှာ အောက်ပါစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာတွေကိုလည်းခံစားရနိုင်ပါတယ။်

• စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ

• စိတ်ကျခြင်း

• ADHD လို့ခေါ်တဲ့ တစ်ခုခုကိုအာရုံမစိုက်နိုင်ဘဲနဲ့ ကဏှာမငြိမ် တက်ကြွလွန်ရောဂါ

• သင်ယူလေ့လာမှုနှင့် ဆက်သွယ်မှုဆို်င်ရာပြဿနာ

• သင်ယူလေ့လာမှုပိုင်းဆိုင်ရာချို့ယွင်းချက်များ

>> ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းဘယ်အချိန်သွားပြဖို့လိုပြီလဲ

ကလေးအတွက်တော့ သူ့အခြေအနေကိုမသိတဲ့အတွက် လူကြီးရဲ့ခိုင်းစေတဲ့အရာတွေကလုံးဝအဓိပ္ပါယ်မရှိဘူးလို့ ထင်နေပါလိမ့်မယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ကလေးမှာ ODD ခံစားနေရတယ်လို့ သံသယဖြစ်ရင် စိတ်ရောဂါအထူးကုဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးဖို့လိုပါတယ်။

>> ကုထုံးများ

• ADHD နဲ့ စိတ်ကျရောဂါ စတဲ့အခြားရောဂါတွေရှိတယ်ဆိုရင် သောက်ဆေးပေးပါလိမ့်မယ်။

ကုထုံးမှာတော့ အောက်ပါအချက်တွေပါဝင်ပါတယ်။

• မိဘများကိုစီမံခန့်ခွဲမှုသင်တန်းများပေးခြင်း - မိဘတွေကို ဒီအခြေအနေကိုပိုမိုကောင်းမွန်စွာကိုင်တွယ်စေနိုင်ဖို့အတွက် အကောင်းမြင်စိတ်နဲ့ ကလေးပြုစုပျိုးထောင်စွမ်းရည်တွေကို သင်ပေးပါတယ်။

• တစ်ဦးချင်းကုထုံးများ - ကလေးတစ်ဦးချင်းစီရဲ့အခြေအနေပေါ်လိုက်ပြီး သူ့ရဲ့ဒေါသတွေကိုထိန်းချုပ်ဖို့အတွက်နည်းလမ်းကောင်းတွေကို ပေးပါမယ်။

• လူမှုဆက်ဆံရေးစွမ်းရည်သင်တန်းများ - ကလေးကို ကိုယ်နဲ့ရွယ်တူတွေနဲ့ပေါင်းသင်းဆက်ဆံတဲ့အခါမှာ ဘယ်လိုပိုပြီးအကောင်းမြင်နည်းနဲ့ဆက်ဆံရမယ်ဆိုတာကို သင်ပေးပါတယ်။

ပြဿနာဖြေရှင်းနည်းသင်တန်းများ - အပြုအမူပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပိုဆိုးစေတဲ့အရာတွေကိုသိစေဖို့နဲ့ တွေးပုံတွေးနည်းတွေအကြောင်းကို သင်ပေးပြီးတော့ ဒီပြဿနာတွေကို လျော့ကျစေဖို့ အဖြေကိိုတွေးဖို့တွေကိုသင်ပေးပါတယ်။

>> နေထိုင်မှုပုံစံနှင့် အိမ်တွင်းကုထုံးများ

• ကလေးကို အပြုသဘောဆောင်တဲ့အပြုအမူတွေကို ပျိုးထောင်ပေးပါ။

• မိဘတွေအနေနဲ့လည်း ကလေးတွေကိုကိုယ်ဖြစ်စေချင်တဲ့ပုံစံအတိုင်း စံပြနေပြပါ။

• ကလေးနဲ့ကိုယ်နဲ့ကြားက တိုက်ပွဲတွေကိုဘယ်လိုကျော်ဖြတ်ရမလဲသင်ယူပါ။

• စည်းမျည်းစည်းကမ်းတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီးတသမတ်တည်းဖြစ်ပါစေ။ ပြီးတော့ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှုရှိပါစေ။

• ကလေးနဲ့မိဘကြားအပြန်အလှန်ဆက်သွယ်မှုပိုအားကောင်းလာစေဖို့အတွက် ပုံမှန်ဆက်သွယ်မှုလုပ်ဆောင်ချက်တွေကိုချမှတ်ပါ။

• ကျောင်း၊ အိမ်စတဲ့နေရာတွေက လူတိုင်းက ကလေးနဲ့သဟဇာတဖြစ်စေဖို့ကြိုးစားပါ။

Dr. Mya Myo Myo Swe (www.drmyanmar.com)

(Unicode)

Oppositional defiant disorder (ODD) ရှိတဲ့ကလေးတှကေ အမြားအားဖွင့ျ စိတျတိုစိတျဆိုးလှယျ၊ ကလနျကဆနျနဲ့ အငွငျးပှားတတျတဲ့သဘောရှိကွပါတယျ။

ကလေးတဈယောကျက လမျးလြှောကျတတျကာစအရှယျကနပွေီးတော့ ဆယျကြောျသကျအရှယျအထိ မိဘတှေ (သို့) အခွားသူတို့ကိုထိနျးကြောငျးပေးတဲ့သူတှကေို စိတျတိုစိတျဆိုး၊ ရိုငျးစိုငျး၊ ပမာမခန့ျပွုပွီးတော့ ကဏှာမငွိမျတဲ့အပွုအမူတှကေို ဆကျတိုကျ (သို့) မကွာခဏပွနတေတျပါတယျ။

>> ODD ရဲ့လက်ခဏာမြား

တဈခါတဈလမှော ရိုငျးစိုငျးတတျတဲ့သဘောရှိတဲ့ကလေးနဲ့ ODD ကိုခံစားနရေတဲ့ကလေးတှအေကွားမှာ ခှဲခွားရခကျပါတယျ။ ဒီပွူနာက မူကွိုအရှယျမှာစပွတတျပမေယ့ျလညျး ဆယျကြောျသကျအရှယျမရောကျခငျအခြိနျမှာ လညျးအဖွဈမြားပါတယျ။

ODD လို့အမညျသတျမှတျဖို့အတှကျဆိုရငျ အောကျပါအမြိုးအစားတှထေဲက အနညျးဆုံး ၄ ခုနဲ့ကိုကျညီရပါမယျ။

1.စိတျဆိုး၊ ကဏှာမငွိမျသောအပွုအမူ

• အမွဲလိုလိုမကြမေခမြျးဖွဈပွီး စိတျဆိုးဒေါသထှကျနတေတျတယျ

• တခွားသူတှေ(သို့) ထိတှေ့မှုတှကွေောင့ျ စိတျတိုလှယျတယျ

• စိတျဆတျတယျ

2.အငွငျးပှားပွီး ပမာမခန့ျအပွုအမူ

• တခွားသူတှကေို အကွောငျးတဈခုခုနဲ့ပတျသကျပွီး အမွဲလိုလို စိတျတိုနတေတျတယျ

• လူကွီးတှနေဲ့ ခဏခဏအငွငျးပှားတယျ

• အမွဲလိုလို လူကွီးတှရေဲ့ ညှှနျကွားခကြျတှေ၊ စညျးမညြျးတှနေဲ့ တောငျးဆိုမှုတှကေို ငွငျးဆနျတယျ

• သူရဲ့အမှားအတှကျ အခွားသူကိုအပွဈပုံခလြေ့ရှိတယျ

3.အာဃာတအငွှိုးကွီးတယျ

• လှနျခဲ့တဲ့ ၆ လအတှငျးမှာ မထိတထိရနျစတာတှနေဲ့ ဆိုးသှမျးတဲ့အပွုအမူတှကေို အနညျးဆုံး ၂ ခါလောကျပွုမူဖူးတယျ

>> လက်ခဏာတှကေ အောကျပါသတျမှတျခကြျတှနေဲ့လညျး ကိုကျညီရပါမယျ။

• အနညျးဆုံး မိမိရဲ့မောငျနှမသားခငြျးမဟုတျတဲ့ လူတဈယောကျယောကျကို ဒီအပွုအမူတှပွေရမယျ

• သူ့ရဲ့အပွုအမူတှကွေောင့ျ အိမျမှာ ကြောငျးမှာ အလုပျမှာ အနှောကျအယှကျဖွဈစတေယျ

• စိတျကခြွငျး၊ စိတျတကျလိုကျကလြိုကျဖွဈခွငျး၊ ဆေးစှဲခွငျး စတဲ့တခွားစိတျပိုငျးဆိုငျရာပွူနာတှကွေောင့ျ မဟုတျရဘူး

• ဒီအပွုအမူတှကေ အနညျးဆုံး ၆ လလောကျဖွဈနရေမယျ

ကြောငျး၊ အိမျ (သို့) မိတျဆှသေူငယျခငြျးမြားနှင့ျ စတဲ့နရောတဈခုခုထဲက တဈနရောမှပဲ သူ့ရဲ့ အပွုအမူတှပွေတယျဆိုရငျ ဒါကို အပြော့စားလို့သတျမှတျပါတယျ။ ဒီနရောတှထေဲကမှ ၂ နရောမှာပဲ သူ့ရဲ့အပွုအမူတှကေိုပွတယျဆိုရငျ အတနျအသင့ျဆိုးတယျျလို့သတျမှတျပွီးတော့ နရော ၃ နရောနဲ့အထကျမှာ ပွတယျဆိုရငျ ပွငျးထနျလို့သတျမှတျပါတယျ။

ဒီနရောမှာ မှတျထားဖို့လိုတာက လက်ခဏာတှကေ ပထမပိုငျးမှာတဈနရောမှာပဲဖွဈပွီးတော့ နောကျမှ အခွားနရောတှမှောပါပွလာတာမြိုးဖွဈနိုငျပါတယျ။

>> ODD ဖွဈစသေောအကွောငျးအရငျးမြား

ODD ဖွဈစတေဲ့အကွောငျးအရငျးအတိအကကြို မသိသေးပမေယ့ျလညျး ရောဂါပိုပေါျလာတာကို လှုံ့ဆောျပေးတဲ့အခကြျတှတေော့ရှိပါတယျ။

• ပတျဝနျးကငြျဆိုငျရာ - မိသားစုတှငျးအဆငျမပွမှေုတှေ၊ ကလေးအကွမျးဖကျမှု၊ လစြျလြူရှုခံရမှု၊ စညျးကမျးတငျးကွပျမှု၊ အုပျထိနျးမှုမရှိခွငျး စတဲ့ မိဘတှရေဲ့ကလေးပွုစုပြိုးထိုငျမှုဆိုငျရာပွူနာတှကွေားမှာနထေိုငျနရေတဲ့ကလေးတှေ

• ဇီဝဗဒေပိုငျးဆိုငျရာ - ဦးနှောကျခြို့ယှငျးမှုတှနေဲ့ ထိခိုကျဒဏျရာတှကွေောင့ျ အာရုံကွောဆဲလျတှအေခွငျးခွငျးဆကျသှယျဖို့အတှကျ ကူညီပေးတဲ့ အာရုံကွောဆကျသှယျခကြျအကူလေးတှရေဲ့ လုပျဆောငျမှုကိုပကြျယှငျးသှားစပေါတယျ။

• မြိုးရိုးဗီဇ - ODD ရှိတဲ့ကလေးတှရေဲ့မိသားစုထဲမှာ စိတျပိုငျးဆိုငျရာရောဂါတဈခုခုခံစားနရေလေ့ရှိပါတယျ။

>> ODD ဖွဈနိုငျခြမြေားသောအခကြျမြား

• အမြိုးသားတှမှောပိုအဖွဈမြားပါတယျ။

• လစြျလြှှူရှုခံရခွငျး၊ အကွမျးဖကျခံရခွငျး၊ သို့) လူကွီးမိဘအုပျထိနျးမှုကငျးမဲ့သော ကလေးမြား

• ဆေးစှဲနသေော (သို့) စိတျပိုငျးဆိုငျရာပွူနာတဈခုခုရှိသော မိဘနှင့ျအတူနရေသောကလေးမြား

• စိတျခံစားမှုကိုထိနျးခြုပျဖို့ခကျခဲတဲ့ပွူနာရှိသောကလေးနဲ့ စိတျရှုပျမခံနိုငျျတဲ့ကလေးတှမှော အဖွဈမြားပါတယျ။

>> နောကျဆကျတှဲဆိုးကြိုးမြား

• ဒီပွူနာကွောင့ျ ကလေးရဲ့ အိမျမှာနဲ့ကြောငျးမှာ နေ့စဉျဘဝကို အနှောင့ျအယှကျဖွဈစပေါတယျ။

• ကိုယ့ျကိုယျကို ယုံကွညျမှုလြော့နညျးလာစတေယျ။

• စိတျတိုလှယျတယျ

• လူမှုပတျဝနျးကငြျမှာဝငျမဆန့ျဘူး၊ ကန့ျလန့ျတိုကျတယျ

• ရငျးနှငျးခငျမငျမှုတဈခုခုကို တညျဆောကျဖို့နဲ့ ထိနျးသိမျးဖို့ခကျခဲတယျ

• စိတျတိုဒေါသထှကျတာတှကေို ထိနျးခြုပျတဲ့နရောမှာ ပွူနာတှဖွေဈလာတယျ

• လူမှုဆကျဆံရေးစှမျးရညျမကောငျးခွငျးနဲ့ အပွုအမူပိုငျးဆိုငျရာပွူနာတှကွေောင့ျ အပယျခံလိုခံစားလာရတယျ။

• ကြောငျးစာနဲ့ ကြောငျးတှငျးလုပျဆောငျမှုတှမေကောငျးဘူး

• ဆေးတှသေုံးလာမယျ။

• နောကျဆုံးမှာ ကိုယ့ျကိုယျကိုသတျသတေဲ့အထိဖွဈနိုငျပါတယျ။

ODD ရှိတဲ့ကလေးတှမှော အောကျပါစိတျပိုငျးဆိုငျရာပွူနာတှကေိုလညျးခံစားရနိုငျပါတယ။ျ

• စိုးရိမျပူပနျမှုမြား

• စိတျကခြွငျး

• ADHD လို့ခေါျတဲ့ တဈခုခုကိုအာရုံမစိုကျနိုငျဘဲနဲ့ ကဏှာမငွိမျ တကျကွှလှနျရောဂါ

• သငျယူလေ့လာမှုနှင့ျ ဆကျသှယျမှုဆိုျငျရာပွူနာ

• သငျယူလေ့လာမှုပိုငျးဆိုငျရာခြို့ယှငျးခကြျမြား

>> ဆေးရုံ၊ ဆေးခနျးဘယျအခြိနျသှားပွဖို့လိုပွီလဲ

ကလေးအတှကျတော့ သူ့အခွအေနကေိုမသိတဲ့အတှကျ လူကွီးရဲ့ခိုငျးစတေဲ့အရာတှကေလုံးဝအဓိပ်ပါယျမရှိဘူးလို့ ထငျနပေါလိမ့ျမယျ။ ကိုယ့ျရဲ့ကလေးမှာ ODD ခံစားနရေတယျလို့ သံသယဖွဈရငျ စိတျရောဂါအထူးကုဆရာဝနျနဲ့ တိုငျပငျဆှေးနှေးဖို့လိုပါတယျ။

>> ကုထုံးမြား

• ADHD နဲ့ စိတျကရြောဂါ စတဲ့အခွားရောဂါတှရှေိတယျဆိုရငျ သောကျဆေးပေးပါလိမ့ျမယျ။

ကုထုံးမှာတော့ အောကျပါအခကြျတှပေါဝငျပါတယျ။

• မိဘမြားကိုစီမံခန့ျခှဲမှုသငျတနျးမြားပေးခွငျး - မိဘတှကေို ဒီအခွအေနကေိုပိုမိုကောငျးမှနျစှာကိုငျတှယျစနေိုငျဖို့အတှကျ အကောငျးမွငျစိတျနဲ့ ကလေးပွုစုပြိုးထောငျစှမျးရညျတှကေို သငျပေးပါတယျ။

• တဈဦးခငြျးကုထုံးမြား - ကလေးတဈဦးခငြျးစီရဲ့အခွအေနပေေါျလိုကျပွီး သူ့ရဲ့ဒေါသတှကေိုထိနျးခြုပျဖို့အတှကျနညျးလမျးကောငျးတှကေို ပေးပါမယျ။

• လူမှုဆကျဆံရေးစှမျးရညျသငျတနျးမြား - ကလေးကို ကိုယျနဲ့ရှယျတူတှနေဲ့ပေါငျးသငျးဆကျဆံတဲ့အခါမှာ ဘယျလိုပိုပွီးအကောငျးမွငျနညျးနဲ့ဆကျဆံရမယျဆိုတာကို သငျပေးပါတယျ။

ပွူနာဖွရှေငျးနညျးသငျတနျးမြား - အပွုအမူပိုငျးဆိုငျရာပွူနာတှနေဲ့ပတျသကျပွီး ပိုဆိုးစတေဲ့အရာတှကေိုသိစဖေို့နဲ့ တှေးပုံတှေးနညျးတှအေကွောငျးကို သငျပေးပွီးတော့ ဒီပွူနာတှကေို လြော့ကစြဖေို့ အဖွကေိိုတှေးဖို့တှကေိုသငျပေးပါတယျ။

>> နထေိုငျမှုပုံစံနှင့ျ အိမျတှငျးကုထုံးမြား

• ကလေးကို အပွုသဘောဆောငျတဲ့အပွုအမူတှကေို ပြိုးထောငျပေးပါ။

• မိဘတှအေနနေဲ့လညျး ကလေးတှကေိုကိုယျဖွဈစခေငြျတဲ့ပုံစံအတိုငျး စံပွနပွေပါ။

• ကလေးနဲ့ကိုယျနဲ့ကွားက တိုကျပှဲတှကေိုဘယျလိုကြောျဖွတျရမလဲသငျယူပါ။

• စညျးမညြျးစညျးကမျးတှနေဲ့ပတျသကျပွီးတသမတျတညျးဖွဈပါစေ။ ပွီးတော့ ကြိုးကွောငျးဆီလြောျမှုရှိပါစေ။

• ကလေးနဲ့မိဘကွားအပွနျအလှနျဆကျသှယျမှုပိုအားကောငျးလာစဖေို့အတှကျ ပုံမှနျဆကျသှယျမှုလုပျဆောငျခကြျတှကေိုခမြှတျပါ။

• ကြောငျး၊ အိမျစတဲ့နရောတှကေ လူတိုငျးက ကလေးနဲ့သဟဇာတဖွဈစဖေို့ကွိုးစားပါ။

Dr. Mya Myo Myo Swe (www.drmyanmar.com)