ကလေးငယ်လေးများနဲ့ အူရောင်ငန်းဖျား

(Unicode)

    ကလေးလေးမှာ အဖြားတကျပွီး ရငျဘကျမှာ အနီကှကျတှေ ပေါျနသေလား? ဒါဆိုရငျတော့ အူရောငျငနျးဖြားရောဂါ ဖွဈနနေိုငျပါတယျ။ အူရောငျငနျးဖြားရဲ့ လက်ခဏာရပျတှေ၊ ဖွဈစတေတျတဲ့ အကွောငျးရငျးတှေ၊ ကုသနညျးတှနေဲ့ ဘယျလိုရှောငျကွဉျရမယျဆိုတာတှကေို ဖောျပွပေးလိုကျပါတယျ။

>>    အူရောငျငနျးဖြားရောဂါဆိုတာ ဘာလဲ?
    အူရောငျငနျးဖြားရောဂါပိုးဟာ ရောဂါရှိသူရဲ့ ဆီးတှေ၊ ဝမျးတှမှောပါတတျပွီး အစားအသောကျကနတေဈဆင့ျ ကူးစကျနိုငျတာကွောင့ျ အရမျးပြံ့နှံ့လှယျတဲ့ရောဂါတဈမြိုးပဲ ဖွဈပါတယျ။ ကလေးငယျလေးတှမှော အူရောငျငနျးဖြားရောဂါဖွဈတဲ့အခါ ကနြျးမာရေးအခွအေနေ ဆိုးရှားလာပွီး အမွနျ ဆရာဝနျ၊ ဆရာမတှနေဲ့ ပွသဖို့လိုတတျပါတယျ။

>>    ကလေးငယျတှမှော ဘာကွောင့ျဖွဈတတျသလဲ?
    Salmonella typhi နဲ့ Salmonella paratyphi ဆိုတဲ့ ဘကျတီးရီးယားပိုးတှကွေောင့ျ ဖွဈတတျပွီး လူလူခငြျး အစားအသောကျကနေ ကူးစကျနိုငျပါတယျ။

>>    ရောဂါလက်ခဏာမြား
    ရောဂါလက်ခဏာတှဟော ရတျတရကျကွီး ပေါျလာတာသောျလညျးကောငျး၊ ရကျသတ်တပတျအတှငျး တဖွညျးဖွညျးခငြျး ပေါျလာတာသောျလညျးကောငးျ ဖွဈနိုငျပါတယျ။ ကလေးငယျလေးတှမှော ဖွဈတတျတဲ့ လက်ခဏာရပျတှကေတော့ -
●    ၁၀၄°F လောကျအထိ အဖြားကွီးတတျခွငျး
●    ဝမျးလြှောခွငျး
●    ဝမျးခြုပျခွငျး
●    နုံးနခွေငျး
●    လညျခြောငျးနာခွငျး
●    လြှာထူခွငျး
●    ခေါငျးကိုကျခွငျး
●    အစားအသောကျပကြျခွငျး
●    မလှုပျခငြျ မကိုငျခငြျဖွဈခွငျး
●    ဗိုကျနာခွငျး
●    ကိုယျအလေးခြိနျ ကဆြငျးခွငျး
●    ဗိုကျပူလာခွငျး
●    ရငျခေါငျးနားမှာ အနီစကျတှေ၊ အနီကှကျတှေ ပေါျလာခွငျး စတာတှပေဲ ဖွဈပါတယျ။

>>    အူရောငျငနျးဖြားရောဂါကို သိရှိနိုငျဖို့
    ရောဂါလက်ခဏာကွည့ျရုံနဲ့ သိလှယျပမေယ့ျ သခြောအောငျ စဈဆေးကွည့ျဖို့တော့ လိုပါတယျ။ သှေးဖောကျစဈတာ၊ ရိုးတှငျးခွငျဆီ ဖောကျစဈတာမြိုး လုပျနိုငျပါတယျ။ ဝမျးမှာ ပိုးရှာနိုငျသလို ပိုးသတျဆေး မသောကျခငျ သှေးထဲလညျး ပိုးရှာနိုငျပါတယျ။

>>    ကုသနညျးမြား
    စောစောသိ စောစောကုခွငျးက အမွနျဆုံး သကျသာစနေိုငျပါတယျ။
၁။    အရညျမြားမြား တိုကျပါ။
    အဖြား၊ အနျတာ၊ ခြှေးထှကျတာ၊ ဝမျးလြောတာ စတာတှကွေောင့ျ အရညျဓာတျ ဆုံးရှုံးမှု မြားနိုငျတာကွောင့ျ ရနေဲ့အာဟာရပွည့ျဝတဲ့ အရညျတှမြေားမြား တိုကျရပါမယျ။ နေ့တိုငျး အနညျးဆုံး ရေ ၈ ခှကျကနေ ၁၀ ခှကျလောကျ သောကျသင့ျပါတယျ။ စှပျပွုတျ၊ ကြိုခကြျထားတဲ့နို့နဲ့ အခွားအရညျတှလေညျး တိုကျနိုငျပါတယျ။ ဓာတျဆားရညျတိုကျဖို့ လို၊ မလိုကိုတော့ ဆရာဝနျကို မေးမွနျးပါ။

၂။    အနားယူပါစေ။
    အူရောငျငနျးဖြားဟာ လူကွီးတှကေိုတောငျ နုံးသှားစနေိုငျတဲ့အတှကျ ကလေးငယျလေးတှမှောဆို ပိုဆိုးတတျပါတယျ။ ဒါကွောင့ျ ဖြားနစေဉျမှာရော၊ အဖြားကပြွီး ၁ ပတျထိတိုငျအောငျ အနားယူစပေါ။ အခနျးကိုလညျး ရှငျးလငျးပွီး လဝေငျလထှေကျကောငျးအောငျ ထားပါ။

၃။    နေ့စဉျသန့ျစငျပေးပါ။
    ဖြားနစေဉျမှာလညျး ရပေတျဝတျနဲ့ တိုကျပေးပါ။ အပူကိုလညျး ကစြနေိုငျပါတယျ။ နေ့တျိုငျး သှားတိုကျပေးပါ။

၄။    ပိုးသတျဆေး သောကျပါ။
    ပိုးတှေ သစေဖေို့ ဆရာဝနျ တိုကျခိုငျးတဲ့ ပိုးသတျဆေးကို ညှှနျကွားခကြျအတိုငျး ရကျပွည့ျအောငျ တိုကျရပါမယျ။

>>    ကာကှယျရနျနညျးလမျးမြား
    အူရောငျငနျးဖြားရောဂါကို ကာကှယျနိုငျဖို့ -
●    မစားခငျ၊ မသောကျခငျမှာ ခွတှေေ၊ လကျတှေ သခြောဆေးပေးပါ။
●    ရသေန့ျပဲ တိုကျပါ။ ရကေို အခြိနျအတနျကွာ ကြိုခကြျအအေးခံပွီးမှ တိုကျပါ။
●  ကနြျးမာရေးနဲ ညီညှတျတဲ့ အစားအသောကျတှကေို စားသုံးပါ။ လမျးဘေးစာတှမှော အူရောငျငနျးဖြားရောဂါပိုး ပါနနေိုငျတဲ့အတှကျ ရှောငျကွဉျပါ။
●    ပတျဝနျးကငြျကို သန့ျသန့ျရှငျးရှငျးထားပါ။

Dr. Mya Phoo Ngon (www.drmyanmar.com)