ကလေးတွေကို အသံတိတ် ဒုက္ခပေးနေတဲ့ ခဲဆိပ်သင့်ခြင်း

♦ အိမ်​ထဲမှာ ခဲနဲ့ပတ်​သတ်​တဲ့အရာ​တွေ မရှိပါ​စေနဲ့။

• က​လေးအသုံးအ​ဆောင်​၊ လက်​ဝတ်​လက်​စာ​း၊ ကစားစရာ​တွေနဲ့ အိမ်​​ထောင်​ပရိ​ဘောဂ​တွေမှာ ခဲပါဝင်​တတ်​ပါတယ်​။ ခဲပါဝင်​တတ်​တဲ့ ပစ္စည်​း​တွေကို ​ရှောင်​ကြဉ်​သင်​့ပါတယ်​။ နိုင်​ငံရပ်​ခြားကလာတဲ့ ​ရိုးရာ​ဆေး​တွေ၊ ​ဆေးဖက်​ဝင်​အပင်​​တွေ၊ ဟင်​းခက်​အ​မွေးအကြိုင်​​တွေနဲ့ အလှကုန်​ပစ္စည်​း​တွေမှာ ခဲပါဝင်​​​လေ့ ရှိတတ်​ပါတယ်​။

• ခဲနဲ့စပ်​ဆိုင်​တဲ့ အလုပ်​​တွေကို ​သေချာသတိထား လုပ်​​ဆောင်​ပါ။ အ​ဆောက်​အဦးပြန်​လည်​ပြင်​ဆင်​ခြင်​း၊ ​ရေပိုက်​တပ်​ဆင်​ပြုပြင်​ခြင်​း၊ ဖန်​ပစ္စည်​းပြုလုပ်​ခြင်​း၊ ခဲကျည်​ဆန်​များ၊ ခဲပိုက်​ကွန်​များအသုံးပြုခြင်​း၊ သ​ငေ်္ဘာ​ဆေးသုတ်​ခြင်​း၊ ​ပန်​းအိုးလုပ်​ငန်​းများနဲ့ ခဲအ​ရောင်​းအဝယ်​လုပ်​ငန်​းများ ပါဝင်​ပါတယ်​။

• အိမ်​မပြန်​မီ ​ရေမိုးချိုးပြီး အဝတ်​အစားများ လဲပါ။

• အလုပ်​ပြီးတာနဲ့ လက်​​တွေ၊ မျက်​နှာ​တွေကို ​ဆေး​ကြောပါ။

• အလုပ်​အဝတ်​အစားများကို သတ်​သတ်​​လျော်​ပါ။

♦ အစားအစာ​တွေမှာ ခဲဓာတ်​မပါ​ဝင်​​စေရန်​

• ဘုံ​ဘိုင်​​ခေါင်​း​ရေကို အသုံးမပြုမီ ၁မိနစ်​ခန်​့ ဖွင်​့ချခြင်​းဖြင့် ခဲပါဝင်​မှုနည်​း​စေပါတယ်​။ ချက်​ပြုတ်​ဖို့၊ ​သောက်​သုံးဖို့နဲ့ က​လေးနို့ဘူး​ဖျော်​ဖို့ ဘုံဘိုင်​​ရေကို ​ရေ​အေးကိုသာ အသုံးပြုသင်​့ပါတယ်​။

• ခဲမပါဝင်​တဲ့ ပန်​းကန်​ခွက်​​ယောက်​​တွေကိုသာ အသုံးပြုသင်​့ပါတယ်​။လက်​တင်​အ​မေရိက၊ ​အ​ရှေ့အလယ်​ပိုင်​း၊ အိန္ဒိယနဲ့ တရုတ်​ပြည်​မှ အိုးခွက်​​တွေမှာ ခဲပါဝင်​တတ်​ပါတယ်​။ ဖန်​ခွက်​​တွေ၊ ​ကျောက်​​တွေနဲ့ ဒန်​တွေမှာလည်​း ခဲပါဝင်​ပါတယ်​။

• ခဲ​ရော​နှောပါဝင်​​နေတဲ့ ​ဆေးဘက်​ဝင်​ ဟင်​းခတ်​အ​မွေးအကြိုင်​များကိုလည်​း ​ရှောင်​ကြဉ်​သင်​့ပါတယ်​။

♦ ခဲဓာတ်​ကိုကာကွယ်​နိုင်​ဖို့ ကယ်​လ်​ဆီယမ်​၊ သံဓာတ်​နဲ့ ဗီတာမင်​စီဓာတ်​ကြွယ်​ဝတဲ့ အစားအစာများကို ​ကျွေးပါ။

ကယ်​လ်​ဆီယမ်​ဓာတ်​များပြားတဲ့ နို့၊ ချိစ်​၊ ဒိန်​ချဉ်​နဲ့ ဟင်​းနုနွယ်​ရွက်​များ၊ သံဓာတ်​ပါဝင်​တဲ့ ပဲသီး၊ အသား၊ ပဲ၊ ဟင်​းနုနွယ်​၊ ဥနဲ့ နှံ​ပြောင်​း၊ ဗီတာမင်​စီဓာတ်​ ပြည်​့ဝတဲ့ လိ​မေ္မာ်​သီး၊ လိ​မေ္မာ်ရည်​၊ ဂရိတ်​ဖရု၊ ခရမ်​းချဉ်​သီးနဲ့ ငရုပ်​ပွစိမ်​းတို့ကို များများ​ကျွေးသင်​့ပါတယ်​။

Dr. Mya Phoo Ngon (www.drmyanmar.com)

(Unicode)

ခဲဆိပျသင့ျခွငျးဟာ လူကွီးမိဘတှနေဲ့ ကလေးဆရာဝနျတှေ သတိမမူမိတတျကွပဲ ကလေးတှကေို အသံတိတျ ဒုက်ခပေးနတေဲ့ အရာတဈခုပဲ ဖွဈပါတယျ။

>> ခဲဆိပျသင့ျခွငျး

ခဲပါတဲ့အရာတှကေို စားမိဝါးမိခွငျး၊ ရှုရှိုကျမိခွငျးတို့ကွောင့ျ ခဲဆိပျသင့ျလေ့ရှိပါတယျ။ တဈခါတဈရံ မကြျစိနဲ့တောငျ မမွငျရတဲ့ ခဲအမှုနျအမှှားတှကွေောင့ျ အဆိပျသင့ျတတျပါသေးတယျ။ ကလေးတှမှော နံရံသုတျဆေးတှမှော ပါဝငျတဲ့ ခဲမှုနျတှကေနေ ခဲဆိပျသင့ျတာ အမြားဆုံးဖွဈပါတယျ။

ခဲဆိပျသင့ျခွငျးဟာ ကလေးတှမှော ကွီးထှားမှု၊ အမူအကငြ့ျနဲ့ လေ့လာသငျယူနိုငျစှမျးတှကေို နှောင့ျနှေးစနေိုငျတတျပါတယျ။ ခဲဆိပျဟာ တဈခြို့ကလေးတှမှော မမှေးခငျကတညျးက ဒုက်ခပေးတတျပါသေးတယျ။ ဒါကွောင့ျ ကလေးယူဖို့ ကွံရှယျထားသူတှမှော ခဲဆိပျကို ရှောငျကွဉျကွဖို့ အရေးကွီးလှပါတယျ။

>> ကလေးငယျလေ ပိုအရေးကွီးလေ

ကလေးငယျလေးတှဟော ကွမျးပွငျမှာ လှဲလြောငျးမှောကျ၊တှားသှားရငျးနဲ့ လကျစုပျတာ၊ ပစ်စညျးတှေ အရုပျတှကေို ပါးစပျထဲ ထည့ျတာမြိုး လုပျလေ့ရှိပါတယျ။ ဒါကွောင့ျ ခဲမှုနျတှေ၊ သငျ်ဘောဆေးအမှုနျတှေ ပါးစပျထဲဝငျပွီး ခဲဆိပျသင့ျဖို့ အခှင့ျအလမျး ပိုမြားပါတယျ။ ကွးီထှားဆဲ ဖှံ့ဖွိုးဆဲ ကလေးတှမှော ခဲဓာတျအနညျးငယျမြှနဲ့ပငျ ဒုက်ခပေးအန်တရာယျပေးနိုငျပါတယျ။

>> ကလေးတှေ ခဲဆိပျမသင့ျစရေနျ

♦ ခဲအမှုနျတှကေို သခြောဆေးကွောပါ။

၁၉၇၈အစောပိုငျးကာလမှာ ဆောကျခဲ့တဲ့ အိမျဟောငျးတှမှော နထေိုငျသူတှဖွေဈခဲ့ရငျ ခဲမှုနျတှကေို သခြောဆေးကွောသင့ျပါတယျ။

• ကလေးလကျနဲ့ အရုပျတှကေို ပုံမှနျ ဆေးကွောပေးပါ။

• ကွမျးပွငျတှနေဲ့ ပွတငျးပေါကျဘောငျတှကေို အဝတျစိုနဲ့ သခြောဆေးပါ။ ဆေးထားတဲ့ ရဆေိုးတှကေို အိမျသာကငြျးထဲသာ သှနျပဈလိုကျပါ။ စားပှဲခငျး၊ အိပျရာခငျးတှကေို သခြောဖုနျခါသင့ျပါတယျ။

♦ အိမျဟောငျးတှကေို သခြောပွုပွငျပါ။

• ကှာနတေဲ့ဆေးတှကေို ပုံမှနျပွနျသုတျပါ။ အန်တရာယျမဖွဈစပေဲ ဘယျလိုဆေးသုတျသင့ျသလဲ ဆိုတာကို ကနြျးမာရေးဌာနမှာ မေးမွနျးသင့ျပါတယျ။ ဆေးသုတျပွုပွငျရေးဌာနတှမှောလညျး အကူအညီတောငျးနိုငျပါတယျ။

• ဒီလို ပွုပွငျနစေဉျ ကိုယျဝနျဆောငျအမြိုးသမီးမြားနဲ့ ကလေးသူငယျမြားကို ဝေးဝေးနစေသေင့ျပါတယျ။

လေးဘကျတှားအရှယျကလေးငယျမြားကို သုတျဆေးအပိုငျးအစတှေ၊ နံရံကပျဆေးတှေ၊ အမှုနျအမှိုကျတှနေဲ့ စားခွငျး၊ ဆော့ခွငျးမပွု စရေနျ သတိပွု စောွင့ျကည့ျသင့ျပါတယျ။

• အိမျတှမေဝယျမငှားခငျ အိမျရှငျကို ခဲအကွောငျး ကွိုတငျမေးမွနျးထားသင့ျပါတယျ။

♦ အိမျထဲမှာ ခဲနဲ့ပတျသတျတဲ့အရာတှေ မရှိပါစနေဲ့။

• ကလေးအသုံးအဆောငျ၊ လကျဝတျလကျစား၊ ကစားစရာတှနေဲ့ အိမျထောငျပရိဘောဂတှမှော ခဲပါဝငျတတျပါတယျ။ ခဲပါဝငျတတျတဲ့ ပစ်စညျးတှကေို ရှောငျကွဉျသင့ျပါတယျ။ နိုငျငံရပျခွားကလာတဲ့ ရိုးရာဆေးတှေ၊ ဆေးဖကျဝငျအပငျတှေ၊ ဟငျးခကျအမှေးအကွိုငျတှနေဲ့ အလှကုနျပစ်စညျးတှမှော ခဲပါဝငျလေ့ ရှိတတျပါတယျ။

• ခဲနဲ့စပျဆိုငျတဲ့ အလုပျတှကေို သခြောသတိထား လုပျဆောငျပါ။ အဆောကျအဦးပွနျလညျပွငျဆငျခွငျး၊ ရပေိုကျတပျဆငျပွုပွငျခွငျး၊ ဖနျပစ်စညျးပွုလုပျခွငျး၊ ခဲကညြျဆနျမြား၊ ခဲပိုကျကှနျမြားအသုံးပွုခွငျး၊ သငျ်ဘောဆေးသုတျခွငျး၊ ပနျးအိုးလုပျငနျးမြားနဲ့ ခဲအရောငျးအဝယျလုပျငနျးမြား ပါဝငျပါတယျ။

• အိမျမပွနျမီ ရမေိုးခြိုးပွီး အဝတျအစားမြား လဲပါ။

• အလုပျပွီးတာနဲ့ လကျတှေ၊ မကြျနှာတှကေို ဆေးကွောပါ။

• အလုပျအဝတျအစားမြားကို သတျသတျလြောျပါ။

♦ အစားအစာတှမှော ခဲဓာတျမပါဝငျစရေနျ

• ဘုံဘိုငျခေါငျးရကေို အသုံးမပွုမီ ၁မိနဈခန့ျ ဖှင့ျခခြွငျးဖွင့ျ ခဲပါဝငျမှုနညျးစပေါတယျ။ ခကြျပွုတျဖို့၊ သောကျသုံးဖို့နဲ့ ကလေးနို့ဘူးဖြောျဖို့ ဘုံဘိုငျရကေို ရအေေးကိုသာ အသုံးပွုသင့ျပါတယျ။

• ခဲမပါဝငျတဲ့ ပနျးကနျခှကျယောကျတှကေိုသာ အသုံးပွုသင့ျပါတယျ။လကျတငျအမရေိက၊ အရှေ့အလယျပိုငျး၊ အိန်ဒိယနဲ့ တရုတျပွညျမှ အိုးခှကျတှမှော ခဲပါဝငျတတျပါတယျ။ ဖနျခှကျတှေ၊ ကြောကျတှနေဲ့ ဒနျတှမှောလညျး ခဲပါဝငျပါတယျ။

• ခဲရောနှောပါဝငျနတေဲ့ ဆေးဘကျဝငျ ဟငျးခတျအမှေးအကွိုငျမြားကိုလညျး ရှောငျကွဉျသင့ျပါတယျ။

♦ ခဲဓာတျကိုကာကှယျနိုငျဖို့ ကယျလျဆီယမျ၊ သံဓာတျနဲ့ ဗီတာမငျစီဓာတျကွှယျဝတဲ့ အစားအစာမြားကို ကြှေးပါ။

ကယျလျဆီယမျဓာတျမြားပွားတဲ့ နို့၊ ခြိဈ၊ ဒိနျခဉြျနဲ့ ဟငျးနုနှယျရှကျမြား၊ သံဓာတျပါဝငျတဲ့ ပဲသီး၊ အသား၊ ပဲ၊ ဟငျးနုနှယျ၊ ဥနဲ့ နှံပွောငျး၊ ဗီတာမငျစီဓာတျ ပွည့ျဝတဲ့ လိမ်မောျသီး၊ လိမ်မောျရညျ၊ ဂရိတျဖရု၊ ခရမျးခဉြျသီးနဲ့ ငရုပျပှစိမျးတို့ကို မြားမြားကြှေးသင့ျပါတယျ။

Dr. Mya Phoo Ngon (www.drmyanmar.com)