ဉာဏ်ကောင်းခြင်းရဲ့ အကြောင်းရင်းများ

(Unicode)

    ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးကို လေ့လာတဲ့လေ့လာမှုတွေဟာ ဘာကြောင့်ဉာဏ်ကောင်းရတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းရင်းကို ဖြေရှင်းဖို့ ကြိုးစားခဲ့ဖူးကြပါတယ်။ ခေတ်အဆက်ဆက် လေ့လာခဲ့ကြရာမှာ အထူးသဖြင့် စိတ်ပညာအထူးပြုလေ့လာသူတွေက ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးဟာ မျိုးရိုးဗီဇနဲ့ ဆက်ဆိုင်နေတာ၊ ဒါမှမဟုတ် ကလေးရဲ့ကြီးပြင်းရာပတ်ဝန်းကျင်၊ မိဘအုပ်ထိန်းမှု၊ ဘဝအတွေ့အကြုံစတာတွေနဲ့ ဆက်ဆိုင်နေတာ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ယူဆကြပါတယ်။ ပြောရမယ်ဆိုရင် နှစ်မျိုးလုံးဖြစ်နိုင်တာပါပဲ။ လတ်တလောမှာတော့ လေ့လာသူတွေက ဒီမျိုးရိုးဗီဇနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် လွှမ်းမိုးမှုနှစ်မျိုးလုံးက ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

>>    မျိုးရိုးဗီဇရဲ့ လွှမ်းမိုးမှု
    ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးအပေါ် မျိုးရိုးဗီဇရဲ့လွှမ်းမိုးမှုရှိမရှိဆိုတာကို လေ့လာဖို့ မျိုးရိုးဗီဇခန့်မှန်းမှု heritability estimates ဆိုတာကို သုံးခဲ့ကြပါတယ်။ မျိုးရိုးဗီဇခန့်မှန်းမှုဆိုတာ IQ စစ်ဆေးမှုလိုမျိုး သင်္ချာသဘောတရားနဲ့ လူတစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက်အပေါ် မျိုးရိုးဗီဇရဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို တွက်ချက်ခဲ့ကြပါတယ်။ မျိုးရိုးဗဇလွှမ်းမိုးမှုကို 0.0 (လုံးဝလွှမ်းမိုးမှုမရှိ) ဆိုတာကနေ 1.0 (လုံးလုံးကြီးကို လွှမ်းမိုးမှုရှိတယ်) ဆိုပြီး ကိုယ်စားပြုလေ့လာခဲ့ပါတယ်။ မျိုးရိုးဗီဇလွှမ်းမိုးမှုပျမ်းမျှ 0.40ရှိတယ်ဆိုတာဟာ 40% သော ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေး အမျိုးအစားဟာ မျိုးရိုးဗီဇကြောင့်ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုနိုင်တာပေါ့။ များသောအားဖြင့်မျိုးရိုးဗီဇလွှမ်းမိုးမှုကို မျိုးရိုးဗီဇချွတ်စွပ်တူပေမယ့် ကြီးပြင်းရာပတ်ဝန်းကျင်မတူတဲ့ ချွတ်စွပ်အမြွာတွေမှာ လေ့လာတတ်ကြပါတယ်။
    ဒီလိုအမြွာလေ့လာမှုတွေအရ ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးအပေါ် မျိုးရိုးဗီဇရဲ့လွှမ်းမိုးမှုဟာ 0.50 ရှိတယ်လို့ ဆို ပါတယ်။ ဒီပမာဏအရကလေးတစ်ယောက်ရဲ့ ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေး တစ်ဝက်လောက်ဟာ ကလေးရဲ့ မျိုးရိုးဗီဇပေါ်မူတည်နေတယ်ဆိုတာ သိနိုင်ပါတယ်။ နောက်တစ်ဝက်ကတော့ ကလေးရဲ့ လူနေမှု အဆင့်အတန်း၊ ပြုစုစောင့်ရှောက်သူတွေရဲ့ ပညာရေးအပေါ်ထားတဲ့ စိတ်သဘောထား၊ ပညာရေး အခွင့်အလမ်းနဲ့ တစ်ခြားလူနေမှုအကြောင်းအရာတွေ အများကြီးအပေါ်မှာ မူတည်နေပါတယ်။

>>    ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးပေါ် ယဉ်ကျေးမှုရဲ့လွှမ်းမိုးမှု
    ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးဟာ တချို့ယဉ်ကျေးမှုပုံစံတွေဖြစ်တဲ့ တချို့ဘာသာစကားတွေ၊ ဗဟုသုတ တွေကို အသက်အစောပိုင်းမှာ ထိတွေ့မှုရခဲ့ရင်ပြောင်းလဲမှုတွေဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးတဲ့အာဖရိကန်၊ အမေရိကန်ကလေးတွေဟာ ဖြစ်စဉ်ကိုပြန်ပြောင်း ပြောဆိုပြီး နေ့စဉ် ဘဝကို ပြန်ပြောတတ်တဲ့ပုံစံမျိုး (ဥပမာ - ဒီမနက်က မစ္စတာစမစ် ဘာလုပ်လိုက်လဲသိလား။) နဲ့ ကြီးပြင်း လာတတ်ကြပါတယ်။ ဒီလိုစကားပြောဆိုမှုမျိုးမှာ မေးခွန်းတွေ အများကြီးပေါ်လာနိုင်ပေမယ့် သူတို့ ကလေးတွေဟာ အချိန်ကြာလာတဲ့အခါ အချက်အလက် တိတိကျကျပြောဆိုတာမျိုးထက် စကားစမြည် ပြောဆိုတာလောက်သာ တတ်ပါတော့တယ်။ ဒီလိုမေးခွန်းမျိုးတွေဟာ လူမှုဆက်ဆံရေးအတွက် အရေးပါပေမယ့် မေးခွန်းမေးသူရဲ့မေးခွန်းကို တိတိကျကျဖြေဆိုရမယ့် ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေး စစ်ဆေးမှုအတွက်ကျတော့ သိပ်အဆင်မပြေပြန်ပါဘူး။ သူတို့ရဲ့နေ့စဉ်ဘဝကို ပြောဆိုနေကျမို့လို့ မေးခွန်းတိတိကျကျ မေးတဲ့အခါ ဒီကလေးတွေဟာ ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးစစ်ဆေးမှုမှာ အမှတ်နည်း နေလေ့ရှိကြပါတယ်။ သူတို့ရဲ့နေ့စဉ်ဘဝနဲ့ မေးခွန်းပုံစံက မကိုက်ညီလို့ပါ။
    ဝင်ငွေအသင့်အတင့်ရှိ လူဖြူနဲ့ အာရှတိုင်းသား မိသားစုတွေမှာကျတော့ ကလေးကို အဖြေတစ်မျိုးတည်း ဖြေရမယ့် ဗဟုသုတမေးခွန်းတွေ မေးလေ့ရှိပါတယ်။ (ဥပမာ - ဒါဘာစာလုံးလဲ။ ဒါဘာပုံလေးလဲ။ စသဖြင့်) ဒီမေးခွန်းမျိုးတွေဟာ IQ စစ်ဆေးမှုတွေမှာ သုံးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းမျိုးနဲ့တူတာမို့ သူတို့အတွက် ဖြေရတာ သက်သောင့်သက်သာရှိပြီး အဖြေလည်း ပိုမှန်လေ့ရှိပါတယ်။

>>    လူနေမှုအဆင့်အတန်းရဲ့လွှမ်းမိုးမှု
    မိသားစုရဲ့ လူနေမှုအဆင့်အတန်းပုံစံကလည်း ကလေးတွေရဲ့ အသိဉာဏ်ဖွံ့ဖြိုးမှုမှာ အရေးပါပါတယ်။ လူနေမှုအဆင့်အတန်းနိမ့်ပါးတဲ့ မိသားစုတွေမှာ ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေး နိမ့်ပါးလေ့ရှိကြပါသတဲ့။
    လူနေမှုအဆင့်အတန်းတစ်ခုဟာ မိသားစုရဲ့ စီးပွားရေးနဲ့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းထဲ ဂုဏ်ရည်အဆင့်အတန်းကို ဆိုလိုပါတယ်။ လူနေမှုအဆင့်အတန်း မြင့်မားလေလေ၊ မိသားစုဝင်ငွေ များလေလေနဲ့ လိုအပ်တဲ့ စွမ်းအားအရင်းအမြစ်တွေကို ရနိုင်လေလေပါပဲ။ ဒါကြောင့် လူနေမှုအဆင့်အတန်း မြင့်လေလေ ကလေးအတွက် အစားအသောက်၊ အဝတ်အစား၊ နေရာထိုင်ခင်း၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ပညာရေးတွေကို အကောင်းဆုံး ထောက်ပံ့ပေးနိုင်ပါတယ်။
    ကျန်းမာ၊ အေးချမ်း၊ လုံခြုံစိတ်ချပြီး၊ ဗိုက်ဝနေတဲ့ ကလေးလေးတစ်ယောက်၊ မိဘတွေကလည်း ပညာရေးကို တန်ဖိုးထားတဲ့ ကလေးလေးတစ်ယောက်ဟာ သူတို့ရဲ့အချိန်တွေ၊ စွမ်းအင်တွေကို စိတ်အာရုံနဲ့ လုပ်ရတဲ့အလုပ်တွေမှာ ကောင်းကောင်းအာရုံစိုက်နိုင်တာပေါ့။ ဒီလိုမဟုတ်ဘဲ သူတို့လုံခြုံရေးအတွက်ကို အမြဲတစေ ပူပန်နေရတယ်၊ ဗိုက်ဆာနေတယ်၊ ဖျားနာနေတယ်၊ အရမ်းကို ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေတယ်၊ မိဘတွေက အရမ်းအလုပ်များလို့ ကလေးပညာရေးကို သေချာဂရုမစိုက်နိုင်ဘူးဆိုရင် ကလေးတွေဟာ သူတို့ရဲ့ အသိစိတ်ဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် ကောင်းကောင်းအာရုံစိုက်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါ့အပြင် တစ်နေ့တစ်နေ့ စားသောက်ဖို့ အသည်းအသန်ရုံးကန်မနေရတဲ့ အဖေ အမေတွေဟာ ကလေးနဲ့ အတူ စာဖတ်တာ၊ ကစားနည်းလေးတွေ ဆော့ကစားတာ၊ အိမ်စာတွေ ကူလုပ်ပေးတာစတာတွေ လုပ်ပေးနိုင်တာပေါ့။ ဒီလိုအချိန်ပိုပေးပြီး အာရုံစူးစိုက်ပေးခြင်းဖြင့် ကလေးရဲ့အသိဉာဏ်ကို ကောင်းကောင်းဖွံ့ဖြိုးစေပြီး ကလေးတွေကို ပညာရေးရဲ့ အရေးကြီးပုံတွေကို သိရှိစေနိုင်ပါတယ်။

>>    ပညာရေးရဲ့လွှမ်းမိုးမှု
    လေ့လာသူတွေက ကလေးကျောင်းမှာ အချိန်ဘယ်လောက်ထိနေတယ်ပေါ် မူတည်ပြီး IQ အဆင့် ကွာခြားတယ်လို့ ဆိုပါသေးတယ်။ ကျောင်းမှာနေတဲ့ အချိန်များလေလေ၊ ကလေးရဲ့ IQ ပမာဏ မြင့်လေလေပါပဲတဲ့။ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတာက ကျောင်းကဆရာ၊ ဆရာမတွေဟာ ကလေးတွေကို မေးခွန်းတွေ ဖြေတတ်အောင်၊ ပြဿနာတွေဖြေရှင်းတတ်အောင်၊ ဗဟုသုတတွေ လေ့လာနိုင်အောင် သင်ကြားပေး နိုင်တဲ့အတွက် ကျောင်းမှာ သင်ကြားထားတာတွေလိုပဲ ပြင်ဆင်ထားတဲ့ IQ စစ်ဆေးမှုကို ဖြေနိုင်တာကြောင့်ပါ။ ဒါကြောင့် မေးခွန်းမျိုးတွေနဲ့ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်နေတဲ့ကလေးတွေဟာ ပိုဖြေနိုင်တာပေါ့။ ကျောင်းကောင်းကောင်း မတက်နိုင်တဲ့ ကလေးတွေအဖို့မှာတော့ ဒီလိုမေးခွန်းတွေဖြေရာမှာ အခက်အခဲတွေ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။

Dr. Mya Phoo Ngon (www.drmyanmar.com)