မိုးလုံလေလုံကစားကွင်းကနေ ကူးတဲ့ရောဂါ

​>> ဖေ​ဖေ​မေ​မေတို့ သတိထားဖို​့​ပြောပြချင်​တာက

ကိုယ်​့က​လေးမှာသာ ဒီ​ရောဂါဖြစ်​ရင်​ အိမ်​မှာပဲ ထား​စေချင်​တယ်​။ ​ကျောင်​း​တွေ၊ ​နေ့က​လေးထိန်​း​တွေ မပို့ပါနဲ့။ လူများတဲ့​နေရာ​တွေ ​ရှောင်​​ပေးပါ။ တစ်​ပတ်​၁၀ရက်​​လောက်​ က​လေးကိုအိမ်​ထဲမှာပဲ ထား​တာ​ကောင်​းတယ်​။

တစ်​ကိုယ်​ရည်​သန်​့ရှင်​း​ရေးကို ဂရုစိုက်​မယ်​။ က​လေးကို ကိုင်​ပြီး၊ ​သေးခံလဲပြီး၊ အစာမကိုင်​ခင်​​တွေမှာ လက်​ကို ​သေချာ​ဆေး​ပေးရမယ်​။ ဝမ်​းထဲမှာ ​ရောဂါပိုး ၁၂ပတ်​​လောက်​အထိ ပါနိုင်​​သေးတယ်​။

​ရောဂါဖြစ်​တဲ့က​​လေးရဲ့ အရုပ်​​တွေ၊ ပန်​းကန်​ခွက်​​ယောက်​​တွေ၊ အသုံးအ​ဆောင်​​တွေကို သတ်​သတ်​ခွဲထားမှ တစ်​ခြားက​လေး​တွေ မကူးစက်​​အောင်​ ကာကွယ်​နိုင်​မှာပါ။

ဒီ​ဆောင်​းပါးကိုဖတပြီးဒီ​ရောဂါ ဘယ်​​လောက်​ကူးစက်​လွယ်​တယ်​ဆိုတာ သိ​လောက်​ပြီလိူ့ထင်​ပါရဲ့။ ဒါ​ကြောင်​့ ပတ်​ဝန်​းကျင်​မှာ ဒီ​ရောဂါဖြစ်​တယ်​လို့ကြားရင်​ က​လေးကို လူထူထူမ​ခေါ်ပါနဲ့​တော့။ အိမ်​ထဲမှာပဲထားပါ။ က​လေးကိုလည်​း လက်​​ဆေးတဲ့အကျင်​့ စွဲ​နေ​အောင်​လုပ်​ပါ။ တကယ်​​တော့ ကာကွယ်​ဖို့က အင်​မတန်​​လွယ်​ပါတယ်​။

 Dr. Mya Phoo Ngon  (www.drmyanmar.com)

(Unicode)

Hand, foot and mouth disease လို့ခေါျတဲ့ ဗိုငျးရပျဈအရပွေားရောဂါအကွောငျး သိပျသိကွမယျမထငျဘူး။ ဒီအကွောငျးလေးကို သိအောငျပွောပွမယျနောျ။

ဟိုတလောက စငျကာပူနေ့ကလေးထိနျးကြောငျးတှမှော Hand, foot and mouth disease ကးူစကျရောဂါ ၁၀ယောကျနဲ့အထကျတှေ့တယျလို့ ကနြျးမာရေးဌာနကထုတျပွနျလိုကျတယျ။ ဒီသတငျးက ကလေးရှိတဲ့ဖဖေမေမေတေိုငျးကို စိုးရိမျထိတျလန့ျသှားစမှောအမှနျပဲ။

မမေတေဈယောကျရဲ့ ရငျတှငျးဖွဈအကွောငျးလေးကိုလညျး ဖေ့ဈဘုတျမှာ တှေ့လိုကျပါသေးတယျ။

ဖိလဈပိုငျကမမေတေဈယောကျဖွဈတဲ့ Madelyn Bercasio Guarangoတဈယောကျ ကလေးလေးကို တဈလတဈခါရကျခြိနျးပွပွီးအပွနျ အိမျတနျးမပွနျဘဲ ကလေးကိုရှောပငျးမောထဲက ကစားကှငျးကို ကလေးပြောျပါစဆေိုပွီး လိုကျပို့သတဲ့။

ကလေးဆော့ပွီးတာနဲ့ ဘယျမှမဝငျဘဲ အိမျကိုတနျးပွနျလာကွတယျတဲ့။

>> အဖြားကွီးလာပွီ။

နောကျနေ့ Madelynတဈယောကျ အလုပျမှာရှုပျနတေုနျး ကလေးထိနျးနတေဲ့သူ့အမဆေီက ဖုနျးလာတယျ။

ကလေးအဖြာအရမျးကွီးနလေု့ိတဲ့။ Madelynလညျး စိုးရိမျတာနဲ့ ခှင့ျယူပွီးအိမျပွနျလာတာပေါ့။ အဖြားတိုငျးကွည့ျတော့ ၃၉°Fတောငျ ရှိသတဲ့။ ဒါပမေယ့ျလညျး ရိုးရိုးဖြားတယျပဲ ထငျတာပေါ့။ ဆရာဝနျနဲ့တောငျသှားမပွဖွဈလိုကျဘူး။ တဈညလုံးတော့ အဖြားတကျမတကျစောင့ျကွည့ျနခေဲ့တယျ။

မနကျရောကျတော့ အဖြားမရှိတော့ဘူး။ ဒါနဲ့ပဲ အလုပျသှားမယျဆိုပွီးပွငျတုနျး ကလေးခွထေောကျနဲ့ လကျတှအေပွငျ ပါးစပျမှာပါ ရကြေောကျလို အနီစကျတှကေို သတိထားမိသှားတယျ။

အရမျးစိုးရိမျသှားပွီး ကလေးကိုဆရာဝနျဆီ အပွေးခေါျသှားတယျ။

>> ကစားကှငျးကနရေောဂါ ကူးလာတာတဲ့။

ဆရာဝနျက Coxackie ဆိုတဲ့ဗိုငျးရပျဈပိုးကွောင့ျဖွဈတာလို့ ပွောပါတယျ။

နှာရညျတှေ၊ တံတှေးတှေ၊ ဝမျးနဲ့ အရညျကွညျဖုပေါကျထှကျတဲ့အရညျတှကေနေ အလှယျတကူ ကူးစကျတတျတယျ။ အဲလိုထိတှေ့မိတဲ့အခြိနျကနေ ရောဂါလက်ခဏာတှေ စပွတဲ့အခြိနျက ၃ရကျကနေ၆ရကျလောကျထိ ရှိတတျတယျ။ စဖွဈတဲ့လက်ခဏာတှကေတော့ ဖြားပွီး လညျခြောငျးတှနောလာတတျသလို တဈခါတဈလေ ပါးစပျပကြျတတျတာမြိုးလညျး ရှိတတျတယျ။

ပွီးရငျတော့ လြာ၊ သှားဖုံးနဲ့ ပါးစောငျတှမှော နီရဲပွီးတော့ နာတဲ့ အရညျကွညျဖုလိုအကှကျတှေ ပေါျလာပါလရေော။ ဒါပမေယ့ျ တဈခါတဈလလေညျး အနီကှကျတှကေ ယားတောငျမယားတာလညျး ရှိတယျ။ လကျဖဝါး၊ ခွဖေဝါးနဲာ တငျပါးတှမှောတောငျ ဖွဈတတတျယျ။

အခုဖွဈတဲ့သားသားလေးရဲ့အရညျကွညျဖုတှကေတော့ အရမျးဆိုးလှနျးလို့ တဈပတျလောကျ ဆေးတှသေောကျ၊ ဆေးတှထေိုးတော့မှ နသောလာရှာတယျ။ မမေကေတော့ ကစားကှငျးကပဲ ကူးတာလို့ ထငျတာပဲ။ ဆရာဝနျကလညျး ဒီရောဂါကအရမျးကူးလှယျလု့ိ ကစားကှငျးလိုမြိုး အမြားသုံးနရောတှနေဲ့ လူစုလူဝေးမြားတဲ့ နရောတှကေို ရှောငျစခေငြျတယျလို့ ပွောလိုကျတယျ။

>> ဖဖေမေမေတေို့ သတိထားဖို့ပွောပွခငြျတာက

ကိုယ့ျကလေးမှာသာ ဒီရောဂါဖွဈရငျ အိမျမှာပဲ ထားစခေငြျတယျ။ ကြောငျးတှေ၊ နေ့ကလေးထိနျးတှေ မပို့ပါနဲ့။ လူမြားတဲ့နရောတှေ ရှောငျပေးပါ။ တဈပတျ၁၀ရကျလောကျ ကလေးကိုအိမျထဲမှာပဲ ထားတာကောငျးတယျ။

တဈကိုယျရညျသန့ျရှငျးရေးကို ဂရုစိုကျမယျ။ ကလေးကို ကိုငျပွီး၊ သေးခံလဲပွီး၊ အစာမကိုငျခငျတှမှော လကျကို သခြောဆေးပေးရမယျ။ ဝမျးထဲမှာ ရောဂါပိုး ၁၂ပတျလောကျအထိ ပါနိုငျသေးတယျ။

ရောဂါဖွဈတဲ့ကလေးရဲ့ အရုပျတှေ၊ ပနျးကနျခှကျယောကျတှေ၊ အသုံးအဆောငျတှကေို သတျသတျခှဲထားမှ တဈခွားကလေးတှေ မကူးစကျအောငျ ကာကှယျနိုငျမှာပါ။

ဒီဆောငျးပါးကိုဖတပွီးဒီရောဂါ ဘယျလောကျကူးစကျလှယျတယျဆိုတာ သိလောကျပွီလိူ့ထငျပါရဲ့။ ဒါကွောင့ျ ပတျဝနျးကငြျမှာ ဒီရောဂါဖွဈတယျလို့ကွားရငျ ကလေးကို လူထူထူမခေါျပါနဲ့တော့။ အိမျထဲမှာပဲထားပါ။ ကလေးကိုလညျး လကျဆေးတဲ့အကငြ့ျ စှဲနအေောငျလုပျပါ။ တကယျတော့ ကာကှယျဖို့က အငျမတနျလှယျပါတယျ။

Dr. Mya Phoo Ngon  (www.drmyanmar.com)