သားသားမီးမီးရဲ့ စံနမူနာ ဖြစ်ဖို့ ကိုယ့်မှာအကျင့်ဆိုးတွေရှိရင် အရင်ပြင်ဆင်ကြပါစို့

၅။ စိတ်​ပင်​ပန်​းတိုင်​းအရက်​​သောက်​ခြင်​း

အလုပ်​က​နေ​မော​မောပန်​းပန်​အိမ်​ပြန်​လာတိုင်​း တစ်​ခွက်​တစ်​ဖလား​သောက်​ဖို့ လို​နေပြီဆိုပြီး ​ကြွေး​ကြော်​ခြင်​းဟာ က​လေး​တွေကို စိတ်​ဖိစီးတိုင်​း အရက်​​သောက်​ရတယ်​လို့ အသံတိတ်​သင်​ကြား​နေတာနဲ့ တူ​နေပါတယ်​။ အားအင်​ကုန်​ခန်​းတိုင်​း ​ကော်​ဖီ​တွေ၊ ဆိုဒါတွေ​သောက်​တာဟာလည်​း အတူတူပါပဲ။

ဒါ​ကြောင်​့ စိတ်​ဖိစီးမှုကို​ဖြေ​ဖျောက်ဖို့ ​လေ့ကျင်​့ခန်​းလုပ်​တာ၊ တရားထိုင်​တာနဲ့ အခြားဝါသနာပါရာ​တစ်​ခုခုကို မိသားစုနဲ့ အတူတကွ ပြုလုပ်​ခြင်​းဖြင်​့ အကျင်​့​ကောင်​းကို​မွေးမြူ ပါ။

၆။ အရာရာကို ပြိုင်​ဆိုင်​ခြင်​း

အိမ်​နီးနားချင်​းက​လေး​တွေ၊ အတန်​း​ဖော်​​တွေနဲ့ ​မောင်​နှမသားချင်​း​တွေအချင်​းချင်​း ပြိုင်​ဆိုင်​​စေတာဟာ မ​ကောင်​းတဲ့အ​လေ့အကျင်​့ဖြစ်​ပါတယ်​။

ဒီလိုပြိုင်​ဆိုင်​​စေမယ်​့အစား ကြိုးစားမှုကို ဂုဏ်​ပြုပါ။ ဘယ်​​လောက်​​ပျော်​ဖို့​ကောင်​း​ကြောင်​း၊ ဘယ်​လို​တော်​လာ​ကြောင်​း​တွေကို ချီးကျူးပါ။ က​လေးစိတ်​အားထက်​သန်​ရာတစ်​စုံတစ်​ရာကို စူးစူးစိုက်​စိုက်​​လေ့ကျင်​့​စေပါ။ ​နေ့စဉ်​​နေ့တိုင်​း အကျိုးရှိရှိဘယ်​လို​နေရမယ်​၊ အကျိုးရှိခြင်​း​ကြောင်​့ ဘယ်​လိုခံစားရတယ်​ဆိုတာ​တွေကို ​ပြောပြပါ။

၇။ ငြင်​းခုန်​ခြင်​း

      စိတ်​ဖိစီးမှုများခြင်​းက ရန်​ဖြစ်​​စေတတ်​ပါတယ်​။ မိဘနှစ်​ပါးဟာ အမြဲတမ်​းရန်​ဖြစ်​ငြူ ဆူ​နေကြမယ်​ ဆိုရင်​ သားသမီး​တွေဟာလည်​း ဒီအတိုင်​းပဲ ဖြစ်​လာကြမှာပါ။

     ​နေ့စဉ်​ဘဝရဲ့​လောကဓံ​တွေကို ခံနိုင်​ဖို့ အခြားအခြား​သော စိတ်​ဖိစီးမှု​လျော့ချ​စေနိုင်​တဲ့ နည်​းလမ်​း​တွေကို ​ရှာ​ဖွေရပါမယ်​။ ရန်​ဖြစ်​ငြင်​းခုန်​ခြင်​းက လတ်​တ​လော စိတ်​​ပြေ​ပျောက်​သွား​စေနိုင်​​ပေမယ်​့ ​ရေရှည်​မှာ မ​ကောင်​းပါဘူး။ ဒါ့အပြင်​ ရန်​ဖြစ်​ခြင်​း​ကြောင်​း က​လေး​တွေမှာလည်​း စိတ်​ဒဏ်​ရာ​တွေရနိုင်​ပါတယ်​။

၈။ အတင်​း​ပြောခြင်​း

        အခြားသူ​တွေရဲ့ လုပ်​ပုံကိုင်​ပုံ၊ ရုပ်​ရည်​ရူပကာကို ​ဝေဖန်​အပြစ်​တင်​​ပြောဆိုခြင်​းဟာ ကိုယ်​့ကိုယ်​ကို ယုံကြည်​စိတ်​ချမှုနည်​းတဲ့လကဏာရပ်​ဖြစ်​ပါတယ်​။ ဒိိလိုအတင်​း​ပြောခါနီးတိုငး်​မှာ စိတ်​ကိုထိန်​းပြီး ​ကောင်​း​သောရည်​ရွယ်​ချက်​နဲ့​ပြောမှာလားဆိုတာကို ပြန်​စဉ်​းစားကြည်​့လိုက်​ပါ။ အများစုက​တော့ အကျင်​့ပါ​နေလို့ ​ဝေဖန်​တာများပါတယ်​။

      အလားတူပဲ တီဗီ​တွေမှာလာတဲ့၊ မဂ္ဂဇင်​း​တွေမှာပါတဲ့ အတင်​းအဖျင်​းသတင်​း​တွေကိုလည်​း လျစ်​လျူ ရှုပြီး မိသားစုဝင်​​တွေအတူတကွ အားအင်​ဖြည်​့တင်​းဖို့ အတူတူစက်​ဘီးစီးထွက်​ကြတာ၊ ကစားနည်​း​တွေအတူတကွ​ဆော့တာမျိုး​တွေ လုပ်​​ပေးသင်​့ပါတယ်​။

၉။ ကိုယ်​့ကိုယ်​ကိုထိန်​းပါ။

     ကိုယ်​ကိုယ်​တိုင်​မ​ကောင်​းတဲ့အ​လေ့အကျင်​့တစ်​ခု ပြုလုပ်​မိပြီဆိုရင်​ လျစ်​လျူ မရှု၊ တိတ်​တိတ်​မ​နေပဲ က​လေး​တွေကို ကိုယ်​့အမှားကိုယ်​​ထောက်​ပြ သင်​ကြား​ပေးနိုင်​ပါတယ်​။

      ကိုယ်​့ရဲ့အ​လေ့အကျင်​့ဆိုး​တွေကို ပယ်​​ဖျောက်​ဖို့အတွက်​ က​လေး​တွေကိုပါ အကူအညီ​တောင်​း တာဝန်​​ပေးတာမျိုးလည်​း လုပ်​​ပေးနိုင်​ပါတယ်​။ ဒီလို လုပ်​ခြင်​းအားဖြင်​့ က​လေး​တွေဟာ မိဘအမှားလုပ်​တိုင်​း​ထောက်​ပြနိုင်​သလို သူတို့ကိုယ်​နှိုက်​လည်​း အမှားမလုပ်​မိ​အောင်​ ဆင်​ခြင်​တတ်​သွားပါတယ်​။ ဒီလို အချင်​းချင်​း အမှာမလုပ်​မိ​အောင်​ ​ထောက်​ပြကူညီရင်​း အ​လေ့အကျင်​့​ကောင်​း​တွေ ​မွေးမြူ နိုင်​ကြပါတယ်​။

Dr. Mya Phoo Ngon (www.drmyanmar.com)

(Unicode)

မိဘတှဟောကလေးတှအေတှကျ စံနမူနာဖွဈပါတယျ။ ကလေးတှရေဲ့ စိတျနစေိတျထား၊ အမူအကငြ့ျ၊ လုပျကိုငျနိုငျစှမျးတှဟော မိဘတှဆေီကနေ ကူးစကျလာတတျပါတယျ။ ဒါကွောင့ျ ကလေးတှကေို ကောငျးမှနျမှနျကနျတဲ့ အကငြ့ျစရိုကျ၊ အပွုအမူ၊ အနအေထိုငျတှကေို သငျကွားဖို့ရာ ဆုပေး၊ဒဏျပေး သဘောမြိုးမဟုတျပဲ အပွုသဘောဆောငျပွီး ကိုယျကိုယျတိုငျက စံပွအနနေဲ့ နထေိုငျသငျကွား လုပျဆောငျစသေင့ျပါတယျ။

      မိဘကစံနမူနာကောငျး ဖွဈခဲ့ရငျ ကလေးတှဟောလညျး ကနြျးမာပြောျရှှငျတဲ့ ဘဝလေးတှကေိုယျစီပိုငျဆိုငျနိုငျမှာပါ။ ဒါကွောင့ျ အရငျဆုံး ကိုယျကိုယျတိုငျ အရငျပွငျဆငျဖို့ အကွံပွုလိုပါတယျ။

>> အကငြ့ျဆိုးမြား

၁။ အပွဈတငျခွငျး

ကိုယ့ျရဲ့ရုပျရညျသှငျပွငျကို အပွဈတငျဝဖေနျခွငျးဖွင့ျ ကလေးတှရေဲ့စိတျထဲမှာ ကိုယ့ျကိုယျယုံကွညျစိတျခမြှုဟာ ရုပျရညျသှငျပွငျအပေါျ  မူတညျနတေယျလို့ ထငျမွငျယူဆစပေါတယျ။ ကလေးတှဟောလညျး မှနျထဲမှာ ကိုယ့ျကိုယျကိုအပွဈရှာတတျလာပွီး ယုံကွညျစိတျခမြှုတှေ နညျးပါးလာပါတယျ။

အပွဈတငျရှုံ့ခမြှုတှကေို လုံးဝဖွတျထုတျပဈလိုကျပါ။ လေ့ကငြ့ျခနျးပွုလုပျခွငျး၊ ကနြျးမာရေးနဲ့ ညီညှတျစှာ စားသုံးခွငျး၊ အိပျရေးဝဝအိပျခွငျးတှရေဲ့ အကြိုးကြေးဇူးတှကေို ပွောဆိုခွငျးဖွင့ျ  ကလေးတှကေို အကငြ့ျကောငျးမှေးမွူ ပါ။

၂။ စိတျညဈတိုငျးစားခွငျး

    ကလေးတှဝေမျးနညျးစိတျပကြျနတေဲ့အခါ အစားနဲ့နှဈသိမ့ျခွငျးဟာ ကလေးတှစေိတျထဲကို စိတျပြောျရှှငျအောငျ အစာစားပေးရတယျဆိုတဲ့ အကွောငျးကို ရိုကျသှငျးလိုကျသလို ဖွဈသှားတတျပါတယျ။ ဒါကွောင့ျ အခွားနှဈသိမ့ျနညျးတှဖွေဈတဲ့ ရငျဖှင့ျပွောဆိုစတော၊ စိတျပွလေကျပြောကျလမျးလြှောကျတာ စတဲ့နညျးလမျးတှကေို လုပျဆောငျစပေါ။

၃။ ဖုနျးအသုံးမြားခွငျး

      ကလေးတှကေို ထမငျးစားပှဲမှာ ဖုနျးမသုံးရလို့ အမိန့ျခပြွီး ကိုယျကိုယျတိုငျက ဖုနျးတဈကိုငျကိုငျ ဖွဈနခေဲ့ရငျ အဆငျမပွပေါဘူး။ စကားထောငျပေါငျးမြားစှာထကျ အပွုအမူတဈခကြျက ပိုထိရောကျတာကွောင့ျ မိဘရော ကလေးတှပေါ ညစာထမငျးစားပှဲမှာ၊ မိသားစုအတူနခြေိနျမှာ ဖုနျးမသုံးရတဲ့ စညျးမဉြျးစညျးကမျးခမြှတျပွီး လိုကျနာဆောငျရှကျသင့ျပါတယျ။

၄။ အပေါျယံပစ်စညျးဂုဏျသကာရတှကေိုဦးစားပေးခွငျး

မိနျးကလေးငယျငယျအတောျမြားမြားဟာ အလှပွငျတိုငျးဆော့ရတာကွိုကျနှဈသကျကွပါတယျ။ ဒါပမေယ့ျ ကြှမျးကငြျပညာရှငျတှရေဲ့ အဆိုအရ ပါတီပှဲပေးတိုငျးဆော့စတောထကျ ကနြျးမာရေးနဲ့ညီညှတျတဲ့ လမျးလြောကျစတော၊ အားကစားတဈမြိုးမြိုးဆော့ကစားစတောမြိုးတှေ လုပျစသေင့ျပါတယျ။ ဒီလို အကငြ့ျလုပျပေးခွငျးဖွင့ျ မိနျးကလေးဆိုတာလညျး စိတျရောကိုယျပါ သနျမာကွံ့ခိုငျဖို့ လိုအပျတယျဆိုတာကို သိရှိနားလညျလာမှာပါ။ ဒါ့အပွငျ စိတျဖိစီးမှုကို ပယျဖြောကျဖို့ ကိုယျလကျလှုပျရှားအားကစား ပွုလုပျတတျတဲ့ အကငြ့ျလညျး ရလာမှာဖွဈပါတယျ။ လှကွောငျးပကွောငျး ခြီးမှမျးတာထကျ တောျကွောငျးထကျေကွာငျးခြီးမှမျးသင့ျပါတယျ။

၅။ စိတျပငျပနျးတိုငျးအရကျသောကျခွငျး

အလုပျကနမေောမောပနျးပနျအိမျပွနျလာတိုငျး တဈခှကျတဈဖလားသောကျဖို့ လိုနပွေီဆိုပွီး ကွှေးကွောျခွငျးဟာ ကလေးတှကေို စိတျဖိစီးတိုငျး အရကျသောကျရတယျလို့ အသံတိတျသငျကွားနတောနဲ့ တူနပေါတယျ။ အားအငျကုနျခနျးတိုငျး ကောျဖီတှေ၊ ဆိုဒါတှသေောကျတာဟာလညျး အတူတူပါပဲ။

ဒါကွောင့ျ စိတျဖိစီးမှုကိုဖွဖြေောကျဖို့ လေ့ကငြ့ျခနျးလုပျတာ၊ တရားထိုငျတာနဲ့ အခွားဝါသနာပါရာတဈခုခုကို မိသားစုနဲ့ အတူတကှ ပွုလုပျခွငျးဖွင့ျ အကငြ့ျကောငျးကိုမှေးမွူ ပါ။

၆။ အရာရာကို ပွိုငျဆိုငျခွငျး

အိမျနီးနားခငြျးကလေးတှေ၊ အတနျးဖောျတှနေဲ့ မောငျနှမသားခငြျးတှအေခငြျးခငြျး ပွိုငျဆိုငျစတောဟာ မကောငျးတဲ့အလေ့အကငြ့ျဖွဈပါတယျ။

ဒီလိုပွိုငျဆိုငျစမေယ့ျအစား ကွိုးစားမှုကို ဂုဏျပွုပါ။ ဘယျလောကျပြောျဖို့ကောငျးကွောငျး၊ ဘယျလိုတောျလာကွောငျးတှကေို ခြီးကြူးပါ။ ကလေးစိတျအားထကျသနျရာတဈစုံတဈရာကို စူးစူးစိုကျစိုကျလေ့ကငြ့ျစပေါ။ နေ့စဉျနေ့တိုငျး အကြိုးရှိရှိဘယျလိုနရေမယျ၊ အကြိုးရှိခွငျးကွောင့ျ ဘယျလိုခံစားရတယျဆိုတာတှကေို ပွောပွပါ။

၇။ ငွငျးခုနျခွငျး

      စိတျဖိစီးမှုမြားခွငျးက ရနျဖွဈစတေတျပါတယျ။ မိဘနှဈပါးဟာ အမွဲတမျးရနျဖွဈငွူ ဆူနကွေမယျ ဆိုရငျ သားသမီးတှဟောလညျး ဒီအတိုငျးပဲ ဖွဈလာကွမှာပါ။

     နေ့စဉျဘဝရဲ့လောကဓံတှကေို ခံနိုငျဖို့ အခွားအခွားသော စိတျဖိစီးမှုလြော့ခစြနေိုငျတဲ့ နညျးလမျးတှကေို ရှာဖှရေပါမယျ။ ရနျဖွဈငွငျးခုနျခွငျးက လတျတလော စိတျပွပြေောကျသှားစနေိုငျပမေယ့ျ ရရှေညျမှာ မကောငျးပါဘူး။ ဒါ့အပွငျ ရနျဖွဈခွငျးကွောငျး ကလေးတှမှောလညျး စိတျဒဏျရာတှရေနိုငျပါတယျ။

၈။ အတငျးပွောခွငျး

        အခွားသူတှရေဲ့ လုပျပုံကိုငျပုံ၊ ရုပျရညျရူပကာကို ဝဖေနျအပွဈတငျပွောဆိုခွငျးဟာ ကိုယ့ျကိုယျကို ယုံကွညျစိတျခမြှုနညျးတဲ့လကဏာရပျဖွဈပါတယျ။ ဒိလိုအတငျးပွောခါနီးတိုငျးမှာ စိတျကိုထိနျးပွီး ကောငျးသောရညျရှယျခကြျနဲ့ပွောမှာလားဆိုတာကို ပွနျစဉျးစားကွည့ျလိုကျပါ။ အမြားစုကတော့ အကငြ့ျပါနလေို့ ဝဖေနျတာမြားပါတယျ။

      အလားတူပဲ တီဗီတှမှောလာတဲ့၊ မဂ်ဂဇငျးတှမှောပါတဲ့ အတငျးအဖငြျးသတငျးတှကေိုလညျး လစြျလြူ ရှုပွီး မိသားစုဝငျတှအေတူတကှ အားအငျဖွည့ျတငျးဖို့ အတူတူစကျဘီးစီးထှကျကွတာ၊ ကစားနညျးတှအေတူတကှဆော့တာမြိုးတှေ လုပျပေးသင့ျပါတယျ။

၉။ ကိုယ့ျကိုယျကိုထိနျးပါ။

     ကိုယျကိုယျတိုငျမကောငျးတဲ့အလေ့အကငြ့ျတဈခု ပွုလုပျမိပွီဆိုရငျ လစြျလြူ မရှု၊ တိတျတိတျမနပေဲ ကလေးတှကေို ကိုယ့ျအမှားကိုယျထောကျပွ သငျကွားပေးနိုငျပါတယျ။

      ကိုယ့ျရဲ့အလေ့အကငြ့ျဆိုးတှကေို ပယျဖြောကျဖို့အတှကျ ကလေးတှကေိုပါ အကူအညီတောငျး တာဝနျပေးတာမြိုးလညျး လုပျပေးနိုငျပါတယျ။ ဒီလို လုပျခွငျးအားဖွင့ျ ကလေးတှဟော မိဘအမှားလုပျတိုငျးထောကျပွနိုငျသလို သူတို့ကိုယျနှိုကျလညျး အမှားမလုပျမိအောငျ ဆငျခွငျတတျသှားပါတယျ။ ဒီလို အခငြျးခငြျး အမှာမလုပျမိအောငျ ထောကျပွကူညီရငျး အလေ့အကငြ့ျကောငျးတှေ မှေးမွူ နိုငျကွပါတယျ။

Dr. Mya Phoo Ngon (www.drmyanmar.com)