ကလေးတွေမှာ ဝမ်းလျှောတဲ့အခါ

(Zawgyi)

ေမေမေတြဘဝကေတာ့ ကေလးအီအီးေတာထဲကကို မထြက္ရပါဘူးေနာ္။ တစ္ေန႔တစ္ေန႔ ကေလး အီအီးသြားၿပီလား၊ ဘာအေရာင္သြားလဲ၊ အရည္ေတြ မ်ားသြားေနလား စိတ္ပူေနရတာပါပဲ။
ကေလးတစ္ေယာက္ဟာ ဝမ္း တစ္ေန႔ကို ၃ ႀကိမ္သြားတာ၊ ၃ ရက္မွတစ္ႀကိမ္သြားတာ၊ ဒီ ၂ ခုၾကား စသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကေလး အစာမာမာေျပာင္းစားၿပီဆိုတာနဲ႔ ဝမ္းက အရင္သြားေနက်နဲ႔မတူ ေျပာင္းလဲလာပါလိမ့္မယ္။ ဒီလိုအေျပာင္းအလဲေတြထဲမွာ ဝမ္းေလွ်ာၿပီဆိုရင္ေတာ့ ေမေမတို႔ စိုးရိမ္ၾကၿပီေပါ့။

ဝမ္းေလွ်ာတာဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ခဏတစ္ျဖဳတ္ေလာက္နဲ႔ ေပ်ာက္သြားတာ မ်ားပါတယ္။ ဝမ္းေလွ်ာႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြကေတာ့ -
●  ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး
●  ကေလးအစားအေသာက္ပုံစံ ေျပာင္းလဲသြားတာ၊ ကေလးႏို႔တိုက္ေနတဲ့ေမေမရဲ႕ စားေသာက္မႈပုံစံ ေျပာင္းလဲသြားတာ
●  ကေလး ပိုးသတ္ေဆး ေသာက္ရတာ၊ ကေလးႏို႔တိုက္ေနတဲ့ေမေမ ပိုးသတ္ေဆး ေသာက္ရတာ
●  ဘက္တီးရီးယား အစာအဆိပ္သင့္ျခင္း : ဒီအေျခအေနမွာေတာ့ ေဆးကုသဖို႔ လိုလာပါၿပီ။
●  လက္တို႔စ္အခ်ိဳဓာတ္မတည့္ျခင္းစတာေတြေၾကာင့္ကေလးေတြမွာ ဝမ္းေလွ်ာတတ္ပါတယ္။

ကေလး ဝမ္းေလွ်ာရင္ ခ်က္ခ်င္းကုသဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ကေလးေတြအတြက္ ခ်က္ခ်င္း ေၾကာက္ရတာက ေရဓာတ္ခမ္းေျခာက္တာပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ကေလး ဝမ္းေလွ်ာၿပီဆိုရင္ ဒီေရဓာတ္ခမ္းေျခာက္တဲ့ လကၡဏာေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ လိုပါတယ္။
●  ၆ နာရီတိတိ ဆီး လုံးလုံးမသြားတာ
●  ငိုရင္ မ်က္ရည္မထြက္တာ
●  ပါးစပ္ေျခာက္ေနတာ စတာေတြပါပဲ။

>>  ဒီ့ထက္ပိုဆိုးတဲ့လကၡဏာေတြကေတာ့ -
●  အရမ္းအိပ္ငိုက္ေနတာ
●  ဆီး ပုံမွန္ထက္ ပိုနက္ၿပီး ပိုနံေနတာ
●  မ်က္တြင္းေတြ ခ်ိဳင့္ေနတာ
●  ေျခေတြလက္ေတြ ေအးစက္ေနတာ
●  ငယ္ထိပ္ကေလး ခ်ိဳင့္ေနတာ
●  အသက္ရႉတာျမန္၊ ႏွလုံးခုန္ျမန္ေနတာ စတာေတြပါ။

>>  ကုသနည္းေတြကေတာ့ -
အဓိက,က အရည္ဓာတ္ ေကာင္းေကာင္းျဖည့္ဖို႔ပါပဲ။ ကေလး အသက္ ၁၂ လေအာက္ဆိုရင္ အေမ့ႏို႔၊ ေဖာ္ျမဴလာႏို႔၊ ၁ ႏွစ္နဲ႔အထက္ဆိုရင္ ႏို႔နဲ႔ေရေလာက္ဆိုရင္ ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဝမ္းေလွ်ာတာ အရမ္းဆိုးတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဓာတ္ဆားရည္ ျပန္ေသာက္ဖို႔လို ႏိုင္ပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ အစားအေသာက္ကလည္း အေရးႀကီးပါေသးတယ္။ ေျပာင္းလဲပစ္ဖို႔ေတာ့ မလိုေပမယ့္ သဘာဝအာဟာရေတြျဖစ္တဲ့ အုတ္ဂ်ဳံ၊ ငွက္ေပ်ာသီး၊ ပန္းသီးေပ်ာ့နဲ႔ အစာေၾကလြယ္တဲ့အသီးေတြျဖစ္တဲ့ သခြားေမႊး၊ ဖရဲသီး စတာေတြကို ေကြၽးေပးႏိုင္ပါတယ္။
အူလမ္းေၾကာင္းအက်ိဳးျပဳ probiotics ေတြက ဝမ္းေလွ်ာလကၡဏာေတြကို ေလ်ာ့နည္းေစႏိုင္ပါတယ္။
ဝမ္းပိတ္ေဆးေတြကို ေဆးဆိုင္ေတြမွာ အလြယ္တကူ ဝယ္ယူႏိုင္ေပမယ့္ ေဘးျဖစ္ေစႏိုင္တာေၾကာင့္ မတိုက္ခင္ ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္မွျဖစ္မွာပါ။

>>  ကေလးအတြက္ ဘာေတြလုပ္ေပးႏိုင္သလဲ?
ကေလးကို အရည္မ်ားမ်ားတိုက္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္ေနာ္။
အသက္ ၁၂ လေအာက္ဆို အေမ့ႏို႔၊ ေဖာ္ျမဴလာႏို႔၊ အသက္ ၁ ႏွစ္အထက္ဆိုရင္ အေမ့ႏို႔ သို႔မဟုတ္ ႏို႔အစားထိုး၊ ေရေတြ တိုက္လို႔ရၿပီး ကေလး ဗိုက္ျပည့္ၿပီဆိုတဲ့အထိ တိုက္ေပးပါ။

>>  ဝမ္းေလွ်ာတာ ပိုဆိုးလာတယ္၊ ေရေသာက္ရမွာ စိတ္မဝင္စားေတာ့ဘူးဆိုရင္ -
●  ဓာတ္ဆားရည္ တိုက္ေပးပါ။
●  ငွက္ေပ်ာ၊ အုန္းရည္၊ ေရခဲေရာေမြၿပီး Smoothies လုပ္တိုက္တာ၊ ဒါမွမဟုတ္ ႐ိုး႐ိုးရွင္းရွင္း ေဖ်ာ္တိုက္တာမ်ိဳး လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။
●  ေနာက္ အသီးေတြကိုပဲ ေရခဲေခ်ာင္း လုပ္ေပးလို႔လည္း ရပါတယ္။
အခ်ိဳရည္ေတြ၊ အားျဖည့္အခ်ိဳရည္ေတြ၊ ဆိုဒါဂတ္စ္အခ်ိဳရည္ေတြကို ေရွာင္ေပးပါ။
ဒါေတြမွာပါတဲ့ သၾကားဓာတ္က ဝမ္းေလွ်ာတာကို ပိုဆိုးေစႏိုင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေမြးကင္းစေလးေတြနဲ႔ ေတာက္တီးေတာက္တဲ့ လမ္းေလွ်ာက္တတ္တဲ့အရြယ္ကေလးေလးေတြမွာေပါ့။

>>  က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညီၫြတ္ၫြတ္ ေကြၽးပါ။
●  ငွက္ေပ်ာသီး၊ ပန္းသီးေပ်ာ့၊ ေပါင္မုန႔္၊ အုတ္ဂ်ဳံ၊ ေျပာင္းဖူး Cereal မနက္စာ၊ အာလူး၊ ထမင္းျဖဴ၊ ပန္ကိတ္၊ ေဝဖာ
●  ေရဓာတ္မ်ားၿပီး အစာေၾကလြယ္တဲ့ သခြားေမႊး၊ ဖရဲသီး စတဲ့ အသီးေတြ
●  ေျခဖ်က္ရလြယ္တဲ့ ပ႐ိုတင္း အသားဓာတ္ေတြျဖစ္တဲ့ ၾကက္ဥ၊ ၾကက္သား၊ ငါး
●  အသားျပဳတ္ရည္ေတြ
●  မုန္လာဥနီ၊ ပဲသီးစိမ္း၊ အာလူး စတဲ့ အသီးအရြက္ျပဳတ္ေတြ စတာေတြကို ေကြၽးေပးပါ။

>>  ျဖစ္ႏိုင္ရင္
●  အဆီနဲ႔အခ်ိဳမ်ားတဲ့ အေၾကာ္အေလွာ္ေတြ၊ ေရခဲမုန႔္ေတြ
●  ကေလး ဝမ္းေလွ်ာတာကို ပိုဆိုးေစႏိုင္တယ္လို႔ထင္တဲ့ အစားအေသာက္ေတြကို ေလွ်ာ့စားေပးသင့္ပါတယ္။
ကေလးေလးရဲ႕ ဖင္ကေလး နာတာ၊ က်င္တာ၊ နီရဲတာမ်ိဳး မျဖစ္ရေလေအာင္ ေရပတ္ဝတ္ေလးနဲ႔ ဖြဖြသုတ္ေပးတာ၊ ေရေလးနဲ႔ေဆးၿပီး ဖြဖြသုတ္တာ ဒါမွမဟုတ္ ေလအေျခာက္ခံတာေတြ လုပ္ေပးလို႔ရပါတယ္။ မၾကာမၾကာ ေသးခံလဲေပးတာ၊ အဆီကေလးေတြ၊ ခရင္မ္ေလးေတြလည္း လိမ္းေပးလို႔ ရပါတယ္။
●  ကေလး ေရဓာတ္ခမ္းေျခာက္လာတာ
●  အန္တာ၊ အရည္မဝင္ေတာ့တာ
●  ဝမ္းမွာ ေသြးေတြ၊ ခြၽဲေတြ၊ ျပည္ေတြ ပါလာတာ၊ ဝမ္းကတၱရာေစးလို မည္းနက္လာတာ
●  အဖ်ား ၁၀၂°F ထက္ႀကီးၿပီး ၂ ရက္ထက္ၾကာ ဝမ္းေလွ်ာတာ
●  ၈ နာရီအတြင္း ဝမ္း ၈ ခါေလာက္ ေလွ်ာေနတာ
●  ဝမ္းေလွ်ာၿပီးေနာက္မွ အမူအက်င့္ေတြ ေျပာင္းလဲလာတာ
●  တျခားဖ်ားနာတဲ့လကၡဏာေတြရွိတာ
●  အစာအဆိပ္သင့္တယ္ထင္တာ စတာေတြရွိရင္ေတာ့ ခ်က္ခ်င္း ဆရာဝန္နဲ႔ျပသင့္ပါၿပီ။

Dr. Mya Phoo Ngon (www.drmyanmar.com)